Bugün öğrendim ki: Çiftçiler, donanım hastalıklarını önlemek için ineklere tarlada yedikleri metalleri bağlamaları için mıknatıs veriyorlar.
Hayvanlarda, genellikle sığırlarda travmatik nedenli enfeksiyon.
Hayvancılıkta donanım hastalığı, genellikle donanım parçası (bundan dolayı bu isim verilmiştir) gibi keskin, sert bir nesnenin yutulmasıyla oluşan, sindirim sisteminin travmatik delinmesi ve bunun sonucunda enfeksiyon yayılmasıdır. Bu metal parçaları retikulumda yerleşir ve astarı tahriş edebilir veya delebilir. [1] Süt ineklerinde en yaygın olarak görülür, ancak bazen sığır eti ineklerinde de görülür. Diğer geviş getirenlerde çok nadir rapor edilmektedir. [2] Kesin olarak teşhis edilmesi zor olabilir, ancak hayvan bir yaşına geldiğinde ağız yoluyla bir mıknatıs verilmesiyle önlenebilir. [2] Enfeksiyonun yayıldığı yere bağlı olarak, bu hastalığın tıbbi isimleri arasında bovin travmatik retiküloperitonit ve bovin travmatik retiküloperikardit yer alır.
Nedenleri
[düzenle]
Sığırlar genellikle yabancı cisimleri yutarlar, çünkü malzemeleri ayırt etmek için dudaklarını kullanmazlar ve yutmadan önce yiyeceklerini tamamen çiğnemezler. Çivi veya tel gibi keskin metal nesneler, donanım hastalığının yaygın başlatıcılarıdır. [2] Nesne, işkembeye gider ve daha sonra diğer yemlerle birlikte retikuluma itilir. [3] Bazı durumlarda, retikulumun kasılmaları nesneyi retikulum duvarının bir kısmından karın boşluğuna itebilir ve burada şiddetli iltihaplanmaya neden olur. [3] Nadir durumlarda, metal nesne retikulumun tüm duvarını deler ve kalp kesesini delerek perikardit yapabilir. [1] Gebeliğin son döneminde uterusun sıkıştırması, doğum sırasında zorlanması ve kızgınlık sırasında binilmesi, nesnenin karın duvarını veya kalp kesesini delme olasılığını artırabilir. [2]
Tanı
[düzenle]
Tanı genellikle veteriner ineği muayene ettiğinde, geçmişine ve klinik bulgularına dayanır. [2] Donanım hastalığının belirtileri, nesnenin nereye delindiğine bağlı olarak değişir. [3] İnek, kambur bir sırt, hareket etme isteksizliği ve yavaş, dikkatli bir yürüyüş sergiler. İnek, yatar, kalkar, dışkılama ve idrar yaparken inleyebilir. Kalp atış hızı normal veya hafif yükselmiş ve solunum yüzeysel ve hızlıdır. [2] Süt ineklerinde, genellikle süt üretiminde azalma görülür. [3] Laboratuvar testleri her zaman gerekli değildir, ancak fibrinogen ve toplam plazma proteini artışları genellikle donanım hastalığından kaynaklanır ve bir kan örneği ile teşhis edilebilir. [2] Elektronik metal dedektörleri kullanılabilir, ancak tüm ağır keskin nesneler metal olmayacaktır. [3] ve delici ve delmeyen cisimler arasında ayrım yapmaz. [2] Radyoğraflar da kullanılır ve metal cismin yerinin tespit edilebilmesi avantajlıdır. [2] Ancak, keskin nesne metalik değilse veya yeterince yoğun değilse radyograf işe yaramaz. [3] Periton boşluğunda veya perikardda iltihap varsa, ultrasonograf ile tespit edilebilir. [2]
Tedavi
[düzenle]
Donanım hastalığı şüphesi varsa, bir mıknatıs ağızdan bir tüp aracılığıyla retikuluma verilmelidir. Kullanılan mıknatıs tipine bağlı olarak, ikinci bir mıknatıs yerleştirilmesi, ciddi komplikasyonlara yol açabilecek içsel sıkışmaya neden olabilir. Enfeksiyonu kontrol etmek için geniş spektrumlu bir antibiyotik de verilmelidir. İnek, retikulumun deliği onarabilmesi umuduyla sınırlandırılmalı ve hareketleri sınırlandırılmalıdır. [3] Bazı durumlarda cerrahi gereklidir ve fiziksel olarak cismin çıkarılmasıyla birlikte rumenotomiyi içerir. Tıbbi veya cerrahi tedaviye yanıt vermeyen bazı ileri vakalarda, ekonomik ve insani açıdan bakıldığında genellikle kesim tercih edilir. [2]
Önleme
[düzenle]
İyi yem yönetimi de önemlidir; daha küçük işletmelerde bazı çiftçiler yemlere metal dedektörleri veya mıknatıslar geçirir. [2]
İnek mıknatısı, sığırda donanım hastalığını tedavi etmek veya önlemek için kullanılan veteriner tıbbi bir cihazdır. [1] Geleneksel olarak, inek mıknatısları yaklaşık 1 x 8 cm (0,39 x 3,15 inç) büyüklüğünde, düzgün bir çubuk şeklinde güçlü Alnico mıknatıslardı, ancak bugün daha çok tek parça orijinaliyle aynı şekilde, paslanmaz çelik veya plastik çekirdeğe bağlı birkaç halka şeklindeki ferrit mıknatıstan oluşmaktadır. [alıntı gerekli] Etkinliği artırmaya yardımcı olmak için daha yeni tasarımlar arasında, mıknatısın metal nesneleri koruyucu bir plastik çerçeve içinde tuttuğu kafes tasarımı yer almaktadır. Daha yeni tasarımlar arasında, orijinal Alnico tasarımına benzeyen paslanmaz çelik bir gövde içinde daha güçlü bir nadir toprak mıknatıs dizisi yer almaktadır.
Bir çiftçi veya süt çiftçisi her dana işaretlenirken bir mıknatıs verir; mıknatıs işkembeye veya retikuluma yerleşir ve hayvanın ömrü boyunca orada kalır. [alıntı gerekli]
Mıknatıs, inek 18-24 saat aç bırakıldıktan sonra verilir. Bu, bir yaşından önce tüm sürüye uygulanırsa en etkilidir.
İnek mıknatısı bu tür nesneleri çeker ve hayvanın dokusunda sıkışmasını önler. Sonuçta oluşan demir kütlesi, bir psödobezoar (kasıtlı olarak getirilen bir bezoar) olarak ineğin işkembesinde kalır, ancak donanım hastalığının neden olduğu ciddi sorunlara yol açmaz.
İnek mıknatısları, veteriner, yem tedarik ve bilimsel tedarik kaynaklarından yaygın olarak temin edilebilir. [alıntı gerekli]
Referanslar
[düzenle]