Bulundu: Bir robot saldırısını ilk kez görüntüleyen 19. yüzyıl sessiz filmi.
Kongre Kütüphanesi, Georges Méliès'e ait uzun süredir kayıp olan sessiz bir film buldu ve restore etti.
Ünlü 19. yüzyıl Fransız film yapımcısı, en çok 1902 yapımı çığır açan bilim kurgu macera başyapıtı Ay'a Yolculuk (Le Voyage dans la Lune) ile tanınır.
45 saniye süren, tek makaralı kısa film Gugusse et l'Automate – Gugusse ve Otomat – neredeyse 130 yıl önce yapıldı. Ancak konu güncelliğini koruyor. Kongre Kütüphanesi'nin internet sitesinde izlenebilen film, yetişkin boyutuna büyüyen ve ardından bir değnekle insan bir palyaçoya saldıran çocuk boyutunda bir robot palyaçoyu tasvir ediyor. İnsan daha sonra makineyi bir çekiçle yok ediyor.
Kongre Kütüphanesi hareketli görüntü küratörü Jason Evans Groth, Instagram'daki bir paylaşımında, filmin "muhtemelen bir robotun hareketli bir görüntüde yakalandığı ilk örneği" temsil ettiğini söyledi. ("Robot" kelimesi, Çek oyun yazarı Karel Čapek tarafından 1921'de bilim kurgu oyunu R.U.R.'de icat edilene kadar ortaya çıkmadı.)
Arşivci ve film yapımcısı Rick Prelinger, NPR'ye e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, "Bugün birçoğumuz yapay zeka ve robotlardan endişe duyuyoruz," dedi. "İnsanlar 1897'de robotları düşünüyordu. Çok az şey yeni."
Uzun bir yolculuk
Groth, filmin geçen Eylül ayında Michigan'dan bir bağışçı olan Bill McFarland tarafından bir kutu içinde geldiğini söyledi. Groth, "Bill'in büyük büyükbabası William Frisbee, teknolojiye meraklı bir kişiydi," dedi. "Ve 19. yüzyılın sonlarında bir projektör ve bir sürü film satın almış olmalı ve bunları Pennsylvania, Ohio, New York'taki insanlarla paylaşmak için arabasıyla gezdirmiş olmalı."
McFarland, Kongre Kütüphanesi'nin Culpeper, Virginia'daki Ulusal Sesli Görüntü Koruma Merkezi'ne bıraktığı 10 paslı makarada ne olduğunu bilmiyordu. Kütüphanenin keşifle ilgili bir makalesi, I. Dünya Savaşı öncesi hırpalanmış eserlerin "kilerlerden ahırlara, garajlara taşındığını" ve hassas durumları nedeniyle "artık güvenli bir şekilde bir projektörden geçirilemeyeceğini" anlatıyor. Makalede, "nitrat film stokunun bazılarında parçalanmış olduğu; diğer şeritlerin birbirine yapıştığı" belirtildi. McFarland'a Kongre Kütüphanesi ile iletişime geçmesini öneren, Michigan'daki bir laboratuvar teknisyeniydi.
Kütüphanenin nitrat film kasasının başkanı olan George Willeman, makalede, "Bu film kutusuna gözümüzü attığımız anda, bunun özel bir şey olduğunu biliyorduk," dedi.
Willeman'ın ekibi, aynı zamanda başka bir tanınmış Méliès filmi olan Nouvelles Luttes extravagantes (Şişman ve Zayıf Güreş Maçı) ile Thomas Edison'un erken dönem eserlerinden The Burning Stable'ın bazı bölümlerini de içeren bu hazineyi dikkatlice inceledi. Dış uzmanın yardımıyla, makaranın Méliès tarafından yapıldığını, çünkü ekranın ortasında bir kaide üzerine boyanmış bir yıldız - Méliès Star Film Company'nin logosu - içerdiğini belirlediler.
Öncü bir film yapımcısı
Méliès sinemanın büyük öncülerinden biriydi. Méliès'in antropomorfik ayının gözüne bir roketin esprili bir şekilde indiği Ay'a Yolculuk sahnesi, sinema tarihinin en ünlü anlarından biridir. Ayrıca çoklu pozlama ve zaman atlamalı çekim gibi özel efektlerin popülerleşmesine de yardımcı oldu.
Kongre Kütüphanesi'nin keşfine kadar kayıp olduğu varsayılan Gugusse et L'Automate, bilim kurgu ve erken dönem sinema meraklılarının hayal gücünde bir yüzyıldan fazla bir süredir önemli bir yer tutuyordu. Yazarlar Douglas Menville ve R. Reginald, 1977 tarihli Things to Come: An Illustrated History of the Science Fiction Film adlı kitaplarında Gugusse'nin muhtemelen "ilk gerçek SF [bilim kurgu] filmi" olabileceğini belirtmişlerdi.