Bugün öğrendim ki: Kate Bush, Peter Gabriel'in "Games Without Frontiers" şarkısı için geri vokal kaydederken, ses teknisyenlerinin hepsi Kate'e hayrandı ve "mikrofonlarını ayarlamak veya kulaklıklarını tamir etmek için kontrol odasına ilk kimin ulaşacağı konusunda büyük bir yarış" yaşandı.

---

Peter Gabriel'in 1980 tarihli teklisi

"Games Without Frontiers", Peter Gabriel'in teklisi, Peter Gabriel (Melt) albümünden, B-yüzü "Start/I Don't Remember" (BK), "Lead a Normal Life" (ABD), Yayınlanma 25 Ocak 1980 (BK)[1], Kayıt 1979, Tür: Art rock[2], synthpop[3], deneysel pop[3], progressive rock[4], new wave[5], Süre 4:05 (albüm versiyonu), 3:47 (tekli düzenleme versiyonu), Plak şirketi Charisma, Söz yazarı Peter Gabriel, Yapımcı Steve Lillywhite, Peter Gabriel teklileri kronolojisi, YouTube'da müzik videosu.

"Games Without Frontiers", İngiliz rock müzisyeni Peter Gabriel tarafından yazılıp kaydedilmiş bir şarkıdır. Gabriel'in 1980 tarihli, kendi adını taşıyan üçüncü stüdyo albümünde yayımlanmış ve bu kayıtta Kate Bush geri vokallerde yer almıştır.[6] Şarkının sözleri, savaşın ve uluslararası diplomasinin çocuk oyunlarına benzetilmesi olarak yorumlanır.[7] Müzik videosunda Olimpiyat Oyunları etkinliklerinden film klipleri ve ABD'li okul çocuklarına nükleer saldırı durumunda ne yapmaları gerektiğini öğretmek için çizgi film bir kaplumbağa kullanan eğitici film Duck and Cover'dan (1951) sahneler yer alır. Bu hüzünlü görsellik, şarkının savaş karşıtı temasını güçlendirme eğilimindedir. Şarkı için başlangıçta iki müzik videosu versiyonu oluşturulmuş, ardından 2004 yılında üçüncüsü yapılmıştır.

Tekli, Gabriel'in Birleşik Krallık'ta 4 numaraya kadar yükselen ilk ilk-10 hiti olmuş ve 1986 tarihli "Sledgehammer" ile birlikte, sanatçının Birleşik Krallık'ta en yüksek liste başarısı elde eden şarkısı olmuştur. Kanada'da 7 numaraya kadar yükselmiş, ancak Amerika Birleşik Devletleri'nde sadece 48 numaraya ulaşabilmiştir. Teklinin B-yüzü, birleştirilmiş iki parçadan oluşuyordu: "Start" ve "I Don't Remember".[8] Massive Attack ve Dave Bottrill tarafından hazırlanan bir "Games Without Frontiers" remiksi, Gabriel'in 1993 tarihli "Steam" teklisinde yer almış; bu versiyon daha sonra 2019'da Flotsam and Jetsam albümünde yayımlanmıştır.[9]

Arka Plan

[değiştir]

Gabriel, "Games Without Frontiers"ın "birkaç katmanı var gibi göründüğünü" belirtmiştir.[10] Şarkının başlığı, birçok Avrupa ülkesinde yayımlanan uzun soluklu bir TV şovu olan Jeux sans frontières'e atıfta bulunur. Katılımcı ülkelerden birindeki bir kasaba veya şehri temsil eden takımlar, genellikle tuhaf kostümler giyerek beceri oyunlarında yarışırlardı. Bazı oyunlar basit yarışlardan oluşurken, diğerleri bir takımın diğerini engellemesine izin verirdi. İngiliz versiyonunun adı It's a Knockout idi; Gabriel'in şarkı sözlerinde belirttiği kelimeler bunlardır.[11]

