Bella Wright’ı Kim Öldürdü? Yeşil Bisiklet Cinayeti’nin Perde Arkası
Bu davada olası bir zanlı bulunmasına rağmen, mahkeme tarafından suçsuzluk kararı verildi. Dolayısıyla dava, failin cinayeti işleyip işlemediği konusundaki tartışmalar nedeniyle teknik olarak hâlâ "çözülmemiş" sayılıyor. Ayrıca, olayın üzerinden 100 yılı aşkın süre geçmesine rağmen dava ve yargılama süreci hakkında şaşırtıcı derecede fazla bilgi bulunması da oldukça dikkat çekici.

Bu dava, İngiltere'nin Leicestershire bölgesinde Bella Wright'ın öldürülmesini konu alıyor. 1919 yılının Temmuz ayında gerçekleşen olay, zanlının cinayetten hemen önce yeşil bir bisiklet sürdüğünün görülmesi ve davanın büyük bir kısmının bu bisiklet üzerine yoğunlaşması nedeniyle yaygın olarak "Yeşil Bisiklet Cinayeti" olarak adlandırılıyor.

Cinayet, İngiltere'nin Leicester kentinin doğusundaki kırsal bir bölgede, Little Stretton köyü yakınlarında işlendi. Burası, engebeli tepeler ve tarım arazileriyle çevrili oldukça güzel ve çekici bir bölge olup, 1919 yılına kıyasla günümüzde pek değişmiş değil.

Bella Wright, 14 Temmuz 1897'de doğdu ve öldüğü sırada 21 yaşındaydı. Çalışan sınıfından bir ailenin 7 çocuklu evinin en büyük kızı olarak, daha sonra öldürüleceği yerden yaklaşık 21 kilometre uzaktaki Somerby köyünde doğmuştu. Babası eğitimsiz ve okuma yazma bilmeyen, köyde tarım işçisi olarak çalışan biriydi. Bella 8 yaşındayken aile, öldürüleceği yerden yaklaşık 4 kilometre uzaklıktaki Stoughton köyüne taşındı. Bella, 1800'lerin İngiltere'sinde çalışan sınıfı kadınlar için yaygın bir durum olan ev hizmetçiliği yapmak üzere yaklaşık 12 yaşına kadar okula gitti. Ardından Leicester kentinde bir kauçuk fabrikasında vasıfsız işçi olarak çalışmaya başladı; genellikle işe bisikletle gider, yerel köyler arasındaki işlerini halletmek ve ailesini ziyaret etmek için de sık sık bisikletini kullanırdı. 1919 yılında, Plymouth'ta bulunan ve eğitim gemisi olarak kullanılan HMS Diadem gemisinde görevli, Royal Navy stoker (kömür işçisi) Archie Ward ile nişanlıydı. Güzel ve "iyi karakterli" biri olarak tanımlanan Bella'nın, daha önce annesiyle konuştuğu ve kimliği belirsiz bir "askeri subay" dahil olmak üzere kendisiyle ilgilendiği başka erkeklerin de olduğu rivayet ediliyordu.

