[Nereden geliyor?](/nereden-geliyor/) 09:22 28.05.2021(Güncellendi 09:28 28.05.2021) URL'yi kısaltın __4 __0 Argoda, birine “balta olmak” diye bir deyim vardır. TDK, bu deyim için “direnerek bir şey istemek, asılmak, musallat olmak” açıklaması getiriyor. Ancak deyimin aslı birçok kaynakta “balta olmak” değil “balta asmak” olarak geçiyor. Çünkü yeniçerilere kadar uzanıyor. Yeniçerilik kaldırılınca da anlaşılıyor ki deyim şekil değiştiriyor. Deyimin aslını ' _balta asmak'_ olarak veren kaynaklardan biri de **Refik Halid Karay’ın,** 12 Ekim 1947’de **Akşam** gazetesindeki köşesinde, “ _Bizim zamanımızda **tarih** okurken öyle kelimelere rastladık ki manasını anlamadan geçmeye, **kendiliğimizden** yarım yamalak bir **mâna** vermeye mecbur kalırdık. Kime soracaksın? Hangi **kitaba** başvurup kolayca öğrenivereceksiniz? Şimdi ismini yazdığım **lügati** açıp bir göz attınız mı tamam… öğrendiniz gitti_” cümleleriyle işaret ettiği, **Mehmet Zeki Pakalın’ın** ' _Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü_ 'nden başkası değil. Peki, bu deyim **nereden geliyor**? Refik Halid Karay’ın işaret ettiği gibi, **Pakalın’ın** hazırladığı lügati açıp göz atalım: > "Yeniçerilerin, temeli yükselen yapılarla limana gelen gemilere birer balta > asmak suretiyle yapı ve gemi sahiplerinden para koparmalarını ifham eden bir > tâbirdi. Yeniçeriler bilhassa gemi azıya aldıkları son zamanlarda ve hemen > bütün esnafı haraca kestikleri sırada muhtelif vesilelerle istifade teminine > koyulmuşlardı. Bina sahiplerinden ve kullandıkları ameleden kendileri için > birer hisse almak da o vesilelerden biriydi. > Vapurda ve trendeki bir yerin işgal edilmemesi için gazete, paket, şemsiye > kabilinden olarak vaktiyle sarayda çevre, yemeni, tespih gibi şeyler konulur > ve bunlardan biri bulunan yere saraylılardan başkası gelip oturmazdı. Saray > ıstılahı olarak bu alâmete “balta” denildiğine göre nişan tahtasına balta > denilmesi bu tâbirin yeniçeriler ve belki de halk arasında da kullanılmakta > olduğuna da delâlet eder. Gerek binalara ve gerek gemilere balta asıp para > koparmak yeniçerilerin ilgasına kadar devam etmiş, onlarla birlikte tarihe > karışmıştır.” Türk şair, filozof ve devlet adamı **Rıza Tevfik Bölükbaşı** ' _ **Baba Nasihati** '_ şiirinde şöyle der: _Haksızlık ölümdür; hak, yaşamaktır,_ _Sürünüp yaşayan millet alçaktır._ _Gözûnû aç, oğul, düşman allâktır._ _Devletli kapıya balta asmasın._