Bugün öğrendim ki: Orta Asya'da yaygın olan ve genç (çoğu zaman son derece yoksul) erkek çocukların, daha yaşlı ve zengin erkeklerin eğlencesi için kız gibi giydirilip dans etmeye zorlandığı bir pederastik uygulama olan bacha bazi hakkında. Modern bölgesel yasalar bunu idamla cezalandırıyor, ancak bazı şehirlerde gizlice hala devam ediyor.

---

Orta Asya'da bir çocuk istismarı biçimi

Bacha bazi[1] (Farsça[a]: بچه بازی, kelime anlamıyla 'oğlan oyunu'), Afganistan'da ve tarihi Türkistan'da, erkeklerin ergenlik çağındaki erkek çocuklarını istismar edip köleleştirdiği, bazen cinsel istismarda bulunduğu ve/veya onları geleneksel olarak sadece kadınların ve kız çocuklarının giydiği kıyafetleri giymeye zorlayarak eğlence amaçlı dans ettirdiği bir pedofili uygulamasıdır.[7] Küçük çocuğu istismar eden kişiye bacha baz (kelime anlamıyla "oğlan oynatan")[3], küçük çocuğa ise bacha denir.

Çocuklar genellikle sokak çocukları gibi yoksul ve savunmasız durumlardan gelirler; çoğunlukla kimsesizdirler veya ailelerinden kaçırılmışlardır.[3][8][9] Bazı durumlarda, aşırı yoksulluk veya açlıkla karşı karşıya kalan aileler, genç oğullarını bir bacha baz'a satmak veya yiyecek ya da para karşılığında "evlat edinilmelerine" izin vermek zorunda hissedebilirler.[3] Bachalar, kadın kıyafetleri giydirilerek ve cinsel eğlence aracı olarak kullanılarak patronlarının isteklerini yerine getirmekle yükümlüdürler. Bachalar birincil olarak eğlence amacıyla istismar edilseler de savaşta günlük işlerde[10][sayfa belirtilmeli] ve koruma olarak da kullanılmışlardır.[b] Sosyal damgalanma ve cinsel istismarla karşı karşıya kalan, genellikle kendilerini esir alan kişilerden nefret eden bu küçük çocuklar, istismarın psikolojik etkileriyle mücadele ederler[11] ve uyuşturucu ile alkole yönelmek de dahil olmak üzere ömür boyu süren duygusal travmalar yaşarlar.[3]

Bacha bazi, Afganistan İslam Cumhuriyeti döneminde yasaklanmıştır.[9][12][13] Buna rağmen yaygın bir şekilde uygulanmaya devam etmiştir. Şiddet ve zorlama yaygındı ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin güvenlik yetkilileri, bu tür uygulamalara son veremediklerini, bacha baziye karışan erkeklerin birçoğunun güçlü ve ağır silahlı savaş ağaları olduğunu belirtmişlerdir.[14][15][16] Yasalar güçlü suçlulara karşı nadiren uygulanmış ve polisin ilgili suçlara göz yumduğu bildirilmiştir.[17][18] Bacha bazi idam cezası gerektirse de[19], bazen failler yerine çocuklar cezalandırılmıştır.[8]

Uygulama, Taliban hukukuna göre idam cezası gerektirir.[19] Resmi yasağa rağmen uygulama devam etmektedir, ancak bazı akademisyenler 2010'ların ortalarından bu yana uygulamanın yavaş yavaş kamusal alandan çekilmeye başladığını ve Kabil gibi yerlerde giderek daha fazla kınandığını savunmaktadır.[10]: 175,178

Etimoloji

Bacha bazi, Farsça 'çocuk' veya 'genç oğlan' anlamına gelen bache (بچه) ve 'oyun' anlamına gelen bāzi (بازی) kelimelerinden gelir. Daha sonra bu kelime, Rusların da aynı terimle bildiği, Özbekçeleşmiş bir form olan Bacha bozi (Бача бози) haline gelmiştir.