Şarkıda synthesizer çalan Larry Fast, İkinci Dünya Savaşı'nda da savaşmış olan birçok yarışmacı ülkenin, bu yarışmaları bir ulusal gurur kaynağı olarak gördüğünü açıklamıştır.[12] Gabriel, televizyon şovunun "neşeli insan topluluğunun altında yatan milliyetçilik, bölgecilik ve rekabetçilik" temalarına sahip olduğunu tespit etmiştir.[10] "Games Without Frontiers" başlığını bir TV rehberinde bulmuştur.[13]

Bu, oldukça sık kullandığım bir yöntem; sıradan durumlardan başlıklar veya ifadeler alıp, onlara yeni bir bakış açısı kazandıracak biraz farklı bir arka plana oturtmaya çalışıyorum. Bu, tamamen uydurma yapay bir dünyadan daha çok ilgilendiğim bir alan.[13]

Gabriel ve Fast, Michael Herr'in Vietnam Savaşı'ndaki deneyimlerini ve gözlemlerini anlatan Dispatches adlı kitabını okumuşlardı; kitapta bir Amerikalının ölü bir Vietnamlı askerin üzerine işemesine dair bir hikaye de vardı. Fast'in, Amerikan askerlerinin izin verilebilir ve mazur görülebilir bulduğu eylemlerin bir yansıması olduğuna inandığı bu sahne, "pissing on goons in the jungle" (ormandaki aptalların üzerine işemek) dizesine ilham vermiştir.[12] Gabriel, şarkıdaki isimlerin "anlamsız olduğunu ancak belirli çağrışımları bulunduğunu" söylemiştir.[10] "Adolf builds a bonfire/Enrico plays with it" (Adolf bir şenlik ateşi yakar/Enrico onunla oynar) sözleri, Evelyn Waugh'un V-J Günü günlüğündeki dizeleri ("Randolph bir şenlik ateşi yaktı ve Auberon içine düştü") yansıtmaktadır.[14]

Kayıt

[değiştir]

Müzikal olarak "Games Without Frontiers", bir geri sayımla eşlik edilen akustik ve elektronik perküsyon karışımıyla açılır.[7] Elektronik perküsyon, bir PAiA Programlanabilir Davul Seti tarafından tetiklenmiştir; "Games Without Frontiers", Gabriel'in solo albümlerinden birinde davul makinesi kullandığı ilk şarkıdır.[15][16] Giriş sırasında, bir synth bas ve köşeli bir slide gitar partisi, Kate Bush'un vokalleriyle girerek AllMusic eleştirmeni Steve Huey'in tanımladığı gibi "karanlık bir sonik ortam" yaratır.[7]

Nakarat öncesi bölümlerde ıslıklar ve bir Moog synthesizer yer alır; Fast, bu bölümün Wendy Carlos'un klasik müziklerin Moog synthesizer ile çalındığı Switched-On Bach albümünde bulunan hocketing tekniklerinden esinlendiğini yorumlamıştır.[15] Hocketing tekniğinin, karmaşık bir melodik hattın daha küçük bileşenlere bölünmesini ve daha zengin bir dokusal ses manzarası için ayrı ayrı yeniden kaydedilmesini içerdiğini açıklamıştır. Fast, bu kayıt tekniğinin Gabriel'in bestelerinden birinde uygulanmasını düşündüğü Audio Engineering Society Kongresi'nde Carlos ile tanışmıştı. Fast, synthesizer'larda bir dizi geri dönüş noktası belirledi ve Moog üzerinde çok sayıda üst üste kayıt (overdub) gerçekleştirdi; bu kayıt sürecinin rock kayıtlarından ziyade kendi elektronik müzik yapma yaklaşımına daha yakın olduğuna inanıyordu. Fast, "birbirine geçmiş küçük Moog bölümlerinin, birçok sonik bölgeyi kapsayan bir synth sesi oluşturduğunu" düşünüyordu.[12][17]

Son nakarattan sonra şarkı, synth ve gitar efektleriyle noktalanan bir perküsyon kırılmasına geçer.[7][18] Jerry Marotta, müzisyenlerin kırık cam ve fırlatılan davullar dahil olmak üzere çeşitli ses efektlerini kaydetmek için dokuz dakikalık kayıt bandı kullandıklarını hatırlamaktadır. Bant daha sonra hızlandırılmış ve şarkının sonuna yerleştirilmiş, bu da Marotta'nın "hızlı, perküsif ve çarpıcı" olarak tanımladığı bir sesle sonuçlanmıştır.[19] Şarkı, Fast'e göre yaklaşık 20 dakika süren daha uzun bir jam session'dan kısaltılmıştır.[17]

