Bugün öğrendim ki: İtalya'ya göç eden Çinliler arasında en yaygın konuşulan Çince lehçesinin Wenzhounese olduğu, bu dilin Wu diline ait olduğu ve Mandarin konuşanlar için son derece benzersiz ve anlaşılmaz olmasıyla ünlü olduğu belirtiliyor.

---

Vu Çincesi dil varyetesi

Bu madde dil hakkındadır. Halk için, bkz. Venzou halkı.

Venzouca
Oujiang
溫州話 / 温州话

ü-cōu-rōo

iu1 chiou1 gho6
Telaffuz: [ʔjy tɕɤu ɦo]
Anavatanı: Venzou, Çejiang, Çin
Bölge: Güneydoğu Çin ve New York, Paris, Milano ve Prato'daki (İtalya) Venzoulu göçmen nüfuslar
Etnik köken: Venzoulu
Konuşur sayısı: 4,92 milyon (Oujiang) (2012)
Çin karakterleri
Dil kodları: ISO 639-3 Yok (mis)
ISO 639-6: qjio (Oujiang); wzhu (Venzou lehçesinin kendisi)
Glottolog: ouji1238
Linguasphere: 79-AAA-dh (79-AAA-dhd Venzou dahil)

Bu makale IPA fonetik sembollerini içermektedir. Uygun bir görüntüleme desteği olmadan, Unicode karakterleri yerine soru işaretleri, kutucuklar veya diğer sembolleri görebilirsiniz. IPA sembolleri hakkında giriş seviyesinde bir rehber için, bkz. Yardım:IPA.

Venzouca (Basitleştirilmiş Çince: 温州话; Geleneksel Çince: 溫州話; Pinyin: Wēnzhōuhuà, Venzouca: Iu Chiu ho), aynı zamanda Oujiang (瓯江话; 甌江話; Ōujiānghuà), Tong Au (东瓯片; 東甌片; Dōng'ōupiàn) veya Au Nyü (瓯语; 甌語; Ōuyǔ) olarak da bilinir, Çin'in Çejiang eyaletinin güneyindeki Venzou şehrinde konuşulan dildir. Wu Çincesinin en farklı koludur; diğer Wu lehçeleri veya Çincenin diğer varyeteleri ile karşılıklı anlaşılabilirlik neredeyse hiç yoktur. Güneydeki Fucien eyaletinde konuşulan Min Çincesi ile ortak belirgin unsurlar içerir. Oujiang terimi bazen daha geniş bir kapsayıcı terim olarak, Venzouca ise dar anlamda Venzou şehrine özgü dil için kullanılır.

Uzun tarihi ve konuşulduğu bölgenin yalıtılmışlığı nedeniyle, Venzouca fonolojisi bakımından o kadar sıra dışıdır ki, ortalama bir Mandarin konuşuru için anlaşılması en zor lehçe olma şöhretine sahiptir.[2][3] Klasik Çincenin başka yerlerde kaybolmuş büyük bir kısmını koruduğu için "yaşayan fosil" lakabını almıştır ve Mandarin'den belirgin dilbilgisi farklılıklarına sahiptir.[4][5]

Venzouca, China Radio International tarafından standart Mandarin dışında yayın yapmak için kullanılan beş Çince varyetesinden biridir; diğerleri Kantonca, Hokkien, Teochew ve Hakka'dır.

Sınıflandırma

Venzouca, Çince lehçelerinin Wu grubunun bir parçasıdır ve onlarla birçok dilbilimsel özelliği paylaşır.[6][7] Bu lehçeler Çejiang ve güney Ciangsu eyaletlerinde konuşulur.[8] Venzouca, güney Wu lehçelerinin tipik bir temsilcisi olarak görülür.[9]

Coğrafi dağılım

Venzouca esas olarak Venzou ve Çin'in Çejiang eyaletinin onu çevreleyen güney kesiminde konuşulur. Daha az oranda, güneydoğu Çin'deki Fucien eyaletinin dağınık bölgelerinde de konuşulur. Yurt dışında, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki New York şehrinin Queens ilçesindeki Flushing Chinatown ve Brooklyn'deki Çin mahallelerinde giderek artan topluluklar tarafından konuşulmaktadır.[10][11] Venzouca ayrıca Avrupa'da, özellikle İtalya, Fransa ve İspanya'daki bazı denizaşırı Çinli topluluklar tarafından da konuşulmaktadır.[12] İtalya'daki Çinliler arasında Mandarin'den daha yaygın kullanılmaktadır.[13][14] Toskana'nın Prato şehrinde ikamet eden Çin diasporasının %80'inden fazlası Çejiang eyaletinde doğmuştur.[15]

Lehçeler

Venzouca genel olarak aşağıdaki üç lehçeye ayrılabilir:

Kuzey Lehçesi: Venzou, Ouhai, Yongqiong, Yongjia'da konuşulan lehçeleri içerir.

Güney Lehçesi: Rui'an, Vencheng, Longgang, Pingyang lehçeleri vb. içerir.

Kuzeydoğu Lehçesi: Yueqing şehrinde konuşulur.

Vencheng ve Venzou lehçesi gibi doğu Venzou lehçeleri arasındaki en önemli fark ton farklılıklarıdır (Vencheng'de düşen tonlar yoktur) ve /o/'dan önce /f/ sesinin korunmasıdır:

Pinyin (Standart Mandarin): bā fēng dào xiǎodé
Venzou: pʊ hoŋ tɜ ɕiate
Vencheng: po foŋ tɶ ɕɔti

Diğer tüm Oujiang lehçelerinin tonları Venzouca'ya benzer.