Tarih

Bacha bazinin kökenleri

Ayrıca bakınız: Antik Yunan'da pederasti

Akademisyen ve Türkolog Ingeborg Baldauf (1988), bacha bazinin Baktriya ve Soğdiana bölgelerinde gelişen Helenistik Greko-Baktriya etkilerinden kaynaklandığını hipotez eder ve klasik Yunan pederasti gelenekleri ile erastes (aşık) ve eromenos (sevilen) arasındaki ayrım arasındaki benzerliklere dikkat çeker. Bir diğer olası köken ise, Çin ve Orta Asya'daki 'oğlan sevgisi' paralellikleri ve Doğu Türkistan'daki varlığı nedeniyle Eski Çin'dir.[20] Journal of Trafficking and Human Exploitation (2019), bacha bazinin bazı antropologlar tarafından Büyük İskender'in antik Makedon ordusu tarafından Orta Asya'ya getirildiğinin düşünüldüğünü belirtmiştir. Ayrıca "[a]fganistan'daki Bacha Bazi hakkındaki eski şiirler, masallar ve şarkılar İslam öncesi döneme (Sekizinci Yüzyıl) kadar uzanır" ifadesini eklemiştir.[21] Journal of Contemporary Asian Studies (2018), "[g]enel olarak bachabazinin antik çağda var olduğuna inanılmaktadır" demiştir, ancak antik çağ bağlamında "kesin bir resim sunmak" için yetersiz çalışma nedeniyle bunun antik Batı pederastisi ile bağlantılı olup olmadığının belirsiz olduğunu eklemiştir.[22]

Türkistan'da Bacha bazi

Baldauf'a göre, Orta Çağ Orta Asya'sındaki bacha bazi uygulaması, Horasan'dan yayılarak 13. yüzyıla kadar tanınıyordu.[20] Ruslar Orta Asya'nın büyük bir kısmını fethettiklerinde, 19. yüzyılda Buhara Emirliği ve kuzeydeki çevre bölgelerde, en çok etnik Özbekler ve etnik Türkmenler arasında yaygın olan, kız gibi giydirilmiş erkek çocuklarının dans ettiği 'bacha bozi'[c] uygulamasıyla karşılaştılar.[23] Ruslar, bu çapraz giyinme ve cinsel alışkanlıkları tuhaf buldukları ve bunların toplum üzerindeki sosyal ve cinsel etkileri nedeniyle bu uygulama hakkında birçok ayrıntılı kayıt bıraktılar.[24]

Bu uygulama sadece genç erkek çocuklarının kadın kıyafetleri giymesiyle ilgili değildi; aynı zamanda hayranlarına cinsel hizmet de sunarlardı. İlk modern Özbek romancısı Abdulla Qodiriy, medrese öğrencileri arasındaki eşcinsel ilişkileri betimleyen Özbek entelektüellerinden sadece biri değildi. Qodiriy aynı zamanda medreselerde gerçekleşen birçok olaya tanık olmuş ve daha sonra Mark Weil tarafından bir oyuna uyarlanan ve Sovyetler Birliği'ndeki ilk bağımsız tiyatro olan ve Özbek SSC'deki tek kendi kendini finanse eden kültürel kurum olan Ilkhom Tiyatrosu'nda sahnelenen, aşk ilişkisi yaşayan iki medrese öğrencisi hakkındaki trajik bir hikayenin yarı biyografik bir anlatımını bırakmıştır.[25]

Rusların yanı sıra, Orta Asya'dan geçen bir dizi Batılı gezgin de Türkistan bölgesini ziyaret ederken bacha bazi olgusu hakkında raporlar vermiştir. 1872-1873 yıllarında Eugene Schuyler, Buhara Emirliği'ndeki çocukların diğer ülkelerin dans eden kızlarının yerini alacak şekilde eğitildiklerini gözlemlemiştir.[26] Schuyler'in görüşüne göre danslar "genellikle çok şehvetli olsa da hiçbir şekilde edepsiz değildi". Schuyler ayrıca bu bachaların 1872 yılına kadar Taşkent'te gelişmeye devam ettiğini, ancak şiddetli bir kolera salgınının Mollaları dansın Allah'ın sözlerine aykırı olduğunu ilan etmeye yönelttiğini ve yerel halk liderlerinin talebi üzerine Rus yetkililerin o yaz halka açık dansları yasakladığını bildirmiştir.[kaynak belirtilmeli]

Bununla birlikte Schuyler, yasağın bir yıldan az sürdüğünü ve Sartların bir bazem "dansına" ne kadar hevesli olduklarını da belirtmiştir. Schuyler ayrıca zengin bir haminin, profesyonel mesleğini sürdüremeyecek kadar yaşlandığında, sevdiği bir dansçının iş kurmasına yardım edeceğini de bildirmiştir.[26]

Kont Konstantin Konstantinoviç Pahlen, 1908 ve 1909 yıllarında bölgeye yaptığı seyahatler sırasında bu tür dansları tanımlamış ve dansçıların fotoğraflarını çektirmiştir:[27][28][29]

