Bugün öğrendim ki: Şizofreni hastaları arasında nikotin kullanımı o kadar yaygın ki, etkisini taklit eden tedaviler geliştirmeye çalışıyorlar.
Araştırmadaki ilerlemeler sayesinde bilim insanları, sigara kullanımı ile şizofreninin neden bu kadar sıkı bir şekilde bağlantılı olduğunu öğreniyorlar. Sigara ve diğer formlardaki nikotin, bu bozukluğa sahip kişilerin yaşadığı bazı bilişsel ve duyusal eksikliklerin normalleşmesine yardımcı oluyor gibi görünmektedir. Bilim insanları, şizofreninin neden olduğu eksikliklerde rol oynayan bölgeleri ortaya çıkarmak ve nikotinin bunlarla mücadele etmek için nerede ve nasıl çalıştığını öğrenmek adına beynin içini incelediler. Şimdi ise artan bu bilgi birikimi, bilim insanlarının bu zayıflatıcı bozukluğu tedavi edecek ilaçlar geliştirmesine yardımcı oluyor.
Yukarıdaki görsel, beynin öğrenme ve hafıza ile ilgili bölgelerini göstermektedir. Şizofreni hastalarının bu bölgelerin bazılarında, özellikle hipokampüs, korteks ve talamusu saran hücrelerde, daha az sayıda ve daha kötü işleyen nikotinik reseptörleri vardır. Araştırmalar, nikotinin, nükleus akumbens ve prefrontal korteks gibi beyin bölgelerindeki eksik dopamin seviyelerini artırarak şizofreninin bilişsel ve duyusal eksikliklerini iyileştirebileceğini göstermektedir.
Bilim insanları sigara kullanımı ve şizofreninin yakından bağlantılı olduğunu bulmuş ancak nedeninden emin olamamışlardır. Nikotin aslında bu bozukluğa yardımcı mı oluyor? Eğer öyleyse, bu iki ucu keskin bir kılıçtır; çünkü sigara içmek hayati tehlike yaratan bir davranıştır.
Şimdilerde, şizofrenisi olan insanlarda nikotinin etkileri üzerine yapılan yeni araştırmalar bu soruları yanıtlamaya ve bu ciddi bozukluğun tedavisine yardımcı olabilecek ipuçlarını ortaya çıkarmaya başlamıştır. Şizofreni; bozuk düşünce yapısı, sesler duymak gibi halüsinasyonlar ve insanların size karşı komplo kurduğu gibi paranoyak inançlar içeren sanrılar ile karakterizedir.
Şizofreni, nüfusun yaklaşık yüzde 1'ini etkilemekte ve etkilenen bireylere, ailelerine ve topluma ciddi bir yük getirmektedir.
Şizofrenisi olan birçok kişi sigara içmektedir ve bu kişilerin kendilerine özgü sigara içme davranışları, bilim insanlarının tütündeki bağımlılık yapıcı madde olan nikotinin bir tür "kendi kendini tedavi etme" yöntemi olabileceğine ve bozuklukla ilişkili bazı merkezi sinir sistemi eksikliklerini normalleştirdiğine inanmalarına yol açmıştır.
Şizofreni hastaları, genel nüfusa ve çoğu psikiyatrik hasta grubuna kıyasla üç kat daha fazla sigara içmektedir. Sigara içen şizofreni hastaları, diğer sigara içenlere göre sigara başına daha fazla nikotin çekme eğiliminde oldukları için vücutlarında daha yüksek nikotin seviyelerine sahiptirler.
Nikotin ve onun beyin reseptörleri —hücre yüzeyinde kimyasal mesajları alan proteinler— sigara kullanımı ve şizofreni arasındaki bağlantıları anlamanın anahtarıdır. Araştırmalar şimdiden şunları ortaya koymuştur:
Nikotin ve reseptörleri biliş veya düşünme yeteneği, ödül, hareket ve ağrı kesici gibi işlevlerde rol oynar.
Şizofreni hastaları, özellikle hipokampüs, korteks ve talamusu saran hücreler gibi şizofreninin çeşitli bilişsel ve duyusal eksikliklerinde rol oynayan beyin bölgelerinde, daha az sayıda ve daha kötü işleyen nikotinik reseptörlere sahiptir.