Kate Bush'un Vokallerinin Üst Üste Kaydedilmesi

[değiştir]

Başlangıçta farklı bir kadın vokalist "jeux sans frontières" sözlerini denemişti ancak bölümleri kullanılmadı. Gabriel daha sonra bu bölümü kaydetmesi için stüdyosuna Kate Bush'u davet etti.[20] Bush, "aile koruması" olarak görev yapan erkek kardeşlerinden biriyle kayıt stüdyosuna geldi. Yapımcı Steve Lillywhite, Gabriel ve Bush'un birbirlerine karşı karşılıklı bir saygı ve hayranlık duyduklarını hatırlıyor. "Sanırım herkes ona gerçekten hayrandı, özellikle Peter. Sonunda onunla The Dreaming'de bir şeyler yaptım. Peter'ın albümünün sound'unda yer alan herkesi o da istedi. O, Peter'a ne kadar hayransa, Peter da ona o kadar hayrandı." Fast ayrıca, kayıt mühendislerinin "mikrofonlarını ayarlamak veya kulaklığını düzeltmek için kimin daha önce kontrol odasına ulaşacağını görmek üzere büyük bir yarış içinde olduklarını" söyledi.[12]

Bush ile yapılan kayıt oturumu sırasında Lillywhite, "jeux sans frontières" sözünün nasıl söyleneceği konusunda rehberlik sağladı. Birkaç denemeden sonra, kontrol odasında bulunan Robert Fripp, onun zaten tatmin edici bir kayıt yaptığında ısrar etti.[12] Fripp, Bush'un kısa süre içinde kaydını "tam isabet" gerçekleştirdiğini hissetti ve Lillywhite'a neden tekrar denemesini istediğini sordu.[21]: 04:30–05:08 Lillywhite, Fripp'in yorumunun "yapımcı kendisi olduğu için onun tarafından yapılmış gerçek bir oyun" olduğunu düşündü. "Onu tamamen görmezden geldim, düğmeye bastım ve 'Bunu tekrar deneyebilir misin lütfen?' dedim. Bir yapımcı olarak, kendi kararlarıma sadık kalmam ve istediğimi almam açısından çok önemli bir andı."[12] Fripp, Lillywhite'ın biyografisinde bu olaydan bir yapımcı olarak kariyerinin "dönüm noktası" olarak bahsettiği bir bölümle karşılaşmıştı. 2022 tarihli bir röportajda Fripp, "büyülü" bir kaydın tamamlanmasının ötesine geçmemesi için sanatçıyı korumanın "en önemli şey" olduğu konusundaki duruşunu yeniden teyit etti.[21]: 05:10–06:32 Bush kendi bölümünü yaklaşık 30 dakikada tamamladı ve Lillywhite kayıt oturumunu "çok eğlenceli" olarak tanımladı.[20]

Yayınlanma

[değiştir]

Gabriel'in ilk iki solo stüdyo albümü ABD'de Atlantic Records tarafından dağıtılmıştı, ancak bu şarkıyı da içeren üçüncü stüdyo albümünü geri çevirerek Gabriel'e "ticari intihar" ettiğini söylediler. Atlantic onunla yollarını ayırdı ancak "Games Without Frontiers" Birleşik Krallık'ta yükselişe geçip ABD'de radyolarda çalınmaya başlayınca albümü geri satın almaya çalıştılar. O noktada Gabriel'in Atlantic ile hiçbir işi yoktu ve albümün Amerika'daki dağıtımını Mercury Records'a bıraktı.[22]

Gabriel, "Games Without Frontiers"taki geri vokallerin Kate Bush'a ait olduğunu, tekli başarılı olana kadar kamuoyuna açıklamama kararı aldı.[13] Bush, Never for Ever solo albümünün tanıtımını yaparken, EMI'den bazı yöneticiler "Games Without Frontiers" hakkında yorum yapmış ve Bush'u kontrpuan vokallerinin kaynağı olarak tanımlayamamışlardı. Albümü Bush ile birlikte hazırlayan Jon Kelly, yöneticilerden birinin "ne dediğini anlamadığını" söylemesinin ardından ikilinin soğukkanlılıklarını korumakta zorlandıklarını söyledi.[20]