Minderler ve kilimler getirildi, üzerlerine şükranla uzandık, avluya büyük halılar serildi, yerliler nargilelerini tüttürdüler, nazikçe bize ikram ettiler ve ünlü Hiva bachaları içeri girdi. Sahne arkasında, ağırlıklı olarak ikiz flütler, davullar ve yarım düzine insan boyunda gümüş trompetten oluşan bir orkestra yerini aldı. Karşımızda hafif aralık duran bir kapı harem kısmına açılıyordu. İçeridekilerin bizi iyice görebilmek ve performansı izlemek için kapıya üşüştüklerinde gözlerinin parladığını gördük. Orkestra merak uyandırıcı, hüzünlü bir melodiyle başladı, ritim davullar tarafından ele alınıp vurgulandı ve dört bacha halı üzerindeki yerlerini aldı. Bachalar, belirli dans dizilerini gerçekleştirmek için özel olarak eğitilmiş genç erkeklerdir. Yalınayak, kadınlar gibi dizlerinin altına kadar uzanan parlak renkli ipek önlükler ve ayak bileklerinde sıkıca bağlanmış dar pantolonlar giymişler, kolları ve elleri yüzükler ve bileziklerle parlıyordu. Saçlarını uzun, omuzlarının altına kadar uzanacak şekilde bırakmışlardı, ancak başın ön kısmı tamamen tıraşlıydı. El ve ayak tırnakları kırmızıya boyanmış, kaşlar kömür karasıydı ve burnun köprüsünde birleşiyordu. Danslar, vücudun şehvetli bükülmelerinden ve ellerin kolların titrek bir hareketle yukarı kaldırıldığı ritmik bir ileri geri yürüyüşten oluşuyordu. Bale ilerledikçe dansçıların sayısı arttı, daire genişledi, müzik gittikçe tizleşti ve yerli seyircilerin gözleri hayranlıkla parladı, bachalar müziğin gittikçe artan temposuna uygun olarak delici bir melodi tutturdular. Varis, aşk ve kadın güzelliği hakkında şarkı söylediklerini açıkladı. Dansçılar, sonunda aşktan tükenmiş ve büyülenmiş gibi yere yığılıncaya kadar daha hızlı ve daha hızlı hareket ettiler. Onları başkaları takip etti, ancak genel tema genellikle aynıydı.

1909'da Taşkent'teki Orta Asya Tarım, Sanayi ve Bilim Sergisi'nde iki bacha eğlendiriciler arasında performans sergiledi. Halkın performansa olan sürekli ilgisini ve gülüşlerini kaydeden yerel araştırmacılar, iki çocuğun (her ikisi de o zamanki Mergilan Uezd'den gelen 16 yaşındaki Hadji-bacha ve 10 yaşındaki Sayid-bacha) söylediği şarkıların sözlerini kaydettiler.[30] Şarkılar daha sonra orijinal "Sart dilinde" Rusça çevirisiyle birlikte yayımlandı. Dans tarihçisi Anthony Shay'in "Viktorya dönemi mutaassıplığı ve Ruslar, İngilizler ve Fransızlar gibi sömürgeci güçlerin ve bu Batılı sömürgeci değerleri benimsemiş post-kolonyal elitlerin şiddetli hoşnutsuzluğu" olarak tanımladığı nedenlerden dolayı, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra birçok büyük şehirde bu uygulama azaldı.[31] Bacha bazi Orta Asya cumhuriyetlerinde hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmadı ve yeraltı faaliyetine dönüşerek gizlice uygulanmaya başlandı.[32]

Afganistan'a yayılması

19. yüzyılın sonlarında Abdurrahman Han'ın sarayını ziyaret eden Lord Curzon, "dans eden oğlanlardan" "Afganistan'da çok sevilen bir eğlence" olarak bahseder ve 1890'ların başında Emir'in cerrahı olarak görev yapan İngiliz hekim John Alfred Gray, sarayda uzun saçlı ve kız kıyafetleri içinde dans eden "yaklaşık on üç ila on dört yaşlarında" bir düzine oğlandan oluşan bir sahneyi betimler. Dönemin önde gelen entelektüellerinden Mahmud Tarzi de anılarında 19. yüzyıl sonu Kabil'inde halka açık toplantılarda hem bāzengar (dans eden oğlanlar) hem de kanchini'nin (dans eden kızlar) varlığından bahseder.

Abdurrahman Han döneminde bacha bazinin önemi, cinsel ilişkiden ziyade bachaların dans ettirilmesi ve koruma olmalarıydı. Bunlara genellikle gholām-bacha ('hizmetkar çocuk' anlamına gelir) denirdi ve büyüdüklerinde başkomutanlar, hazinedarlar ve Emir'in kişisel korumaları olurlardı.[kaynak belirtilmeli]

Bacha bazinin Afganistan'da cezalandırılması

Torunu Kral Emanullah Han, 1880'lerde Afgan sarayına getirilen ve daha sonra çevre toplumlara yayılan gholām-bacha yetiştirme veya askere alma uygulamasını ahlaki nedenlerle kaldırmıştı. Emanullah ayrıca bu tür çabalarla modernleşme ve kölelik karşıtı kampanyalarıyla övünmek istiyordu ve bu geleneği kanunen suç saydı.[10][sayfa belirtilmeli]