Fonoloji

(Bkz: Venzouca romanizasyon)

Ünsüzler

Venzou lehçesinin ünsüzleri[16]
Dudak, Dişeti, Damak, Artdamak, Gırtlak
Geniz: m n ɲ̟ ŋ
Patlamalı (sedalı): b d ɡ
Patlamalı (sedasız): p t k
Patlamalı (nefesli): pʰ tʰ kʰ
Patlamalı-sürtünmeli (sedalı): dz dʑ
Patlamalı-sürtünmeli (sedasız): ts tɕ
Patlamalı-sürtünmeli (nefesli): tsʰ tɕʰ
Sürtünmeli (sedasız): f s ɕ h
Sürtünmeli (sedalı): v z ɦ
Yaklaşık: l j

/l/ lateral, /j/ ise damaksıl sestir.

Ünlüler

Venzou lehçesinin ünlüleri[16]
Ön, Orta, Arka
Kapalı: i y ɨ u
Kapalı-orta: e ø o
Açık-orta: ɛ ɜ
Açık: a
Diftong: ai au ei øy ɤu/ou iɛ uɔ/yɔ

Tek kod (kelime sonu sesi) genizcil /ŋ/'dir (/aŋ eŋ oŋ/ ve hecesel [ŋ̍] içinde).

Ton

Alıntı tonları
Venzouca üç fonemik tona sahiptir. Sekiz fonetik tonu olmasına rağmen, bunların çoğu tahmin edilebilirdir: Orta Çinceden kalma yīn–yáng ton ayrımı, Venzou'daki başlangıç ünsüzünün sedalı olup olmamasıyla hala örtüşür ve shǎng tonları ani olup gırtlak patlamasıyla biter (bu durum, Eski Çince için bağımsız olarak öne sürülen benzer bir durum için kanıt olarak kullanılmıştır).[17] Ancak rù tonları, son durak seslerini kaybetmelerine rağmen belirgin olmaları bakımından sıra dışıdır; ayrıca ünlü uzamıştır ve ton diğer tonlardan daha karmaşık hale gelmiştir (bazı konuşmacılar bunları alçalan veya yükselen tonlara basitleştirse de).[18]

Venzou lehçesinin ton tablosu[19]
1. yīn píng (陰平): 33
2. yáng píng (陽平): 31
3. yīn shǎng (陰上): 35
4. yáng shǎng (陽上): 24
5. yīn qù (陰去): 42
6. yáng qù (陽去): 11
7. yīn rù (陰入): 323
8. yáng rù (陽入): 212

Shǎng ve rù tonları, başlangıç ünsüzünün sedalı olması dışında zar zor ayırt edilebildiğinden, fonetik olarak dörtten ziyade iki tona daha yakındır. Chen (2000), tonları M & ML (ping), MH (shǎng), HM & L (qu) ve alçalan-yükselen (MLM, rù) olarak özetler.

Şanghaycada olduğu gibi, Venzoucada da fonolojik bir kelimenin sadece bazı heceleri ton taşır. Venzoucada bu tür üç hece olabilir ve sonraki (ton sonrası) hecelerin tonu bunlardan sonuncusu tarafından belirlenir. Ayrıca, düşük ton alan ton öncesi heceler (klitikler) olabilir. Ancak Venzoucada prosodik bir birimde sadece bir tonik kelime bulunabilir; diğer tüm kelimeler düşük tona indirgenir.

Ton sandhi (ton değişimleri)
Üç adede kadar tonik hece bir arada bulunabilir, ancak ortaya çıkan ton sayısı ton sandhi ile azalır. Altı fonetik tondan, iki tonik hece tarafından oluşturulan sadece on dört sözcüksel kalıp vardır.

Eksantriklik şöhreti
Venzouca, İkinci Çin-Japon Savaşı sırasında şifreli konuşmacılar aracılığıyla savaş zamanı iletişiminde ve Çin-Vietnam Savaşı sırasında askeri kodları programlamak için kullanılmasıyla ünlüdür.[21][22] Çin'de bu anlama güçlüğünü yansıtan tekerlemeli yaygın bir deyiş vardır: "Gökten korkma, yerden korkma, Venzouca konuşan Venzouludan kork." (天不怕，地不怕，就怕温州人说温州话).

Örnekler
Oujiang lehçelerinin birkaç alt dalı vardır; bazıları Venzou şehir lehçesi ve Vencheng lehçesi ile karşılıklı olarak anlaşılır değildir, ancak komşu lehçeler genellikle karşılıklı anlaşılabilirdir.

Oujiang lehçelerinde sayılar
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Venzou: ʔjɐi liɛ2 sa1 sɨ3 ŋ2 ləɯ tsʰɐi pʊ tɕɐɯ2 zɐi
Rui'an: ʔja la2 sɔ1 sɨ3 ŋ2 ləɯ tsʰa pʊ tɕɐɯ2 za

Venzouca edebiyat
Yeni Ahit'in bir çevirisi, özellikle dört İncil ve Elçilerin İşleri kitabı, 1894 yılında tamamen Romanize edilmiş Venzou lehçesinde "Chaò-Chḯ Yi-sû Chī-tuh Sang Iah Sing Shī: Sz̀ fuh-iang tà sź-du 'ae-djüe fa üe-tsiu t'û¹-'ò" başlığıyla yayımlanmıştır.[23]