Yapay zekâ kullanımınız beynimi alt üst ediyor.
Birkaç yıl önce Facebook'taki yapay zeka çöplüğünün yükselişini haberleştirirken, arkadaşlarıma ve aileme zaman tünellerine yapay zeka destekli spam içerikler düşüp düşmediğini ve bana örnekler gönderip gönderemeyeceklerini sormuştum. Birkaçı yanıt vererek bana bariz bir şekilde yapay zeka tarafından üretilmiş bilim kurgu manzara görüntüleri, karides İsa görselleri ve sempati dilenen çaresiz, aç çocuk resimleri gönderdi. Ancak birkaç arkadaşım bana yapay zeka olduğunu düşündükleri ama aslında olmayan görseller gönderdi. Zihinsel savunma mekanizmaları o kadar yükselmişti ki, insan yapımı sanat eserlerine ve fotoğraflara bakıp, onlar tarafından kandırılmaktansa yapay zeka olduklarını varsaymanın daha güvenli olduğunu düşünüyorlardı.
Bugün internette gezinmek, herhangi bir içerik tüketmek, her türden yapay zekaya maruz kalmak demektir. İnsanlar sahte olanın gerçek, gerçek olanın ise sahte olduğunu düşünüyor. Kendini yapay zekaya kaptıran insanlara verilen, spesifik olmayan ve bilimsel olmayan bir teşhis olan "yapay zeka psikozu" hakkında çok şey yazıldı. Başkalarının yapay zeka kullanımının geri kalanımız üzerinde yarattığı bilişsel yük ve tembel yapay zekanın her şeye sızdığı bir internette ve dünyada yön bulmak zorunda kalmanın sinsi doğası hakkında ise çok daha az şey söylendi. Beyinlerimiz artık günde sayısız hesaplama yapıyor: Bu yapay zeka mı? Yapay zeka olması umurumda mı? Bu neden bu kadar tuhaf duyuluyor, görünüyor veya okunuyor? Bu kişi sadece böyle mi yazıyor? Bu gerçekten bir insan mı?
Yapay zeka içeriğini, görmeye ve görmezden gelmeye koşullandığım yerlerde görüyorum: Bize tutkallı pizza yememizi söyleyen Google'ın ünlü "Yapay Zeka Özetleri"nde, etkileşim tuzağı LinkedIn gönderilerinde ve Facebook ile Instagram akışlarımızın tamamında. Ancak giderek artan bir şekilde, bunun her yerde olduğu, her yönden geldiği ve tamamen kaçınılmaz olduğu hissine kapılıyorum. Mesele tam olarak yapay zeka destekli içeriklerden nefret etmem ya da onlar tarafından kandırılmak istememem değil. Mesele şu ki, her şey inanılmaz derecede tuhaf hissettirdiği için beynimin yapay zeka polisi haline geldiği bir durum yaşanıyor. Gün içinde bir şeyler okurken, izlerken veya dinlerken aniden bir şeylerin ters gittiğini fark ediyorum. Basitçe ifade etmek gerekirse, delirdiğimi hissediyorum.
Bir örnek: Geçen hafta, Beyaz Saray Muhabirleri Yemeği'ndeki çekimler üzerine yapılan bir başka yorumu duymaktan kaçınmak için çaresizce, yıllardır ara sıra vergi (yuh) hakkında dinlediğim "Everyone’s Talkin’ Money" adlı podcast'in bir bölümünü dinliyordum. Bu podcast yıllardır devam ediyor, Shari Rash adında bir sunucusu ve yüzlerce bölümü var. Rash giriş metnini okumaya başladı: "Bugün yapmanızı istediğim değişim—ve her şeyi değiştiren değişim budur—vergi beyannamenizi bir fatura, bir utanç nişanı olarak değil, bilgi olarak görmeye başlamaktır." Metin, yapay zeka yazım klişeleriyle dolu bir şekilde böyle uzayıp gitti. Beynim kapandı, metne odaklanmayı bıraktım ve Rash'in sadece giriş metni için mi yapay zeka kullandığını merak etmeye başladım. Peki ya araştırma için? Metni hiç düzenledi mi? Podcast'i kapattım.
O günün ilerleyen saatlerinde, onlarca yıldır takip ettiğim ve Baltimore Orioles'e takıntılı fanatiklerden oluşan küçük bir topluluk olan Orioles Hangout forumlarında geziniyordum. Yakın zamana kadar, internette yapay zeka dolu olmadığını güvenle varsayabileceğim birkaç yerden biriydi. Ama artık öyle değil. Sitenin yöneticisi, oyuncu performansını analiz etmek ve bazı gönderilerini yazmasına yardımcı olması için yapay zeka kullanmaya başladı. Hakkını vermek gerekirse, yapay zekayı nasıl kullandığını açıklıyor ve bu gönderilerin başına yapay zeka destekli analiz olduklarını belirten notlar düşüyor. Bazıları ilginç. Ancak artık forumda gezindiğim çoğu gün, orada yıllardır bulunan ve fazlasıyla genel veya mantıksız görünen tartışmalara rastlıyorum. Sakatlanan bir oyuncunun dönüş takvimi hakkında tartışan yakın tarihli bir gönderi, gülünç derecede uzun bir iyileşme süreci öne sürdü. Bir kullanıcı buna dikkat çekti: "10-18 ay dedin, oysa ben bir saha oyuncusu için bu kadar uzun sürmeyeceğini söyledim." Gönderiyi yazan kişi şöyle yanıt verdi: "Haklısın, öyle dedim. 10-18 ay, yapay zeka tarafından üretilmiş bir cevaptı… bunu, yapay zekaya güvenmenin riskleri ve bu tür sorular için gerçek tıbbi araştırmalar aramanın faydaları hakkında küçük bir uyarıcı hikaye olarak görün." Artık her gün forumda geziniyor ve insanların ChatGPT veya Gemini'a bir şeyler sorduğunu, cevapları kopyalayıp diğer insanların görmesi için yapıştırdığını görüyorum. Spor tartışan bu 30 yıllık insan topluluğunda yapay zeka kaçınılmaz hale geldi.
Elbette bu sadece benim yaşadığım bir durum değil. Arkadaşlarım, flört etmeye başladıkları kişilerden gelen mesajların ekran görüntülerini gönderip, flört etmek için ChatGPT kullanıp kullanmadıklarını merak ediyorlar. Sosyal bir buluşmadan kaçmaya çalışan insanlardan, bariz bir şekilde yapay zeka tarafından üretilmiş özürler veya bahaneler aldığım oldu. Konuşmaların yapay zeka tarafından kısmen üretildiği (ve öyle olduğu) düğünlere katıldım.