Bugün öğrendim ki: "Büyük Erkek Feragat Hareketi", 18. yüzyılın sonlarında Batı'da erkeklerin parlak renkler, takılar ve çeşitli giysilerden vazgeçerek, kullanışlı kıyafetler ve siyah takım elbiseler tercih ettiği bir moda dönemiydi.
Erkek modasında dönüm noktası
Büyük Erkek Feragati (Fransızca: Grande Renonciation masculine), 18. yüzyılın sonunda Batı dünyasındaki varlıklı erkeklerin parlak renkleri, gösterişli biçimleri ve çeşitliliği kıyafetlerinde kullanmayı bırakıp bu unsurları kadın giyimine terk ettikleri tarihsel olgudur. Bunun yerine erkekler, kesim farklılıklarına ve giysilerin kumaş kalitesine odaklanmışlardır.[1]
İngiliz psikolog John Flügel tarafından 1930'da ortaya atılan bu terim, erkek stilinin süslü ve detaylı olmaktan çıktığı, giyim tarihinde büyük bir dönüm noktası olarak kabul edilir.[2] Flügel, erkeklerin "güzel sayılma iddialarından vazgeçtiklerini" ve "bundan böyle yalnızca yararlı olmayı amaçladıklarını" ileri sürmüştür.[3] Büyük Feragat, 19. yüzyılın başında erkek giyim kodlarında takım elbise tekelinin kurulmasını teşvik etmiştir.
Tarihçe
[değiştir]
Büyük Erkek Feragati, Aydınlanma ideallerinden esinlenerek 18. yüzyılın ortalarında başlamıştır; aristokrat statüye işaret eden giysiler, yerini işlevsel ve faydacı giysilere bırakarak modasını yitirmiştir.[2]
Fransız Devrimi sırasında, kraliyet yanlısı Ancien Régime ile ilişkilendirilen kıyafetleri giymek, giyen kişiyi Jakobenler için bir hedef haline getiriyordu. Dönemin devrimci işçi sınıfı erkekleri, ipek dizliklere güçleri yetmediği ve bunun yerine daha az maliyetli pantolonlar giydikleri için "sans-culottes" (dizliksizler) olarak anılmaya başlandı.[4] Terim ilk kez Fransız subay Jean-Bernard Gauthier de Murnan tarafından bir hakaret olarak kullanılmış, ancak 20 Haziran 1792 Gösterisi civarında bu kişiler tarafından benimsenmiştir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde hareket, Amerikan cumhuriyetçiliği ile ilişkilendirilmiştir; Benjamin Franklin Amerikan Devrimi sırasında peruğunu bırakmış, daha sonra 1840 yılında Charles Ogle'ın "Altın Kaşık Söylevi" Martin Van Buren'i hedef almıştır.[5]
Feragat sonrası erkek giyim standartları, 1960'lardaki karşı kültürün yükselişi ve artan gayri resmiyete kadar Batı dünyasında büyük ölçüde sorgulanmadan kalmıştır[6] (bkz. 1960'larda moda).
Özellikler
[değiştir]
Feragat sırasında koyu renkli veya siyah kıyafetler erkek giyimi için standart haline gelmiştir.[7] Avrupa'da 17. yüzyılın başında İranlıların binicilik ayakkabılarından esinlenilerek benimsenen yüksek topuklu ayakkabılar, 1740'lara gelindiğinde erkek modasından çıkmıştır.[2] Daha iyi bir terzilik gerektiren ve erkek figürünün, özellikle de bacakların gücünü vurgulayan dar pantolonlar (dizlikler), yerini bol pantolonlara bırakmıştır.[8] Çoraplar ile pahalı peruk ve kumaşlar da terk edilmiştir.[4]
Ayrıca bakınız
[değiştir]
Moda portalı
Batı modasında 1775–1795
Beau Brummell
Erkek Kıyafet Reformu Partisi
Gece mavisi, Windsor Dükü tarafından siyah kıyafetlere alternatif olarak popüler hale getirilen bir renk[9]
Smokin (Black tie)
Tavus kuşu devrimi