1921'de kabul edilen ilk Afgan Genel Ceza Kanunu'nun 170. maddesi, bacha bulundurmak için 1.000-5.000 rupi para cezası ve hapis cezası öngörüyordu. Bu, modern Afganistan tarihinde bacha bazi ile ilgili ilk yasaydı ve aynı Ceza Kanunu'nun 167. maddesine göre, bachalara karşı 'aşağılık fiili' (feʿl-e shaniʿ) işleyenler, örneğin livata, ölümle cezalandırılıyordu.[d]

Dahası, ceza belirleme gücünü din adamlarına iade eden 1924 tarihli Genel Ceza Kanunu'na şu madde eklendi: "amrād, eğer [cinsel ilişkiye] isteyerek katılmışsa, [hakimin yaşça büyük erkek için verdiği] aynı cezaya mahkum edilir."[kaynak belirtilmeli]

Etnomüzikolog John Baily, dans eden bachalarla yapılan toplantıların 1970'lerin sonunda Herat'ta yasaklandığını, bunun temel nedeninin ise bu tür etkinliklerde sık sık şiddetli kavgaların çıkması olduğunu yorumladı.[10][sayfa belirtilmeli] 1970'lerde yürütülen Alman etnografik araştırmaları, Afganistan'ın kuzeyindeki Özbek nüfus arasında dans eden erkek çocukların veya bachabozlik uygulamasının yaygın olduğunu gözlemledi. Araştırma, bu tür tutumların, "Afganistan'da veya kendi etnik grupları arasında bu olgunun varlığını reddeden" ya da bunu cehalet, cinsiyet ayrımı ve kırsal alanların sınırlı cinsel imkanlarıyla ilişkilendiren Afgan entelektüeller arasında yaygın olduğunu ortaya koydu. Bacha ve bacha bāz arasında birkaç öpücük ve okşamanın değiş tokuşuna izin verilse de, hiçbir cinsel ilişkiye izin verilmiyordu, aksi takdirde ilişki aniden sona eriyordu.[10][sayfa belirtilmeli]

Uluslararası ilişkiler uzmanı Lasha Tchantouridze'ye göre, sosyalist dönemde bacha bazi hakkında veya Sovyetlerin askeri operasyonları sırasında bununla nasıl başa çıktıklarına dair güvenilir bir veri yoktur. Tchantouridze, Sovyetlerin 1920'lerde ve 1930'larda Orta Asya'da benzer uygulamaların faillerini infaz ettikleri göz önüne alındığında, muhtemelen Afganistan'da da bu uygulamaya müsamaha göstermediklerini öne sürmektedir.[33] Ancak bacha bazi, kanunsuzluk ve güç nedeniyle Mücahitler tarafından ve daha sonra Kuzey İttifakı'ndaki saha komutanları tarafından uygulanmıştır. Mücahitler arasında, cinsel kölelik için reşit olmayan erkek çocukları (sözde "çay oğlanları") tutmak bir statü sembolü olarak görülüyordu.[12][33]

Taliban'ın oluşumu

Bazı anlatılara göre, savaş ağaları tarafından bacha bazi uygulanması, Molla Ömer'in Taliban'ı mobilize etmesindeki temel faktörlerden biriydi;[33][12] çünkü savaş ağaları tarafından çocuklara uygulanan cinsel tecavüzden tiksinmiş ve 1994'ten itibaren onların otoritesine karşı çıkmıştır.[38]

Başkan Muhammed Necibullah istifa ettikten sonra, çeşitli Mücahit grupları Afganistan'ın kontrolü için savaştığı için ülke kaosa sürüklendi. Ömer, Afgan İç Savaşı sırasında başlangıçta sessiz kalıp çalışmalarına odaklanmaya devam etse de, bacha bazi uygulaması da dahil olmak üzere ülkede gördüğü fasād'dan (yozlaşma/bozulma) giderek rahatsız oldu ve sonunda İç Savaş'ta savaşmaya geri dönmesine neden oldu.

Ömer 1994'te bir rüya gördü; rüyasında bir kadın ona şöyle diyordu: "Yardımına ihtiyacımız var; ayağa kalkmalısın. Bu kaosa son vermelisin. Tanrı sana yardım edecek."[39] Ömer hareketine, basitçe Tālibān (Peştuca 'öğrenciler') olarak bilinen 50'den az silahlı medrese öğrencisiyle başladı. İşe aldığı kişiler Afganistan'daki (esas olarak Kandahar'dan) ve sınırın ötesindeki Pakistan'daki Afgan mülteci kamplarında bulunan medreselerden geliyordu. İç savaş döneminde ortaya çıkan yaygın yolsuzluğa karşı savaştılar ve başlangıçta savaş ağalarının yönetiminden bıkmış Afganlar tarafından memnuniyetle karşılandılar.