Sigara içerek veya bazen cilt bandı, sakız ya da burun spreyi yoluyla artan nikotin alımı, şizofreninin duyusal bozukluklarını geçici olarak normalleştirebilir.
Örneğin nikotin, çoğunlukla hipokampüs ve göz hareketinde rol oynayan beyin bölgelerindeki aktiviteyi değiştirerek göz takibi anormalliklerini iyileştirebilir. Nikotinin ayrıca beynin sesleri filtreleme, güçlü duyusal girdilere yanıt verme ve uyum sağlama yeteneğini geliştirdiği bildirilmiştir.
Şizofrenisi olan kişilerde bilişsel yetenek de nikotin ile desteklenebilir; buna öğrenme, hafıza, işlem hızı ve dikkatteki geçici gelişmeler dahildir. Birçok çalışma, bilgiyi beyinde tutma ve istendiğinde geri çağırma yeteneği olan "uzamsal çalışma belleğini" incelemiştir. Uzamsal çalışma belleği planlama, muhakeme ve dikkat gerektiren, şizofrenisi olan kişilerin zorlandığı görevlerde rol oynar. Sigara içen veya burun spreyi yoluyla nikotin alan şizofreni hastalarının uzamsal çalışma bellekleri geçici olarak gelişmiş, sigarayı bırakanlarda ise bozulmalar daha da artmıştır.
Sigara içmek, ilaç yan etkilerini ve şizofreninin diğer semptomlarını azaltmaya da yardımcı olabilir. Bir çalışmaya göre, cilt bandı yoluyla nikotin almak, şizofreni için yaygın bir ilaç olan haloperidol ile ilişkili bilişsel yavaşlamayı tersine çevirmiştir. Nikotin ayrıca bu popülasyondaki motivasyon eksikliğini ve ilgisizliği de iyileştirebilir. Ancak nikotinin halüsinasyonları ve sanrıları en aza indirip indirmediği belirsizliğini korumaktadır ve bazı çalışmalar, sigarayı bırakan şizofreni hastalarında semptomların kötüleşmediğini bildirmiştir.
Nikotin, beynin nükleus akumbens ve prefrontal korteks gibi bölgelerinde -temel duygusal tepkileri düzenlediği düşünülen- eksik dopamin kimyasalının seviyesini artırarak şizofreninin bazı semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. Nükleus akumbens ödül ve zevk süreçlerinde yer alırken, prefrontal korteks karmaşık bilişsel ve sosyal davranışları organize eder.
Kanıtlar nikotinin şizofreniyi olumlu yönde etkilediğini gösterdiğinden, bilim insanları beyinde nikotin gibi davranan ancak olumsuz sağlık sonuçları olmayan ilaçları araştırmaktadır. Araştırmacılar şimdi bilişsel becerileri geliştirebilecek daha güvenli ve daha az toksik ilaçlar üzerinde çalışıyorlar. Bu ilaçlar şizofreninin tedavisine yardımcı olabilir.
Alfa-7 reseptörü olarak bilinen bir nikotinik reseptör tipi, şizofreni ilacı geliştirme çalışmaları için önemli bir hedef olduğunu kanıtlamaktadır. Bu reseptörler, korteks ve hipokampüs dahil olmak üzere biliş için önemli olan beyin bölgelerinde bulunur. Bilim insanları şimdiden, deniz solucanlarında ve karıncalarda bulunan anabasein adlı bir toksine dayanan, şizofreni hastası olmayanlar için ilaçların ön testlerini tamamlamışlardır. Denekler, özellikle dikkat konusunda gelişmiş duyusal işleme ve biliş sergilemişlerdir.
Bilim insanları farklı nikotinik reseptörlerin biyolojisini ve işlevini araştırmaya devam etmektedir. Bilgi ilerledikçe, şizofreniyi tedavi etmeye yardımcı olacak yeni ve daha güvenli ilaçların geliştirilmesi de ilerleyecektir. Umulur ki, semptomların daha iyi kontrol altına alınması nikotin arzusunu da azaltacak ve şizofrenisi olan insanların sigarayı bırakmalarına yardımcı olacaktır.