Meta'nın Yeni Gerçeği: Rekor Yüksek Karlar, Rekor Düşük Moral
Meta çalışanları önümüzdeki Çarşamba, 20 Mayıs'ta gerçekleşecek işten çıkarmalara hazırlanırken, birçoğu moralin korkunç ve tarihsel olarak düşük seviyelerde olduğunu söylüyor. Instagram'da çalışan bir personel, "Herkes mutsuz; mutsuz olmayan tek kesim, kelimenin tam anlamıyla yöneticiler," diyor.
Bir İnsan Kaynakları yöneticisine göre sosyal medya devi, "şirketi daha verimli yönetmek" ve yaptığı "diğer yatırımları dengelemek" amacıyla iş gücünün yaklaşık yüzde 10'unu, yani yaklaşık 8.000 kişiyi işten çıkarmayı planlıyor. Ancak Meta'nın son dört yılda duyurduğu yaklaşık 25.000 işten çıkarmaya eklenecek olan bu yeni kararlar, yerlerde sürünen moralin tek nedeni olmaktan çok uzak.
Çalışanlar arasındaki ücret farklarının açılması, şirketin mahkeme kayıpları ve yüzlerce üst düzey mühendis için zorunlu görev değişiklikleri, Meta içinde çalışanların benzersiz derecede kasvetli olarak nitelendirdiği bir atmosfere katkıda bulundu. WIRED ile konuşan, farklı rollerdeki 16 mevcut ve eski çalışana göre bir diğer sorun ise, yakın zamanda çalışanların bilgisayarlarına sadece yapay zeka eğitimi adına aktivitelerini takip etmek için kurulan kurumsal yazılım oldu. Bu kişiler, gazetecilerle izinsiz görüşmeleri yasaklayan şirket politikaları nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemediler.
Bir politika çalışanı, "İyi vakit geçiren kimseyi tanımıyorum," diyor. "Hava biraz 'bıktık artık' şeklinde; misyona bağlılığın eksikliği, yaklaşan işten çıkarmalar ve Amerikalı çalışanların, yerlerini alacak yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılması."
Birkaç kişinin belirttiğine göre, işten ayrılmayı göze alabilen herkes, işten çıkarılmayı ve bununla birlikte gelen en az 16 haftalık kıdem tazminatı ile 18 aylık ücretli sağlık sigortasından yararlanmayı umuyor. Instagram çalışanının ifade ettiği gibi, "Herkes sadece 'bunu hemen yapın, tanrım' modunda." Meta'daki uzun süreli bir üst düzey yöneticiye göre, sadece en iyi maaş paketlerine sahip olan ve yapay zekanın temel geliştirme süreçlerinde yer alan bireyler yükselişte gibi görünüyor.
Birleşik Krallık'ta bazı çalışanlar o kadar hüsrana uğradı ki, bir sendika kurmak için imza topluyorlar. Şirket içindeki organizatörler meslektaşlarına yazdıkları bir çağrıda, "Liderliğimiz zalim ve basiretsiz davranışlarını tırmandırıyor," dediler. "Bize temel insani değerlerle yaklaşmaları için onları teşvik edecek bir ortam yaratmalıyız."
Kendini Birleşik Krallık'ın en büyük teknoloji işçileri sendikası olarak tanımlayan United Tech & Allied Workers, geçen hafta Meta çalışanlarının işlerini, yan haklarını ve gizliliklerini korumak için grupla örgütlenmek istediklerini açıkladı. Bu ayın başlarında, Google DeepMind'daki Birleşik Krallık çalışanları, yapay zekanın ABD ordusuna satılması konusundaki endişeler nedeniyle sendikanın çatı kuruluşu olan İletişim Çalışanları Sendikası (Communication Workers Union) bünyesinde örgütlenme kararı aldı.