Bu davanın odak noktasındaki diğer önemli isim ise Ronald Light isimli bir adamdır. Light, ilginç ve biraz karanlık bir geçmişe sahip biriydi. Zengin bir iş adamı ve toprak sahibinin oğlu olarak 19 Ekim 1885'te doğdu. Light, 17 yaşına kadar Oakham Okulu'na gitti; ancak burada "küçük bir kızın kıyafetini başının üzerine kaldırdığı" iddiasıyla okuldan atıldığı belirtiliyor. Ayrıca, 15 yaşındaki bir kızı ayartmaya çalıştığı ve 8 yaşındaki bir kızla "uygunsuz ilişki" yaşadığına dair kayıtlar olduğu söylense de bu olayların ayrıntıları bilinmiyor. Oakham Okulu'ndan ayrıldıktan sonra Birmingham Üniversitesi'ne gitti, burada inşaat mühendisliği diploması aldı ve 1906 yılında Midland Railway için çizimci olarak çalışmaya başladı. Ancak 1914 yılında, şirkette kundaklama yaptığı ve bir tuvalette cinsel içerikli grafitiler çizdiği iddia edildiği için bu görevinden kovuldu. Daha sonra bir çiftlikte de saman yığınına ateş verdiği için işten atıldı. 1915 yılında, Birinci Dünya Savaşı'nın ilk günlerinde, Light eğitilerek Royal Engineers birliğinde ikinci teğmen rütbesi aldı (savaştan önce toprak ordusu üyesiydi) ve Fransa'daki Batı Cephesi'ne sevk edildi. Ancak Mayıs 1916'da komutanı tarafından görevinden ayrılması "önerildi" ve bunun yerine Honourable Artillery Company'de topçu oldu. Eylül 1916'da Light'ın babasının bir kazada öldüğü söylense de, günümüzdeki yaygın inanış, babasının ailevi sorunlar ve oğlunun Batı Cephesi'ndeki zor koşullar nedeniyle intihar ettiği yönündedir. 1917 yılında Light, emir belgelerini sahte olarak düzenlediği gerekçesiyle askeri mahkemede yargılandı ve 3 yıllık hizmetin ardından ağır savaş şoku ve orta derece işitme kaybı nedeniyle psikolojik tedavi görmek üzere İngiltere'ye geri gönderildi. Tedavi sonrası ordudan ayrıldı ve Leicester kentinde annesinin yanına taşındı; savaştan sonra kendisini "tamamen bitmiş bir adam" olarak tanımlıyordu.

5 Temmuz 1919'da Bella Wright, amcası George Measures'ı ziyaret etmek için Gaulby köyüne doğru bisikletiyle gidiyordu. Bellain bisikletinde bir sorun çıktığı ve saat 18:45 sularında Gaulby Lane ve Houghton Lane kavşağında durup tamir etmeye çalıştığı anlaşılıyor. Burası tarım arazileri arasında oldukça tenha bir kırsal bölgedir; bugünkü sokak görünümleri, yolların şu an asfaltlı olması dışında o zamanki haliyle büyük ölçüde aynıdır. Bu sırada, daha sonra Light olarak tanımlanacak bir adam da bölgede bisiklet sürüyor ve Bella'ya bisikletiyle ilgili yardım etmek için duruyordu. Yanında aletleri yoktu ancak bisikletin tekrar çalışmasını sağlayacak kadar yardım etti. Kısa bir sohbetin ardından Bella, amcasını ziyaret etmek için Gaulby'ye gideceğini söyledi ve Light ona bu yolculukta eşlik etmeyi teklif etti. Bazı tanıklar, o sırada ikisini birlikte gördüklerini ancak hiç kimsenin olağandışı bir durum fark etmediğini bildirdi. Measures'ın evine vardıklarında Bella içeri girip Light'a veda etti; ancak Light, hava kararmak üzere olduğu için Bella'yı eve kadar bırakmak üzere dışarıda bekleyeceğini söyledi.

Measures dışarıda bekleyen Light'ı görünce Bella'ya onun hakkında sordu. Bella, "Onu pek tanımıyorum. Birkaç mildir yanımda sürdü ama hiç rahatsız etmiyor. Sadece hava durumu hakkında konuşuyor," dedi. Measures daha sonra polise Light'ı tanımadığını ancak "ne tipini ne de tavırlarını beğendiğini" bildirdiğini söyledi. Bella'yı bu konuda uyarmaya çalıştı ancak Bella, "Tam bir yabancı gibi... Umarım çok sıkıcı olmaz, onu başından savırmaya çalışacağım," dedi. Bella dışarı çıktığında Measures, Light'ın "Bella, çok geciktin, ters yöne gittiğini sanmıştım," dediğini duyduğunu bildirdi. Ardından ikisinin saat 20:50 sularında birlikte ayrıldığını rapor etti.

