Bugün öğrendim ki: SNES 1993 Star Fox video oyununun gerektirdiği 3D grafikleri desteklemek için, her oyun kartuşuna özel bir RISC yardımcı işlemci lehimlendi. SNES'in yerleşik CPU'su, poligonları kendi başına işlemek için çok yavaştı.
Geçmiş

[edit]

Super FX çip tasarım ekibi Ben Cheese, Rob Macaulay ve James Hakewill mühendislerinden oluşuyordu.[2] Geliştirme aşamasındayken Super FX çipine kod adı olarak "Super Mario FX"[3] ve "MARIO" veridi. "Mathematical, Argonaut, Rotation, & Input/Output" (Matematiksel, Argonaut, Rotasyon ve Giriş/Çıkış) kelimelerinin kısaltması olan "MARIO", nihai üretim çipinin ön yüzüne basılmıştır.[4] Çipin adı, "Super Mario FX"in SNES için geliştirilmekte olan bir video oyunu olduğu yönünde bir şehir efsanesine yol açmıştır.[5]

Yüksek üretim maliyetleri ve artan geliştirme süresi nedeniyle, SNES kütüphanesinin geri kalanına kıyasla çok az sayıda Super FX tabanlı oyun yapılmıştır. Bu artan maliyetler sebebiyle Super FX oyunları, diğer SNES oyunlarına kıyasla genellikle daha yüksek bir tavsiye edilen perakende satış fiyatıyla (MSRP) satılmıştır.[6]

Argonaut Games'in kurucusu Jez San'a göre Argonaut, Super FX çipini başlangıçta Nintendo Entertainment System için geliştirmeyi amaçlamıştı. Ekip, Argonaut'un birkaç yıl önce Atari ST ve diğer ev bilgisayarları için geliştirdiği birinci şahıs savaş uçuşu simülatörü Starglider'ın bir NES versiyonunu programladı ve bunu 1990 yılında Nintendo'ya gösterdi. Prototip şirketi etkiledi, ancak NES'in donanımının Sega Genesis/Mega Drive ve TurboGrafx-16/PC Engine gibi daha yeni sistemler karşısında eskimesi nedeniyle, o dönemde henüz piyasaya sürülmemiş olan Super Famicom için oyunlar geliştirmelerini önerdiler. Chicago, Illinois'de düzenlenen 1990 Tüketici Elektroniği Fuarı'ndan kısa bir süre sonra Argonaut, Starglider'ın NES versiyonunu Super Famicom'a uyarladı; San'a göre bu süreç kabaca bir hafta sürdü.[7]

Nintendo daha sonra Argonaut'un Super FX çipini belirli Super Famicom ve SNES donanım revizyonlarına ve eklenti planlarına entegre etmeyi düşündü. Jez San, çipin Japonya'daki Super Famicom lansmanı için çok geç tamamlandığını, ancak 3D uyumlu oyunlar üretme maliyetini düşürmek amacıyla Kuzey Amerika pazarı için sonradan yapılacak bir SNES donanım revizyonuna dahil edilmesinin tartışıldığını belirtti. Ayrıca, Nintendo ile Sony arasında planlanan bir SNES CD-ROM çevre birimi hakkında yapılan ilk görüşmeler sırasında şirketlerin, 3D hızlandırma sağlamak amacıyla CD eklentisinin Super FX çipini içermesini başlangıçta amaçladıklarını hatırlattı.[8]

İşlev

[edit]

Super FX çipi, 3D çokgenler (poligonlar) oluşturmak ve gelişmiş 2D efektler oluşturmasında SNES'e yardımcı olmak için kullanılır. Özel olarak üretilmiş bu RISC işlemcisi, tipik olarak, kendisine bitişik olan RAM'deki bir çerçeve arabelleğine (frame buffer) çokgenler çizen bir grafik hızlandırıcı çip gibi davranacak şekilde programlanmıştır. Bu çerçeve arabelleğindeki veriler, televizyon ekranında görünmesini sağlamak amacıyla DMA kullanılarak konsolun içindeki ana video belleğine periyodik olarak aktarılır.

Basitçe "Super FX" olarak anılan çipin ilk versiyonu 21,4 MHz'lik bir sinyalle çalışır, ancak dahili bir saat hızı bölücü bunu yarıya indirerek 10,7 MHz'e düşürür. Daha sonra tasarım revize edilerek Super FX GSU haline getirilmiştir; bu, ilk Super FX çip revizyonundan farklı olarak 21 MHz'e ulaşabilmektedir.

Super FX çipinin tüm versiyonları, komut seti açısından işlevsel olarak uyumludur. Farklılıklar paketlenme biçimlerinde, pin çıkışlarında ve dahili saat hızlarında ortaya çıkar. GSU-2 oluşturulurken paket 100 pinden 112 pine değiştirildiğinden, adresleme için daha fazla harici pin mevcut ve atanmış durumdaydı. Sonuç olarak, daha büyük miktarda harici ROM veya RAM'e erişilebilir.

Randy Linden tarafından yazılan ve "Super FX 3" olarak adlandırılan Super FX'in emüle edilmiş bir uygulaması, Limited Run Games'in Doom'un Super NES için 2025 yılında çıkan fiziksel yeniden yayınında kullanıldı. Super FX 3, Doom kartuşunun içine yerleştirilmiş, 150Mhz'de çalışan bir Raspberry Pi RP2350 üzerinde çalışır ve daha yüksek kare hızı gibi iyileştirmeler sunarken Super FX çipinin işlevselliğini taklit eder.[9] Bir yıl sonra, Super FX 3 uygulamasından yararlanan bir Star Fox ROM hack'i yayınlandı.[10]