Çalışan protestoları, Meta, Amazon ve Google dahil olmak üzere en büyük teknoloji şirketlerinde sürekli ve belirleyici bir özellik haline geldi. Ancak Meta'daki son endişeler daha yaygın görünüyor; öyle ki, bir çalışanın iddiasına göre bu durum şirketin işe alım çabalarını engelliyor (Meta bu iddiayı reddediyor). Bir hukuk çalışanı, "Çok fazla öfke ve korku var," diye ekliyor. "Bunu izlemek sinir bozucu çünkü çok gereksiz hissettiriyor" — özellikle Meta'nın reklam işinin ne kadar iyi performans göstermeye devam ettiği düşünülürse.
Meta, bu haberle ilgili detaylı yorum yapmaktan büyük ölçüde kaçındı ancak işten çıkarmaları ve takip yazılımı da dahil olmak üzere yeni yapay zeka projelerini savunan önceki kamuoyu açıklamalarına işaret etti. Meta sözcüsü Tracy Clayton, "Hassas içeriği korumak için güvenlik önlemleri mevcut ve veriler başka hiçbir amaç için kullanılmıyor," diyor.
Artan Şikayetler
Bazı çalışan şikayetleri paraya dayanıyor. Şubat ayında, üst üste ikinci yıl, Meta yıllık zamların şirket hissesi şeklinde ödenen kısmını kıstı ve geçen yılki yüzde 10'luk kesintinin üzerine yüzde 5 daha ekledi. Kamu kayıtlarına göre, Meta'da medyan toplam tazminat geçen yıl 417.400 dolardan 388.200 dolara düştü; ancak Meta'dan Clayton, maaşların hala 2022'ye göre daha yüksek bir trendde olduğunu söyledi. Şirketin odağını zorlanan sanal gerçeklik projelerinden daha maliyetli yapay zeka geliştirmeye kaydırmasıyla Meta hisselerinin bu yıl yaklaşık yüzde 5 düşmesi, ücretleri daha da azalttı. Instagram çalışanı, "Birçok çalışan için maaşın yarısı hisse senedi, yani bu berbat bir durum," diyor.
Ücret ve işten çıkarmalar, Meta için üst üste gelen güçlü karların ortasında gerçekleşti; bu yılın ilk üç ayında yaklaşık 27 milyar dolar kar edildi. Ve geçen yıl Meta CEO'su Mark Zuckerberg, bazı üst düzey yapay zeka araştırmacılarına yılda 100 milyon dolara kadar ödeme yapmayı teklif etti; eski bir yöneticinin "o şirkette çalışan herhangi birinin kazandığına kıyasla çılgınca miktarlar" olarak tanımladığı bir rakam.
Şirketin bu yılın ilk çeyreğindeki toplam giderleri, kısmen en iyi yetenekleri ve yapay zeka işlem gücünü güvence altına almak için gereken her şeyi harcama taahhüdü nedeniyle bir önceki yıla göre yüzde 35 artarak 33,4 milyar dolara ulaştı. (Zuckerberg, şirketin toplam sermaye harcamaları tahminini —büyük ölçüde veri merkezlerine yapılan harcamalar— 10 milyar dolar artırarak bu yıl 125 milyar dolar ile 145 milyar dolar arasına çıkardı.) Aynı zamanda, çalışanlar herkesin acımasız bir incelemeye ve şirket içi performans takibine tabi tutulduğunu hissediyor.
Diğer yakın tarihli olaylar, morali daha az nicel yollarla düşürdü. İşçilere göre Mart ayında Kaliforniya ve New Mexico'daki ayrı eyalet mahkemesi kararları, Meta'nın bazı bölümlerinde uzun süredir devam eden etik endişeleri doğruladı. Jüri üyeleri, Meta'yı kullanıcıları için sağlıksız deneyimlere katkıda bulunan ürün ve politika hatalarından sorumlu tuttu ve toplamda yaklaşık 380 milyon dolarlık tazminat ve cezai yaptırım ödemesine karar verdi (Meta, Kaliforniya'da kararın bozulması için bir dilekçe verdi ve New Mexico'daki karara itiraz ediyor). Bazı çalışanlar için bu davalar, Meta hizmetlerinin neden olduğu zararın rahatsız edici bir hatırlatıcısıydı.