Saat 21:20 sularında Gartree Road üzerinde bir çiftçi olan Joseph Cowell, işten atıyla arabayla dönerken yol kenarındaki çimlerde, yüzünde "derin ve kanlı yarıklar" olarak tanımlanan korkunç yaralar bulunan ve yanında bir bisiklet duran bir ceset buldu. Cowell'in ilk kanaati, kızın ya bir motorlu araç tarafından çarpıldığı ya da bisikletinden yüksek hızla düşüp yüzüstü yere kapandığı yönündeydi. Cesedin genç bir kadına ait olduğunu ve öldüğünden emin olduğunu söyledi. Cowell, yakındaki Great Glen köyüne giderek oradaki polis memuru Constable Alfred Hall'u buldu. Constable Hall hemen yakındaki Billesdon köyünden Dr. Williams'ı çağırdı ve ikisi de çiftçi Cowell ile birlikte cesedin bulunduğu yere gitti. Dr. Williams kadının öldüğünü doğruladı ve o sırada gecenin geç bir saat olduğu ve tamamen karanlık olduğu için, ölüm şekli üzerine bir sonraki gün daha fazla inceleme yapmak üzere cesedi yanındaki boş bir eve taşımak için çiftçiden atlı arabasını kullanmasını istedi.

Constable Hall, mum ışığında olay yerinde ilk incelemeyi yapmış ve yakındaki bir kapının üzerine hafifçe bulaşmış bir miktar kan bulmuştu; ancak kapının çevresinde belirgin bir ayak izine rastlanmamıştı, yakındaki bir tarlada ölü bir kargadan başka dikkat çekici bir şey bulunmamıştı. Aynı gece Dr. Williams, kadının bir tür "trafik kazası" sonucu ağır kafa travması ve kan kaybından öldüğü yönündeki Cowell'in ilk değerlendirmesine katıldığını belirtti. Ancak Constable Hall buna katılmadı ve ertesi sabah ilk ışıklarda daha kapsamlı bir inceleme için olay yerine döndü. Constable Hall, yerde bir at nalı izinin içine yarı gömülmüş .455 kalibre bir mermi buldu. Bu mermi tipi günümüzde nadirdir ancak 1919 yılında oldukça yaygındır; çünkü 1891'den İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar İngiliz ve Commonwealth kuvvetlerinin askeri hizmetli tabancalarında kullanılan türdü. Bunun ardından Constable Hall, boş evdeki cesedin yanına döndü ve yüzündeki yarayı daha yakından inceleyerek sol gözün hemen altında tek bir mermi deliği buldu. Dr. Williams ve bir diğer yerel doktor daha sonra tam otopsi yaptı ve "sol suborbital bölgede tek bir mermi giriş yarası ve buna bağlı olarak kafatasının arkasında bir çıkış yarası buldular; mermi yaklaşık altı veya yedi fit uzaklıktan ateşlenmişti." Dr. Williams başka bir belirgin yaralanma ve cinsel saldırı bulgusu tespit edemedi. Bella eve dönmeyince ve kendisine ulaşılamayınca, ailesi cesedin bulunduğunu bildirdi ve aile cesedin Bella olduğunu kesin olarak doğruladı.

Polis hemen bölgede kapsamlı bir soruşturma başlattı. Tanıkların cinayet sırasında bölgede gördüğü tek kişiler Bella ve "bisiklet arkadaşı"ydı. Birden fazla tanık tarafından görüldükleri için polis bu erkek hakkında nispeten detaylı bir tanım elde etti. Adamın 30'larının sonunda, yaklaşık 1.70 boyunda, orta yapılı ve sakalsız, "dolgun" bir yüze sahip olduğu (bu tanım Light'ın görünümüyle eşleşiyor) belirtildi. Ayrıca gri bir takım elbise, gri bir şapka ve siyah botlar giydiği söyleniyordu. Ayrıca nadir bulunan bir "contrapedalo" arka freni olan yeşil bir bisiklet sürdüğü rivayet ediliyordu. Leicestershire Polis Müdürü, bu kişinin ortaya çıkmasını ve daha fazla bilgi verilmesini isteyerek hem yerel hem de ulusal gazetelerde çağrıda bulundu ancak hiçbir sonuç alınamadı.

