Bugün öğrendim ki: İrlanda dilinde üç sayma sistemi vardır: Biri matematik için, biri insanlar için, biri de insan olmayanlar için.
Bu St. Patrick Günü'nde bir Erin go bragh ve iki-üç sláinte duyabilir veya İrlanda isimlerini telaffuz etmekte şansınızı deneyebilirsiniz, ancak en İrlanda'lı tatilde bile İrlanda dilini çok fazla duymuyoruz - ki bu bir utanç: İrlanda, İngilizce veya okulda genellikle okuduğumuz diğer dillerden çok farklı ve hakkında birçok ilginç ve harika şey var. Bilmeniz gereken birkaç eğlenceli İrlanda dili gerçekleri şunlardır.
1. Dilin adı "İrlandaca"dır.
Gaeilge, İrlandaca dilin adıdır ve İngilizce dilin adı İrlandaca'dır. Bazen İrlandaca İngilizcesi anlamında yanlış anlaşılmamak için İrlanda Gaelcesi olarak adlandırılırlar. İrlandaca'yı, ilişkili ancak farklı bir dil olan İskoç Gaelcesi anlamına gelen Gaelce'den ayırmak için de İrlanda Gaelcesi diyebilirler.
2. İrlandaca'da "evet" veya "hayır" yoktur.
İrlandaca'da "evet" veya "hayır" sözcüğü yoktur, ancak bu, bir soruya cevap vermenin bir yolu olmadığı anlamına gelmez. "Evet" ve "hayır"ı bir fiil biçimiyle ifade edersiniz. "Evi sattılar mı?" sorusunun cevabı "(onlar) sattılar" veya "(onlar) satmadılar" olur. İrlandaca'da:
"Ar dhíol sian an teach?"
"Dhíol."
"Níor dhíol."
3. Sözdizimi Fiil-Özne-Nesne'dir.
Cümleler Fiil-Özne-Nesne sırasına sahiptir. Yani "Bir kuş gördüm" "Gördüm ben bir kuş" olur. "İrlandaca her zaman konuşurum" "Konuşurum ben İrlandaca her zaman" olur. Bu sözdizimi nispeten nadirdir - dünyadaki dillerin sadece %9'u bunu kullanmaktadır.
4. Rakamlar, insanları mı yoksa cansız varlıkları mı saydığınıza bağlıdır.
Aritmetik işlemler, tarihler ve saatler hakkında bilgi vermek veya bunları ifade etmek için bir rakam kümesi haricinde, İrlandaca, insanları saymak için ikinci bir küme ve cansız varlıkları saymak için de üçüncü bir küme kullanmaktadır. Beş çocuk cúigear páiste'dir, ancak beş at cúig chapall'dır. (İrlanda hayvan isimleri de oldukça açıklayıcıdır.)
5. Kelimenin başlangıcı dilbilgisel ortama göre değişir.
"Kadın" kelimesinin karşılığı? Bean, bhean veya mbean olabilir, sahiplenme zamirlerinin (benim, senin, onun) veya belirli edatların (altında, önünde, üzerinde) veya belirli rakamların veya hangi sözcüğün doğru olduğunu belirleyen diğer birçok koşulun ardından gelir. İnsanların okuduğu çoğu dil, farklı kelime son ekleri öğrenmelerini gerektirir, başlangıçlarını değil. İrlandaca her ikisini de gerektirir. Bu biraz zorlu!
6. Ancak yalnızca 11 düzensiz fiili vardır.
İngilizcenin çok daha fazlası var. Yaygın olarak kullanılanları sayarsak 80'den fazla.
7. İrlanda'da konuşulan İngilizce'ye iz bırakmıştır.
İrlanda'nın birçok yerindeki İngilizce ifadeler, İrlandaca karşılıkları ile paralel bir yapı gösterir. "Kahvaltımı yedim" (kahvaltımı yeni yedim), "Kötü hizmetle ilgili şikayette bulundum" (kötü hizmete ilişkin şikayette bulundum), ve bazı yerlerde, "Her gün çalışır."
8. Sadece İrlandaca konuşarak İrlanda'yı gezerken mümkün (ancak kolay değil).
Film yapımcısı ve yerli İrlandalı konuşmacı Manchán Magan, yalnızca İrlandaca konuşarak, insanlar İngilizceye geçmesini istediğinde bile İrlanda'yı gezen "No Béarla" (İngilizce Yok) adlı bir belgesel yaptı. Bakkallar ondan uzaklaşmasını istedi, yetkililer ona yardım etmeyi reddetti, sokaktaki insanlar onu görmezden geldi, ancak devam etti ve burada ve orada gönüllü konuşmacılar buldu. Her halükarda, yolculuğu sağ salim tamamladı. Yukarıda izleyin.
İrlanda Dili Hakkında Daha Fazla Makale Okuyun:
Bu hikaye 2013'te yayınlanmıştı; 2023 için güncellendi.