Geçen ayın başlarında Meta, en az 1.000 üst düzey mühendisi, araştırma bilimcilerinin daha iyi üretken yapay zeka modelleri geliştirmesine yardımcı olacak araçlar ve veriler üzerinde çalışan yeni Uygulamalı Yapay Zeka Mühendisliği bölümüne zorla taşımaya başladı. Transferi reddeden herkes işten çıkarılma olasılığıyla karşı karşıya kaldı; bu, teknik çalışanların yeniden yapılandırma sırasında genellikle başka ekiplere geçme seçeneğine sahip olduğu Silikon Vadisi'nde alışılmadık bir tehditti. Bir çalışan, Meta'daki bazı kişilerin buna "askere alma" (draft) adını verdiğini söylüyor. Bu olay, bir teknik çalışan için Meta'nın artık "bizi ortak olarak görmediğinin" bir kanıtıydı.
Araf
Yüzde 10'luk yaklaşan işten çıkarma haberleri bu yılın Mart ayında sızdı. Ancak birkaç çalışana göre şirket, işten çıkarmaları haftalarca doğrulamadı. Zuckerberg sonunda geçen ay şirket genelindeki bir toplantıda işten çıkarmalara değindi. Bazı çalışanların anladığı mesaj, herkesi tutmayı tercih edeceği, ancak yapay zekayı geliştirmenin çok maliyetli olması nedeniyle elinin kolunun bağlı olduğuydu. Çalışanlar Mayıs ayında hala bir işleri olup olmadığını öğreneceklerdi. Bu süre zarfında birçoğu bir sarmalın içine sürüklendi.
Aynı dönemde şirket, kurumsal dizüstü bilgisayarlara, ABD'li çalışanların ne yazdığını ve neye tıkladığını takip eden zorunlu bir yazılım getirdi. Bu yazılım, internette gezinme veya bir klasörü düzenleme gibi görevleri bir insan gibi gerçekleştiren yapay zeka modellerini eğitmek için veri topluyor. Üç çalışana göre bu takipten çıkmak mümkün değil. Mevcut bir çalışan, "Kimse bundan memnun değil," diyor. "Ve başka seçeneğimiz yok." Bazı çalışanlar takibi atlatmak için geçici çözümler bulduklarını veya kurulumu geciktirmeyi başardıklarını iddia ediyor.
Bir hukuk çalışanı, Model Yetenek Girişimi (MCI) olarak bilinen bu yazılımın, şirket genelindeki insanları aniden gizlilik savunucularına dönüştürdüğünü söylüyor. Bir kıdemli çalışanın belirttiği ve bir başkasının da doğruladığına göre, çalışanlar Meta'nın kullanıcı veri ihlalleri geçmişine atıfta bulunarak uygulamayı iç mesajlaşmalar üzerinden protesto ettiğinde, teknoloji şefi Andrew Bosworth muhalifleri "küçümsedi ve azarladı". İlk kişi, "Bu milyarderler empati yapmayı bile beceremiyor," diyor. "Sosyal sözleşme bu noktada tamamen paramparça oldu."
Kaynaklara göre, Zuckerberg şirket içi bir tartışma sırasında Meta'nın dış yükleniciler yerine personeli izlemeyi tercih ettiğini, çünkü çalışanlarının daha zeki olduğunu ima ettiğinde öfke tavan yaptı.
Çalışanlar hala direniyor. Bu hafta küçük bir protesto grubu, birkaç ABD ofisinde meslektaşlarını Meta'nın takip programını kullanmayı bırakmasını talep eden bir dilekçeyi imzalamaya çağıran broşürler astı. "İş yerinde mahremiyet, rıza ve güvenle ilgili ciddi endişeleri" gerekçe gösterdiler ve "davetsiz, zorlayıcı, rıza dışı veri toplamaya dayanan herhangi bir yapay zeka yaklaşımının Meta'nın sorumlu yapay zeka ilkeleriyle çeliştiğini" savundular. Dilekçeyi ilk olarak Reuters bildirdi.