1994'te Ömer, Kandahar'daki dini öğrencilerle birlikte Taliban'ı kurdu ve 1996 yılına gelindiğinde diğer Afgan gruplarına karşı zafer kazandı. Ömer, Taliban'ı, İslam Emirliği olarak bilinen ve şeriatı sıkı bir şekilde uygulayan, Yüksek Konsey tarafından yönetilen bir Sünni İslami teokrasi oluşturmaya yönlendirdi.[kaynak belirtilmeli]

Bildirildiğine göre, 1994'ün başlarında Ömer, bir savaş ağası tarafından kaçırılıp tecavüze uğrayan iki genç kızı kurtarmak için 16 tüfekle donanmış 30 adama liderlik etti ve adamı bir tank namlusuna astı.[40] Başka bir örnek ise 1994 yılında, Taliban Kandahar'ın kontrolünü ele geçirmeden birkaç ay önce meydana geldi; iki milis komutanı, her ikisinin de tecavüz etmek istediği genç bir oğlan yüzünden karşı karşıya geldi. Çıkan çatışmada Ömer'in grubu çocuğu kurtardı; kısa süre sonra Ömer'in diğer anlaşmazlıklara müdahale etmesi için çağrılar yağmaya başladı. Hareketi yıl boyunca ivme kazandı ve yıl sonuna kadar bazı Pakistanlı gönüllüler de dahil olmak üzere toplam 12.000 öğrenciden oluşan bir grup topladı.

Bacha bazi, 1996 yılında Taliban'ın iktidara gelmesi ve şeriat hukukunu uygulamasıyla resmen yasaklandı. Taliban, bu uygulamaya katılanlara karşı uyguladığı sert baskılarla uygulamayı fiilen ortadan kaldırdı, çünkü bu suç idam cezası gerektiriyordu.[33]: 37

2001 ABD işgali sonrası canlanma

Bu uygulama, 2001'de Taliban'ın devrilmesinden sonra hem eski Mücahit komutanlarının iktidarı yeniden ele geçirmesi hem de yaygın kanunsuzluk nedeniyle bir artış gösterdi.[12] Bugün Afganistan, estetik-erotik bacha (sakalsız genç erkek) kategorisinin kamu bilincinde korunduğu dünyadaki az sayıdaki yerden biridir.[41] Birçok uzman yoksulluğu, aşırı cinsiyet ayrımını ve savaşı bunun temel itici güçleri olarak göstermektedir.[kaynak belirtilmeli]

2011 yılında, Birleşmiş Milletler ile Afganistan arasında yapılan bir anlaşmada, Radhika Coomaraswamy ve Afgan yetkililer, çocuklara yönelik diğer korumaları uygulamaya koymanın yanı sıra uygulamaya son verme sözü veren bir eylem planı imzaladılar.[42] 2014 yılında, Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu çocuk hakları komiseri Suraya Subhrang, bacha bazi uygulanan alanların arttığını belirtti.[8] 2017 yılına kadar Afgan hukuku, uygulamayı ele almak için net tanımlardan veya hükümlerden yoksundu. Şubat 2018'de yürürlüğe giren yeni bir ceza kanunu, bacha baziye karışan failleri cezalandırmak için özel hükümler içeriyordu.[43]

Aralık 2012'de, Afgan Sınır Polisi'nden bir komutan tarafından cinsel istismar ve suistimale uğrayan ergen bir kurban, sekiz muhafızı öldürdü. Muhafızlara uyuşturulmuş bir yemek hazırladıktan sonra, iki arkadaşının yardımıyla onlara saldırdı ve ardından komşu Pakistan'a kaçtılar.[44]

Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu (AIHRC) tarafından 2014 yılında yayımlanan bir araştırma, bacha bazi uygulayan erkeklerin %78'inin bir kadınla evli olduğunu ortaya koydu.[4][45] Bazı Afganlar, bacha bazinin eşcinsel nitelikte olması nedeniyle İslam hukukunu ihlal ettiğini savunurken; diğerleri İslam'ın bir erkeğin başka bir erkekle cinsel ilişkiye girmesini yasakladığını, ancak bir erkek çocukla girmesini yasaklamadığını iddia etmektedir.[3]

23 Eylül 2016'da, kuzeydeki Bağlan vilayetindeki Taliban militanları, "bacha bazi" (pedofili) suçlamasıyla bir adamı ve genç bir çocuğu infaz etti. Adam, militanlar tarafından evinde çocukla birlikte yakalandı ve her ikisi de aile üyelerinin önünde militanlar tarafından vurularak öldürüldü.[46]

