Zoox’in San Francisco robotaksi hamlesi dikkatleri yolcu taşımaya yönlendiriyor



Özet


Amazon iştiraki Zoox, San Francisco'da Waymo ile rekabet etmek amacıyla influencer iş birlikleri, festivallere sponsorluklar ve ücretsiz sürüşler içeren kapsamlı bir tanıtım kampanyası yürütüyor. Şirket, tamamen kendi tasarımı olan direksiyon ve pedal içermeyen robotaksi hizmetini yaygınlaştırmak için yerel etkinliklere sponsor olurken, Las Vegas'ta ücretli sürüşlere başlamak için adımlar atıyor. Sektördeki temel sınavın, robotaksi ekonomisinin sürdürülebilir bir iş modeline dönüşüp dönüşmeyeceği olduğu belirtiliyor. Bu noktada Zoox, ücretsiz sürüşlerin kullanıcı deneyimini kolaylaştırarak, bu deneyimi düzenli ve ücretli yolculuklara dönüştürmeyi hedefliyor.



The New York Times’e göre Amazon’un iştiraki Zoox; robotaksi hizmetini San Francisco’da bir cazibe merkezi haline getirmek için influencer’larla iş birliği yapıyor, ücretsiz sürüşler sunuyor ve yerel etkinlikler düzenliyor. 10 Eylül’de The Rundown’da yer alan bu kampanya, şirketin Waymo ile rekabet ettiği şehirde dikkat çekmeyi amaçlıyor.

Şirket bugüne kadar reklam kampanyaları yürüttü, festivonlara sponsor oldu ve Union Square Rider Lounge’da etkinlikler düzenledi. Ayrıca lounge bölgesinden restoranlara ve Painted Ladies gibi turistik noktalara ücretsiz sürüşler sundu. SFMOMA’nın 13 Ağustos’taki "Drawing Night" etkinliği için yayınladığı duyuruda ise Zoox, müzenin "Thursday Night Live" programının ana sponsoru olarak yer alıyor.

Zoox, robotaksiyi direksiyon veya pedal olmadan, tamamen sıfırdan tasarladı. Associated Press’in ertesi gün aktardığına göre şirket, 30 Temmuz’da federal onay aldı; ancak hizmetin başlaması için hala eyalet ve yerel yetki bekleniyor.

Şirket, 5 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, 10 Ağustos itibarıyla Las Vegas'taki sürüşler için ücret almaya başlayacağını duyurdu.

**Neden önemli?**

Waymo, sürücüsüz sürüşlere gerçek bir talep olduğunu zaten kanıtladı ancak robotaksi ekonomisi hala büyük ölçüde test edilmemiş durumda. Waymo, Mart ayında haftalık 500 bin ücretli robotaksi sürüşü gerçekleştirdiğini raporladı. Bu yolculukların maliyeti, mevcut talebin sürdürülebilir bir iş modeline dönüşüp dönüşemeyeceğini belirleyecek temel faktör.

Zoox için ücretsiz sürüşler, alışılmadık bir hizmeti denemeyi kolaylaştırabilir. Ticari açıdan asıl test ise, ilk ücretsiz sürüşün ücretli bir yolculuğa ve ardından düzenli rezervasyonlara dönüşüp dönüşmeyeceği olacak. Bu durum, özellikle kampanyada belirtilen ücretsiz San Francisco teklifleri için kritik önem taşıyor. Turistik bir etkinlik arayan turistler ile düzenli ulaşım arayan yerel halk, ücret uygulamaya başladığında farklı tercihlerde bulunabilir.

Zoox’un kendine has tasarımı sadık yolcu kazanmaya yardımcı olabilir; ancak müşteriler bu deneyimi fiyat ve erişilebilirlik ile kıyaslamak zorunda kalacak. Waymo da iç kabin tasarımı konusunda rekabet ediyor. Mayıs ayında Waymo, Ojai model aracının düz bir zemine, alçak bir giriş basamağına ve ayarlanabilir kabin kontrollerine sahip olduğunu tanımladı. Ayrıca geri bildirim toplamak amacıyla seçili müşteriler için ücretsiz sürüşler sunacağını duyurdu.

Yüksek kullanım oranı bir diğer test noktası. Axios, boşta bekleyen araçları robotaksi operatörleri için bir maliyet sorunu olarak tanımladı. Zoox için yararlı ölçütler arasında; bir aracın aktif olduğu saat başına yapılan ücretli yolculuklar, yolcuyla gidilen mesafe ile boş gidişlerin kıyaslanması ve şarj, temizlik veya bakım için harcanan süreler yer alıyor. Daha büyük bir filonun erişilebilirliği artırabileceği ancak her ek aracın maliyetlerini karşılayacak kadar yeterli ücretli yolculuğa ihtiyaç duyduğu unutulmamalı.

Bu yolculukların arkasındaki harcamalar da önemli. Anlamlı bir karşılaştırma yapabilmek için gelir ve maliyetlerin aynı şehir, aynı dönem ve aynı araçlar üzerinden hesaplanması gerekiyor. Araç maliyetlerini veya geliştirme harcamalarını dışarıda bırakan bir hesaplama, karlılığa dair sadece kısmi bir bakış açısı sunar. Ödeme yapan bir müşteriyi çekmek için yapılan maliyet de, o müşterinin sonraki yolculuklarından elde edilen gelirle birlikte bu hesaplamaya dahil edilmelidir.