Protesto organizatörleri WIRED ile paylaştıkları bir açıklamada, "İşçi korumaları, rıza ve güvenlik her ne pahasına olursa olsun ölçeklenmek için görmezden gelindiğinde yaşananların etkileriyle karşı karşıyayız," dediler. "Haklarımızın korunduğundan ve ürünlerimizin etik bir şekilde inşa edildiğinden emin olmak için birlikte geri adım atabiliriz."
Özellikle, takip aracı, diğer yargı bölgelerindeki daha katı gizlilik kuralları ve çalışan korumaları nedeniyle ABD dışında konuşlandırılmadı.
Yapay Zeka Paniği
Meta, yapay zeka hizmetlerine ve altyapısına cömertçe harcama yaparken işten çıkarma yapan tek şirket değil. Block, Coinbase ve Cloudflare, yapay zekayı yeniden yapılandırma için bir katalizör olarak göstererek binlerce çalışanı işten çıkardı.
Zuckerberg, yapay zekanın insan yeteneklerini değiştirmek yerine artıracağına inandığını kamuoyu önünde söylemiş olsa da, geçen ay bir kazanç çağrısı sırasında yapay zekanın iş hızını değiştirdiğini de kabul etti. Daha önce aylarca sürecek ve düzinelerce işçiyi gerektirecek projelerin artık bir veya iki kişiyle bir haftada bitirilebileceğini söyledi. Zuckerberg, "şirketimizin bir sonraki evrimini bu insanlar etrafında inşa ettiğini" belirtti.
Meta çalışanlarının yapay zeka kullanımı izleniyor ve diğer meslektaş gruplarına göre kullanımları hakkında veri alıyorlar. Yönetici yardımcılarıyla konuşan birine göre, başkan yardımcıları genel olarak performanslarının kısmen birimlerindeki otomasyonu artırmaya dayalı olarak değerlendirildiğini anlıyor. Meta'dan Clayton, performans felsefelerinin değiştiğini reddediyor ve insanların etkilerine göre değerlendirildiğini, "üretkenliği artırmak için kendileri ve organizasyonları adına yapay zekayı benimsemelerinin" istendiğini söylüyor. Yapay zekayı benimsemenin "iyi bilinen" bir şirket önceliği olduğunu ve şirketin "çalışanlara günlük işlerinde yardımcı olmak için yapay zekayı kullanmaya odaklandığını" belirtiyor.
Bazı çalışanlar artık e-posta göndermeyi veya rapor taslağı hazırlamayı otomatikleştirmeleri için baskı hissettiklerini ve Meta'nın iş yeri sloganlarından biri olan 'hareketi ilerleme ile karıştırmama' ilkesini baltaladığından endişe ettiklerini söylüyor. Yöneticiler ayrıca bazı ürün ekiplerini, Meta'nın sosyal medya uygulamaları ailesine üretken yapay zeka özellikleri eklemeye teşvik etti. Yapay zeka direktifleri hakkında konuşan eski bir çalışan, "Bu, gerçek moral bozucuyu tetikleyen kısımdı," diyor. "Zuckerberg, bunun gitmemiz gereken dönüşüm olduğuna takıntılıydı."
Bazı çalışanlar ise bu durumdan memnun. Meta'nın en iyi araştırma yeteneklerinin çoğuna ev sahipliği yapan ve sınır yapay zeka modelleri oluşturmakla görevlendirilen TBD Lab, bir ekip çalışanına göre daha geniş çaplı kaos ve ayrılıklardan korunmuş durumda. Hem Meta'daki uzun süreli bir üst düzey yönetici hem de yapay zeka tutkunu eski bir mühendis, giderek daha fazla çalışan eğitildikçe şirket genelinde üretken yapay zeka sistemlerine yönelik önemli bir heyecan olduğunu tarif ediyor. Kıdemli yönetici, Meta'nın iş gücü için "Bu hayatın fırsatı," diyor. "Tüm bunları öğrenme ve sınır modellerine erişme izniniz var ve bu uzmanlığa sahip insanlarla çevrilisiniz."