ABD ordusunun uygulamayla karşılaşmaları

Aralık 2010'da sızdırılan diplomatik bir telgraf, Amerikan askeri müteahhidi DynCorp tarafından kiralanan yabancı yüklenicilerin, 8 ila 15 yaş arası 'dans eden oğlanları' kiralayarak kuzey Afganistan'da bacha baziye para harcadıklarını ortaya çıkardı[47]; burada Afgan polislerini eğitmek için istihdam edilen, uyuşturucu kullanan ve kuzey Afganistan'da kendilerini eğlendirmeleri için genç "dans eden oğlanlara" para ödeyen yabancı yüklenicileri içeren bir skandal patlak verdi. Afganistan İçişleri Bakanı Muhammed Hanif Atmar, buna yanıt olarak ABD ordusunun DynCorp eğitim merkezlerinin kontrolünü devralmasını talep etti, ancak ABD büyükelçiliği bunun "DynCorp sözleşmesi kapsamında yasal olarak mümkün olmadığını" iddia etti.[48]

Washington Post, olayı yabancı DynCorp çalışanlarının "şirketin veda partisinde kabile dansı yapması için bir genç oğlan tuttuğu" "sorgulanabilir yönetim gözetimi" olayı olarak bildirdi.[49] Her iki olay da Afgan hükümetinin "özel güvenlik şirketleri üzerinde daha sıkı bir denetim" talebini körüklemeye yardımcı oldu; bu talep aynı zamanda Atmar'ın, aşırı yüklenmiş polisin Afganistan'ın güneyindeki askeri konvoyların korunmasını devralması önerisine yol açtı ve Karzai, yıl sonuna kadar tüm özel güvenlik şirketlerinin feshedilmesi için bir kararname çıkardı; bu kararname o zamandan beri biraz hafifletildi.[kaynak belirtilmeli]

Bazı ABD birliklerine "yapılabilecek hiçbir şey olmadığı" söylendi ve bu da ABD kontrolündeki üslerde bile müdahaleyi etkili bir şekilde caydırdı.[50] Bu durum aynı zamanda, yerel yetkililer tutuklandığında bile kovuşturma takibi eksikliği nedeniyle, bu uygulamanın ABD destekli eğitim programları tarafından denetlenen veya desteklenen yerel güvenlik yapılarına nasıl derinden yerleştiğini gösteriyordu. Güç hiyerarşisi ve rasyonalizasyon, 2010-2016 yılları arasında bu tür olaylara ABD'nin müdahalesini genellikle caydırdı.[51]

2015 yılında, New York Times, ABD askerlerinin, iyi ilişkileri sürdürmek için Afgan müttefikleri tarafından çocuklara yönelik cinsel istismarı görmezden gelmeleri konusunda talimat aldıklarını[52] ve on yıl boyunca ABD ordusunun Amerikalı müttefikler tarafından yapılan çocuk cinsel istismarı iddialarının nasıl rapor edileceği konusunda düzgün bir şekilde eğitilmediğini bildirdi.[53]

Bacha bazi uygulaması, ABD Savunma Bakanlığı'nı sosyal bilimci AnnaMaria Cardinalli'yi sorunu araştırması için tutmaya sevk etti, çünkü ISAF devriye askerleri sık sık genç erkek çocuklarıyla el ele yürüyen yaşlı erkeklerin yanından geçiyordu. Koalisyon askerleri genellikle genç Afgan erkeklerinin onlara "dokunmaya ve okşamaya çalıştığını" fark ettiler, ancak askerler bunu anlamlandıramadı.[54]

2011'de Kunduz vilayetindeki bir Afgan anne, 12 yaşındaki oğlunun Abdul Rahman adlı bir Afgan Yerel Polisi (ALP) komutanı tarafından iki hafta boyunca bir yatağa zincirlenip tecavüze uğradığını bildirdi. Yüzleşildiğinde Rahman güldü ve itiraf etti. Daha sonra iki ABD Özel Kuvvetler askeri tarafından ağır bir şekilde dövüldü ve üsten atıldı.[55] Askerler askerlikten istemsizce ayrıldılar, ancak daha sonra uzun bir hukuki davanın ardından görevlerine iade edildiler.[56] Bu olayın doğrudan bir sonucu olarak, "Amerika'nın İstismar, İhmal ve Ahlaksızlığı Sınırlama Sorumluluğunu Zorunlu Kılma" yasası veya Özel Kuvvetler Çavuşu Charles Martland'ın adıyla "Martland Yasası" oluşturuldu.[57]