Polis daha sonra, bisikletin nispeten ayırt edici olması nedeniyle yerel bisiklet dükkanlarında müşteri tespiti yapmak için soruşturmalar yürüttü. Adamın kullandığı bisiklet tipinde, frenin pedalı tersine çevirerek çalıştırıldığı nadir bir arka fren tipi vardı; bu da birisi bisiklet sürerken dikkat çekici bir özelliktir. Polis, Harry Cox adında bir bisiklet tamircisini buldu. Cox, 10 Temmuz'da contrapedalo frenli yeşil bir bisikleti tamir ettiğini ve müşterinin polisin aradığı fiziksel tanıma uyduğunu söyledi. Cox, müşterinin kendisine "aynı gün akşam köyde bir sürüş yapmak istediğini" söylediğini belirtti. Ancak Cox'un müşteriye dair hiçbir bilgisi yoktu ve sadece bisikleti tamir ettiğini ve sahibinin tanıma uyduğunu söyleyebildi.

23 Şubat 1920'de (yaklaşık 6 ay sonra), Enoch Whitehouse adında bir kanal işçisi Leicester'da Soar Nehri boyunca atlı bir kömür barjası yönlendirirken çekme ipinin suyun altındaki bir şeye takıldığını fark etti. Whitehouse ipi yukarı kaldırdığında, yeşil bir bisikletin çerçevesine takıldığını gördü. Bir önceki yılki haberleri duyduğu ve polisin yeşil bir bisiklet aradığını bildiği için polisi bilgilendirdi. Polis kanalın tamamen temizlenmesine karar verdi ve arka tekerlek (nadir frenli olan) dışındaki bisikletin geri kalan parçalarının çoğunu buldu. İnceleme sırasında seri numaralarının ve BSA marka adının silindiğini ancak ön çataldaki bir seri numarasının hafifçe seçilebildiğini fark ettiler. BSA firmasıyla yapılan incelemede, bu numaranın bisikletin 10 yıl önce Leicester'ın 55 km kuzeyindeki Derby şehrine gönderildiğini ortaya çıkardı. Bu dükkandaki incelemeler sonucunda bisikletin Mayıs 1910'da Ronald Light'a satıldığı ortaya çıktı. Bu sırada, kanalın temizlendiği yere yakın bir yerde çalışan Samuel Holland adında bir değirmen işçisi yetkililere yaklaşıp, Ekim 1919'da gece vardısına giderken bir köprünün üzerinde bir adamın bisiklet parçalarını suya attığını gördüğünü bildirdi.

4 Mart 1920'de, Light, yakın zamanda matematik öğretmeni olarak işe başladığı Cheltenham'daki bir okulda tutuklandı. Light sorgulandı ve Bella Wright'ın cinayetiyle suçlandı.

Light ile görüşmeden önce polis, bölgedeki birden fazla kişiden kapsamlı bilgiler ve ifadeler toplamıştı. Sorgulanırken Light başlangıçta yeşil bir bisikleti asla sahip olmadığını ve Bella ile hiç karşılaşmadığını tamamen reddetti. Ancak polis, bisikletten bir seri numarası kurtardıklarını ve bunun ona satıldığını söylediğinde Light hikayesini değiştirdi; bisikletin kendisine ait olduğunu ancak onu yıllar önce birine sattığını ve kim olduğunu hatırlamadığını söyledi. Light, daha sonra bisiklet tamircisi Cox tarafından 10 Temmuz 1919'da (cinayetten sonra) hizmet verdiği müşterinin kendisi olduğunun kimlik geçidinde tespit edildi; ayrıca Light'ın annesinin hizmetçisi de cinayet gecesi Light'ın bu bisikletle gece 22:00 sularında eve döndüğüne dair ifade verdi. Light gözaltındayken polis kanal aramalarına devam etti ve yakındaki bir konumda Light'ın hizmet numarası ve cinayet mahallinde bulunan mermiye uyan nitelikte çok sayıda .455 kalibre canlı mermi içeren bir ordu tabancası kılıfı buldu.

