Bugün öğrendim ki: 1900 yılında Jesse William Lazear adlı bir doktor sarı hummanın sivrisinekler tarafından bulaştığını kanıtlamak istedi. Enfekte bir sivrisineğin kendisini ısırmasına izin verdi ve sarı hummaya yakalandı, bu da hipotezinin doğru olduğunu kanıtladı. 17 gün sonra öldü.
Amerikalı hekim
Jesse William Lazear (2 Mayıs 1866 – 25 Eylül 1900), Amerikalı bir hekimdi. 1900 yılında, sivrisineklerin sarı humma bulaşmasının vektörü olduğu hipotezini kanıtlamak için kasıtlı olarak bir sivrisineğin kendisini ısırmasına izin verdi. Hastalığı kaparak hipotezini kanıtladı, ancak iyileşemedi ve bulaşmadan 17 gün sonra öldü.[1][2][3][4]
Geçmiş
[değiştir]
Lazear, William ve Charlotte née Pettigrew'nin oğludur. Pennsylvania, Washington'daki Trinity Hall Askeri Akademisi[5] ve Washington & Jefferson Koleji'nde[6] eğitim gördü ve 1889'da Johns Hopkins Üniversitesi'nden Lisans derecesini, 1892'de Columbia Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahlar Koleji'nden ise Tıp Doktorası derecesini aldı. Paris'teki Pasteur Enstitüsü'nde uzmanlaşmıştır. 1896'da Mabel Houston ile evlendi ve iki çocuğu oldu. Ayrıca Phi Kappa Psi kardeşliğinin üyesiydi.[7]
Kariyer
[değiştir]
Lazear, 1895'ten itibaren Baltimore'daki Johns Hopkins Hastanesinde hekim olarak çalıştı ve burada sıtma ve sarı humma üzerinde çalıştı. 1900 yılında, Amerika Birleşik Devletleri Ordusu için Columbia Kışlası'nda (Quemados, Küba) asistan cerrah olarak göreve başladı.
Quemados'ta birkaç ay geçirdikten sonra Lazear, Walter Reed (1851–1902), James Carroll (1854–1907) ve Aristides Agramonte (1869–1931) ile birlikte sarı hummanın bulaşmasını inceleyen bir komisyonda, Sarı Humma Kurulu'nda yer aldı. Camp Colombia'daki araştırması sırasında, Carlos Finlay'ın 1881'deki sivrisineklerin bu hastalığı bulaştırdığı hipotezini doğruladı. Lazear, komisyonda sivrisineklerle çalışma deneyimi olan tek üyeydi ve Finlay'in laboratuvarından sivrisinek larvaları kullandı. 8 Eylül 1900 tarihli bir mektupta eşine, "Sanırım gerçek mikrobun izindeyim." diye yazdı.[8] Lazear, hastalığı incelemek için kasıtlı olarak enfekte bir sivrisineğin kendisini ısırmasına izin verdi. Hastalığı kaparak umut dolu mektubunu yazdıktan on yedi gün sonra 34 yaşında öldü. Bunun kasıtlı bir eylem olduğu gerçek, o zamanlar –nedeni bilinmiyor, ancak muhtemelen aile sigorta poliçeleriyle ilgili– örtbas edildi ve Lazear'ın sivrisineği farklı bir türden enfekte olmayan bir sivrisinek ile karıştırdığı söylendi. Gerçek, 1947'de Philip S. Hench tarafından Lazear'ın kendi not defterinden keşfedildi.[9]
Johns Hopkins Üniversitesi'nde bir yurt, Washington & Jefferson Koleji'ndeki eski bir kimya binası ise onun fedakarlığı onuruna onun adını aldı.
Washington Ulusal Katedrali'ndeki Savaş Anıtı Şapeli sunağındaki "Fedakarlık" vitrayında, onu, bir enjeksiyon iğnesini ve bir sivrisineği gösteren Jesse Lazear'a adanmış bir anıt bulunmaktadır.
Ayrıca bakınız
[değiştir]
Amerika Birleşik Devletleri'nde insan deneyleri
Kaynaklar
[değiştir]