2015 yılında The New York Times, Afganistan'da görev yapan ABD askerlerinin komutanları tarafından, "tecavüz bir savaş silahı olarak kullanılmadığı sürece", Afgan güvenlik güçleri tarafından gerçekleştirilen çocuk cinsel istismarını görmezden gelmeleri konusunda talimat aldıklarını bildirdi. Röportajlara ve mahkeme kayıtlarına göre, Amerikalı askerlere müdahale etmemeleri talimatı verildi; bazı durumlarda Afgan müttefiklerinin askeri üslerde çocukları istismar etmesine bile göz yumuldu. Ancak ABD askerleri, pedofilleri ayıklamak yerine, ABD ordusunun onları Taliban'a karşı silahlandırdığı ve köylerin polis komutanları olarak yerleştirdiği için giderek daha fazla rahatsız oldular; çocuklar istismar edilmeye başlandığında ise çok az şey yaptılar.[58][59] Askeri avukat Annie Barry Bruton, "hem Pentagon'un hem de Beyaz Saray'ın ABD hükümetinin eylemsizliği için sorumluluk almayı reddettiğini ve bunun yerine suçu Afgan hükümetine attığını" yorumladı.[60]

Haziran 2017'de Afganistan'ın Yeniden İnşası için Özel Müfettiş tarafından yayınlanan bir rapora göre, Savunma Bakanlığı, Afgan güvenlik güçleri hakkında 5.753 güvenlik soruşturması talebi almıştı ve bunlardan bazıları cinsel istismarla ilgiliydi. Savunma Bakanlığı, 7'si çocuk cinsel saldırısını içeren 75 ağır insan hakları ihlali raporunu araştırıyordu.[61] The New York Times'ın bu raporu tartıştığı haberine göre, Amerikan yasaları, suçlu birime yapılan askeri yardımın kesilmesini gerektiriyordu, ancak bu asla gerçekleşmedi. ABD Özel Kuvvetler subayı Yüzbaşı Dan Quinn, bir çocuğu seks kölesi olarak tutmaktan sorumlu bir Afgan milis komutanıyla savaştıktan sonra görevinden alındı.[1]

Savaş sonrası

2022'de, Amerika Birleşik Devletleri'nin Afganistan'dan askeri çekilmesinin ardından Taliban'ın iktidara dönmesiyle, istismarın yeniden tesis edilen İslam Emirliği'nde devam ettiği ve Taliban yetkililerinin bacha baziye karıştığı ve kurbanları suçladığı bildirildi.[62][63] 2022 Küresel Organize Suçlarla Mücadele Girişimi raporuna göre, uygulamanın devam etmesi ve potansiyel olarak büyümesi bekleniyor.[62][64] Bazı Taliban komutanlarının bachalar tuttuğu iddialarının yanı sıra, Taliban'ın müzik ve dans yasağı, uygulamayı daha da yeraltına itmiş gibi görünüyor ve bu da kurbanları tespit etmeyi veya korumayı daha da zorlaştırıyor.[65]

Popüler kültürde

21. yüzyıl Afganistan'ında bacha bazi, Khaled Hosseini'nin 2003 tarihli New York Times çok satan romanı Uçurtma Avcısı'nın öne çıkan bir temasıdır. Romanda, ana karakter Amir, en yakın arkadaşı, Hassan adındaki bir Hazara çocuğun, Assef adında başka bir genç tarafından cinsel istismara uğradığına tanık olur. 15 yıl sonra, Amir'in Sovyet-Afgan Savaşı nedeniyle Afganistan'dan kaçmasından onlarca yıl sonra, Hassan'ın Taliban tarafından öldürüldüğünü ve Hassan'ın oğlu Sohrab'ın yetim kaldığını öğrenir. Amir onu evlat edinmek için Afganistan'a yolculuk yapar, ancak Sohrab'ın yetimhanenin yozlaşmış yöneticisi tarafından bacha olarak Assef'e satıldığını keşfeder; Assef, on yıllar önce Sohrab'ın babası Hassan'a cinsel istismarda bulunan adamın ta kendisidir.[66] Bir akademisyen, romanın "ırkçılığın ve etnik rekabetin bacha bazinin varlığını sürdürmedeki rolü" hakkında yorum sunduğunu ve ayrıca bacha olmanın getirdiği uzun süreli, nesiller boyu süren psikolojik travmaya değindiğini yazmıştır.[67]

2007'de, Hosseini'nin romanından uyarlanan, David Benioff'un senaryosundan Marc Forster tarafından yönetilen aynı adlı bir Amerikan drama filmi gösterime girdi. Kısa bir süre sonra film, Peştun bir adamın bir Hazara gencini bacha'sı olarak köleleştirdiğini göstermesi nedeniyle, Peştunlara karşı kabileler arası misilleme korkusuyla Afganistan'da yasaklandı.[68]