"Games Without Frontiers", B-yüzlerinde "Start" ve "I Don't Remember" ile 25 Ocak 1980'de tekli olarak piyasaya sürüldü.[1] Gabriel'in eski menajeri Gail Colson, "Games Without Frontiers"ın albümün ilk teklisi olarak yayımlanmasını savunmuş ve bu karara karşı çıkan Steve Lillywhite'ın fikrine karşı galip gelmiştir.[17] Tekli, Birleşik Krallık'ta 4 numaraya ulaştı ve burada toplam 11 hafta ilk 75'te kalarak sanatçının bu ülkedeki ilk ilk-on başarısı oldu. Ayrıca İrlanda'da 3, Kanada'da 7 ve Amerika Birleşik Devletleri'nde 48 numaraya ulaştı.[17] Şarkı özellikle Chicago'da iyi bir performans sergiledi ve WLS-FM-AM süper istasyonunun anketinde iki hafta boyunca 5 numarada kaldı[23] ve yıl genelinde 87. sırada yer aldı.[24]

Kapak Tasarımı

[değiştir]

Tekli kapağındaki fotoğraf Hipgnosis tarafından çekilmiş ve Polaroid SX-70 kamerasından alınan görüntülerin çeşitli görsel efektler yaratmak için ezildiği, Les Krims tarafından geliştirilen bir teknik kullanan Storm Thorgerson tarafından tasarlanmıştır. Gabriel, erimiş bir yüz yanılsaması elde etmek için görsellere yanık kibritler ve madeni paralarla müdahale ettiklerini hatırlamaktadır. Thorgerson, bu sürecin nasıl yürütüldüğünü şöyle anlatmıştır:

Eğer bir kişi, iki parça plastik arasına sıkıştırılmış gelişmekte olan resmi kurşun kalem ucu gibi küt bir aletle mıncıklarsa, görüntü gelişirken lekelenir. Bu prosedür çok kolay olduğu için Peter Gabriel ile birlikte, gelişmekte olan Polaroid'leri manipüle ederek kendini çirkinleştirme konusunda bunu defalarca yaptık. Peter, estetik olandan ziyade tiyatro veya sanatı tercih ederek, kendisini çirkin bir şekilde gösterme yeteneğiyle bizi çok etkiledi.[25]

Radyo Versiyonu ve Müzik Videoları

[değiştir]

Albüm versiyonu, ikinci kıtadan sonra ve ikinci nakarattan önce "Whistling tunes we piss on the goons in the jungle" dizesini içerir. Bu, tekli için ilk nakarattan alınan daha radyo dostu "Whistling tunes we're kissing baboons in the jungle" dizesinin tekrarıyla değiştirilmiştir.[15] Bu versiyon, Shaking the Tree (1990) derlemesinin ilk kopyalarına da dahil edilmiştir.[26]

Orijinal müzik videosu David Mallet tarafından siyah-beyaz olarak yönetilmiş ve bir yemek masasının etrafında oturan çocukların görüntülerini içermektedir.[17][25] Olimpiyat spor etkinliklerinden görüntüler, Gabriel'in müzikle uyumlu olarak değişen televizyon ekranlarına yansıtılan bir dizi yüz ifadesiyle birlikte yer almıştır.[15] Gabriel, orijinal müzik videosunun bazı tartışmalara yol açtığını gözlemlemiştir:

Şarkının fikri, çocuk parkındaki çocuklar gibi davranan ülkelerdi. Milliyetçiliğe karşıydı, ama beni masaların etrafında dolaşırken görüp kirli yaşlı bir adam gibi onlara şehvetle baktığımı düşündüler. Sonunda bir dizi çocuk oyuncağı vardı ve kurmalı kutunun (jack-in-the-box) mastürbasyona bariz bir gönderme olduğunu düşündüler. Bu, benim videomdan çok Top of the Pops'u yöneten insanların zihinleri hakkında çok şey söylüyor.[15]

