Bugün öğrendim ki: Gettysburg Muharebesi'nin tek sivil kaybı olan Jennie Wade, ekmek pişirirken başıboş bir kurşunla vurularak öldürüldü. 1882'de ABD Senatosu, Wade'in annesine emekli maaşı bağladı ve gerekçe olarak Wade'in askerler için ekmek pişirerek Birlik davasına hizmet ederken öldüğünü belirtti.
Oyuncu için bkz: Jenny Wade.
Gettysburg Muharebesi sırasında öldürülen sivil
Mary Virginia Wade (21 Mayıs 1843 – 3 Temmuz 1863), Jennie Wade veya Ginnie Wade olarak da bilinir,[1] Gettysburg Muharebesi sırasında Gettysburg, Pensilvanya'da yaşayan bir sivil idi. 20 yaşındayken, 3 Temmuz 1863'te serseri bir kurşunla vurularak öldüğünde, muharebenin tek doğrudan sivil kaybı olmuştur.[2]
Öldürüldüğü ev günümüzde "Jennie Wade Evi" adıyla popüler bir turistik mekan ve müzedir.
Erken dönem yaşamı
[değiştir]
Gettysburg'da doğan Wade, babası akıl hastanesindeyken Breckenridge Caddesi'ndeki evlerinde annesiyle birlikte terzilik yaparak çalıştı. İki hafta önce Winchester Muharebesi'nde yaralanan, 87. Pensilvanya Alayı'nda onbaşı olan Johnston Hastings "Jack" Skelly ile nişanlı olduğu düşünülmektedir. Skelly, Wade'in günler önce öldüğünden habersiz bir şekilde 12 Temmuz 1863'te yaralarından dolayı hayatını kaybetti.[3]
Savaş kaybı
[değiştir]
Wade, annesi ve iki küçük erkek kardeşi, merkez Gettysburg'daki[4] evlerini terk ederek kız kardeşi Georgia Anna Wade McClellan'a yardım etmek ve yeni doğan bebeğiyle ilgilenmek için 548 Baltimore Caddesi'ndeki evine gittiler. Tarih 1 Temmuz 1863, yani Gettysburg Muharebesi'nin ilk günüydü. Çatışmalar sırasında McClellan'ın evine 150'den fazla kurşun isabet etti.
3 Temmuz günü sabah saat 08.00 civarında Wade, ekmek için hamur yoğururken, kız kardeşinin evinin mutfak kapısından ve salon kapısından geçen bir Minié mermisi ona isabet etti. Sol kürek kemiğinden giren mermi kalbini delip korsesinde kaldı. Olay yerinde anında hayatını kaybetti. Ölümcül atışı hangi tarafın yaptığı kesin olmamakla birlikte, bazı yazarlar bunu kimliği belirsiz bir Konfederasyon keskin nişancısına atfetmiştir.[5]
Wade'in annesi onun yere düştüğünü duydu ve diğer odadaki kızı Georgia'ya kardeşinin vurularak öldüğünü söylemeye gitti; kadınların çığlıklarını duyan iki Birlik askeri üst kattan aşağı indi. Wade'in naaşını, başlangıçta Konfederasyon Generali William Barksdale için hazırlanan bir tabuta koyarak McClellan evinin arka bahçesine geçici olarak gömdüler. Ocak 1864'te naaşı, Stratton Caddesi'ndeki Alman Reform Kilisesi'nin mezarlığına nakledildi. Mezarı bugün Gettysburg'daki Evergreen Mezarlığı'nda bulunmaktadır.[6] 4 Temmuz'da annesi, Wade'in yoğurduğu hamurla 15 somun ekmek pişirdi.[7]
1882'de Amerika Birleşik Devletleri Senatosu, kızının Birlik davasına hizmet ederken (askerlere ekmek pişirirken) öldüğünü belirterek Wade'in annesine maaş bağlanması yönünde oy kullandı.[7][8]
Anıt
[değiştir]
Kasım 1865'te Wade'in kalıntıları, Jack Skelly'nin yakınındaki Evergreen Mezarlığı'na yeniden defnedildi. Gettysburg sakini Anna M. Miller tarafından tasarlanan ve üzerinde 24 saat dalgalanan bir Amerikan bayrağı bulunan anıtı 1900 yılında dikildi. (Philadelphia'daki Betsy Ross Evi, sürekli dalgalanan bayrak ayrıcalığını paylaşan, bir kadına adanmış tek yerdir. John L. Burns'ün Evergreen Mezarlığı'ndaki mezarında da sürekli bayrak dalgalanmaktadır.)[6]
Notlar
[değiştir]
Kaynakça
[değiştir]
Frassanito, William A. Early Photography at Gettysburg. Gettysburg, PA: Thomas Publications, 1995. ISBN 1-57747-032-X.
Halbur, Patsy. "Jennie Wade and Gettysburg: It Was Not Supposed to Happen." Gettysburg Magazine 25 (Temmuz 2001): 105-15.
Petruzzi, J. David, ve Steven Stanley. The Complete Gettysburg Guide. New York: Savas Beatie, 2009. ISBN 978-1-932714-63-0.
Tanaka, Shelley. Gettysburg: A Day that Changed America. New York: Hyperion Books for Children, 2003. ISBN 978-0-7868-1922-5.
Trudeau, Noah Andre. Gettysburg: A Testing of Courage. New York: HarperCollins, 2002. ISBN 0-06-019363-8.
Wert, Jeffry D. Gettysburg: Day Three. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-85914-9.
Biyografi portalı