20 Haziran 1920'de Light, suçsuzluk savunması yaparak yargılamaya çıktı. İddia makamı, 5 Temmuz 1919'da George Measures'ın evinden ayrıldıktan sonra Light'ın Bella'ya bisikletleriyle eşlik ettiğini ve Gaulby'nin yaklaşık 1.6 km dışındayken Light'ın ona yönelmesi üzerine Bella'nın korktuğunu iddia etti. İddiaya göre Bella, Light'ın daha sonra ana yolla birleşeceğini bildiği daha az kullanılan kırsal bir yoldan bisikletiyle kaçtı. Light'ın önceden bu kavşağa sürerek Bella'nın yola tekrar çıkmasını beklediği ve yola çıktığında yüzüne tek bir mermi ateş ederek ölümüne sebep olduğu iddia edildi. İddia makamı, cinayetten hemen önce Light'ın Bella ile birlikte olduğunu ve yeşil bisikleti sürdüğünü kanıtlayabilecek çok sayıda tanık çağırdı. Ayrıca 14 ve 12 yaşlarındaki iki kız, o akşamın erken saatlerinde Light'ın Bella'nın cesedinin bulunduğu tam kavşakta onlarıtaciziz ettiğini ifade etti.

Light, avukatının yönlendirmesiyle mahkemede bizzat tanıklık etmeyi seçti. Mahkemede "hitabeti güçlü ve zeki" bir izlenim bıraktı ve kapsamlı bir çapraz sorgu geçirdi. Light aslında iddiadaki neredeyse her şeyi kabul etti; polise başlangıçta yalan söylediğini, yeşil bisiklete gerçekten sahip olduğunu ve cinayet gecesi Bella ile birlikte olduğunu itiraf etti. Ancak o sırada bir tabancaya sahip olmadığını ve cinayetle hiçbir ilgisi olmadığını kesin bir dille reddetti. Light, cinayet gecesi Bella ile bir süre birlikte sürdüklerini, ardından Bella'nın eve gitmek için soldan döneceğini söyleyerek veda ettiğini ve kendisinin doğrudan Stoughton ve Evington köylerinden geçerek Leicester'a döndüğünü söyledi. Bu durum, annesinin hizmetçisinin Light'ın gece 22:00 sularında döndüğünü söylemesiyle hafif bir çelişki oluşturuyordu çünkü bu yolculuğun o kadar uzun sürmemesi gerekirdi; ancak Light bunu bisikletinin bozulduğunu ve onu itmek zorunda kaldığını söyleyerek açıkladı (ki bu da birkaç gün sonra Harry Cox ile tamirhanede konuşmasının sebebiydi, Cox de bisikletin gerçekten tamir edilmesi gerektiğini doğrulamıştı).

Light ayrıca bisikletin, tabanca kılıfının ve mermilerin kendisine ait olduğunu kabul etti ve Whitehouse'un (değirmenci) bunları kanala attığına dair ifadesini onayladı. Ancak Light, bunu gazetede cinayeti okuduktan sonra panikleyip o gece Bella ile birlikte olduğunu ve bisikletinin bahsedilene benzediğini fark edince yaptığını söyledi. Daha önce hukuki sorunları olduğu için "temiz bir sayfa" açmaya çalıştığını ve geçmişi nedeniyle haksız yere suçlanmak istemediğini belirtti. Tabancanın neden bulunamadığını ise, kendisine İngiltere'de kılıf, mermi ve tabanca birlikte verilmiş olsa da, sadece tabancayı Fransa'ya götürdüğünü söyledi. Fransa'daki bir yaralı istasyonunda tedavi beklerken tabancasının diğer askeri eşyalarıyla birlikte bırakıldığını ve psikolojik sorunları nedeniyle kendisine geri verilmediğini iddia etti. Bu yüzden silahın diğer eşyalarla birlikte bulunmadığını söyledi. Light, tanıklığı boyunca cinayetten sorumlu olmadığını savundu ve mahkeme kayıtları, tanıklığı sırasında hiçbir çelişki veya tereddüt göstermediğini ortaya koyuyor. Light'ın savunması, jüriye tüm bu beyanların iddia makamı tarafından kesin olarak ç