2004 yılında müzik videosu, İsrailli sanatçı Michal Rovner'ın Active Site, Spiral ve Grid filmlerinden kesitler içerecek şekilde güncellenmiştir. Ek görüntüler York Tillyer, Dan Blore ve Marc Bessant tarafından sağlanmıştır.[25] Çocuklara nükleer saldırıdan nasıl kurtulacaklarını öğreten 1951 tarihli eğitici film Duck and Cover'dan görseller de müzik videosunun sonunda yer almaktadır.[15] Bu versiyon, Gabriel'in 23 müzik videosundan oluşan bir DVD derlemesi olan Play'in piyasaya sürülmesinde yer almıştır.[25] 2007'de yapılan bir röportajda sevmediği müzik videoları olup olmadığı sorulduğunda Gabriel, "Games Without Frontiers"tan bahsederek, "Performansım beni utandırıyor. Sadece tuhaf ve mahcup görünüyorum ve aşırı abartılı oynuyorum" demiştir.[27]

Eleştirel Kabul

[değiştir]

Record World, şarkının "yaratıcı perküsyon/klavye/vokal karışımı ve benzersiz tempo değişimlerinin" şarkıyı "ilginç olduğu kadar çekici de" kıldığını düşünmüştür.[28] Cashbox, şarkıyı "Gabriel'in konuşma/şarkı vokalleri etrafında dönen doğu elektro/akustik perküsyonları" ile "büyüleyici bir eliptik pop ilahisi" olarak adlandırmıştır.[29] Chicago Sun-Times'tan Jim DeRogatis, şarkıyı "keskin sözlere sahip akılda kalıcı bir tekli" olarak nitelendirmiştir.[30] Record Mirror için yazan Chris Westwood, şarkıyı "savaş oyunlarına yapılan ezgili bir methiye" olarak tanımlamış ve "en azından şu anda sahip olduğu otoritenin türüne işaret eden, neşeli ama kayda değer olmayan bir tekli" olduğunu belirtmiştir.[31]

Louder Sound'dan Mark Beaumont, "Games Without Frontiers"ı küresel gerilimlerle ilgili "ultra akılda kalıcı" bir şarkı olarak tanımlamıştır.[32] AllMusic, şarkıyı "Gabriel'in 80'lerin ortasındaki ticari çıkışından önceki en iyi anlarından biri" olarak övmüştür.[7] Paste, şarkıyı en iyi 20 Peter Gabriel şarkısı listesinde altıncı sıraya koymuş, özellikle Gabriel ve Bush'un vokallerine dikkat çekerek, ilkinin "her sözcüğü yoklama alan bir öğretmen gibi telaffuz ettiğini", ikincisinin ise "hayaletimsi mesajını nihayet kabul edilene kadar iletirken" "fantazmagorik" duyulduğunu belirtmiştir.[33]

Canlı Performanslar

[değiştir]

1986-1987 turnesi sırasında Gabriel, şarkının militarizm eleştirisini Nikaragua'daki Kontra Savaşı'na yöneltmiştir.[15] Gabriel'in 1991'de Hollanda'daki performansı, Kürt mülteciler için düzenlenen "The Simple Truth" konseri kapsamında İngiltere'deki Wembley Arena'ya uydu aracılığıyla yayınlanmıştır.[34] Ayrıca şarkıyı 1993-1994 Secret World Turnesi sırasında da seslendirmiştir.[35] Gabriel'in 2003'teki Still Growing Up Turnesi'nde Gabriel, şarkıyı segway üzerinde giderken seslendirmiştir.[36]

Müzisyenler

[değiştir]

Peter Gabriel – vokal; synthesizer; synth bas; ıslıklar

David Rhodes – gitar

Jerry Marotta – davul; perküsyon

Larry Fast – synthesizer; synth bas

Kate Bush – geri vokal

Steve Lillywhite – ıslıklar

Hugh Padgham – ıslıklar

Liste Performansı

[değiştir]

Ayrıca bakınız

[değiştir]

Savaş karşıtı şarkıların listesi

Referanslar

[değiştir]