Clover Films ve Afgan gazeteci Najibullah Quraishi, uygulama hakkında The Dancing Boys of Afghanistan adlı bir belgesel film yaptı; film Mart 2010'da İngiltere'de gösterildi[69] ve ertesi ay ABD'de yayınlandı.[70] Huffington Post gazetecisi Nicholas Graham, belgeseli "hem büyüleyici hem de korkunç" olarak övdü.[71] Film, Amnesty International İngiltere Medya Ödülleri'nde 2011 Belgesel ödülünü kazandı.[72]

Rosser & Sohne'nin The Boy Who Danced on Air müzikali 2017'de off-off-Broadway'de prömiyer yaptı.[73] The Dancing Boys of Afghanistan belgeselinden esinlenen hikaye[74], hizmet süresinin sonuna yaklaşan bir bacha olan Paiman etrafında dönüyor. Serbest bırakılmaya hazırlanırken, başka bir bacha olan Feda ile tanışır ve ikili birbirine aşık olmaya başlar. Birlikte, durumlarından kaçmayı düşünürler. Bu arada, efendileri Jahander ve Zemar, Amerikan kültürünün Afgan toplumu üzerindeki artan etkisiyle boğuşurlar.

Yapım, olumlu ile karışık arasında eleştiriler aldı. New York Times için yazan Jesse Green, eserin "zor kaynak materyalinin zorluğunu çok ileri taşıdığını... Buradaki tiksinme faktörü tehlikeli bir şekilde yüksek; prodüksiyonun... estetik yoluyla hafifletmek için çok çalıştığı bir sorun" olduğunu söyledi ve romantizmi takdir etti ancak "siyasi uygunluğa bir darbe" denemesini dilemedi.[74] New York Theater için yazan Jonathan Mandell, Jahander alt olay örgüsünün "[Rosser ve Sohne'nin] Batılı bakış açılarını ve şovun kurgusal romantizme odaklanmasını telafi etmeye çalıştıkları yollardan biri" olduğunu söyledi. "Ancak arka planı doldurma çabaları bana yeterli gelmiyor."[75] TheaterMania'nın eleştirisi, eseri "hem duygusal hem de entelektüel olarak heyecan verici. Amerikan müzikalinin geleceğini önemseyen herkes şimdi gidip izlemeli—tarihimizdeki en uzun savaşı savaştığımız ülkeyi önemseyen herkesin yapması gerektiği gibi."[73]

Orijinal yapımın çevrimiçi yayını Temmuz 2020'de yayınlandıktan sonra[76], eser özellikle LGBTQ Afganlar olmak üzere Afganlardan önemli bir tepki aldı;[77] eseri çocuk cinsel istismarını romantize ettiği gerekçesiyle algıladılar ve beyaz Amerikalı yazarları oryantalizmle ve bacha baziyi Afganistan'da kabul görmüş bir "gelenek" olarak yanlış temsil etmekle eleştirdiler. Tepkiler, birçok kişinin yapım ve yayınla olan bağlantıları için özür dilemesine yol açtı; yayın planlanandan önce kaldırıldı. Afgan toplumu üyeleriyle görüştükten sonra, yaratıcılar Tim Rosser ve Charlie Sohne yaptıkları açıklamada "şovun yaratılmasında hiçbir Afgan sesinin güçlendirilmediğini" kabul ettiler ve müziğin tüm dağıtımını sona erdirmeye ve önceki gelirleri Afgan yardım kuruluşlarına bağışlamaya karar verdiler.[2]

Ayrıca bakınız

Fuhuş portalı

Özbekistan portalı

Afganistan portalı

Çocuk cinsel istismarı

Buhara Emirliği

Rusların Orta Asya'yı fethi

Afganistan'da insan hakları

Bacha posh, Afganistan'da artan sosyal özgürlük için bir kız çocuğunun erkek gibi giydirilmesi

The Dancing Boys of Afghanistan (2010 belgeseli)

Khawal, 20. yüzyıl öncesi Mısır'da kadın kılığına giren erkek dansçılar

Köçek, Osmanlı Türkiye'sinde kadın kılığına giren erkek dansçılar

Ubeyd Zâkânî, 14. yüzyıl Fars şairi[şüpheli – tartış]

Nazar ila'l-murd

Pederasti

Notlar

Referanslar

Daha fazla okuma

Abdi, Ali (2022). "Bachah-bāzī: A Socio-Erotic Tradition". Afghanistan. 5 (2): 153–171. doi:10.3366/afg.2022.0091. S2CID 252611948.

I. Baldauf (1990): "Bacabozlik: boylove, folksong and literature in Central Asia", Paidika: The Journal of Pædophilia 12:2.6, ss. 12-31.

Confessions of an Afghan Boy Sex Slave, Newsweek (2015).

Forgotten No More: Male Child Trafficking in Afghanistan, Hagar International (2014).

Kandahar Journal; Shh, It's an Open Secret: Warlords and Pedophilia, The New York Times (2002).