[Türkiye](/turkiye/)
16:34 07.05.2021(Güncellendi 16:35 07.05.2021) URL'yi kısaltın
__10 __13
Ticaret Bakanlığı, sosyal medya etkileyicileri (influencer) tarafından yapılan
ticari reklam ve haksız ticari uygulamalara ilişkin yayımladığı kılavuzda,
uyulması gereken yükümlülükleri belirledi. Kılavuza göre sosyal medya
etkileyicileri bundan böyle deneyimlemedikleri ürünün tanıtımını yapamayacak.
**Ticaret Bakanlığı,** Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a dayanılarak
hazırlanan ve sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan ticari reklam ve
haksız ticari uygulamalara ilişkin yürütülen incelemelerde esas teşkil etmek
üzere Reklam Kurulu'nun 4 Mayıs da yaptığı toplantısında ilke kararı olarak
kabul edilen ' _Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam
ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz_ 'unu yayımladı.
Söz konusu kılavuz ile [sosyal medya etkileyicileri tarafından
yapılan](https://tr.sputniknews.com/turkiye/202105071044444788-sosyal-medya-
fenomenleri-icin-yeni-reklam-duzenlemesi/) ticari reklam, uygulamalar hakkında
reklam veren, **reklam ajansları,** mecra kuruluşları ve reklamcılık ile
ilgili tüm kişi, kurum, kuruluşlara yol göstermek amaçlandı.
Kılavuzda, sosyal medya hesabından kendisine ya da reklam verene ait bir
malın, hizmetin satışını veya kiralanmasını sağlayan, hedef kitleyi
oluşturanları bilgilendirmek, ikna etmek amacıyla pazarlama iletişiminde
bulunan dünyada **' _influencer'_** olarak kabul gören kişiler, ' ** _sosyal
medya etkileyicileri_** ' olarak tanımlandı.
## Örtülü reklam yasaklandı
Influencerlar aracılığıyla yapılan reklamların açık, [anlaşılır şekilde ifade
edilmesi](https://tr.sputniknews.com/turkiye/202105061044436193-emniyet-genel-
mudurlugunden-instagram-uyarisi/) ve ayırt edilebilir olmasının zorunlu
kılındığı kılavuzda, sosyal medyada da sesli, yazılı ve görsel olarak örtülü
reklam yapılması yasaklandı.
Reklam verenden maddi kazanç veya **ücretsiz, indirimli mal** ya da **hizmet**
gibi faydaların sağlandığı paylaşımlarda, influencerlar tarafından bu durumun,
ticari reklam ilişkisinin gerçekleştiği platforma bağlı olarak belirtilmesi
zorunlu hale geldi.
Influencerlar paylaşımın **ticari reklam olduğunu anlaşılacak biçimde ve
konumda belirtecek**. Bunlar, paylaşımlar içinde kullanılan renklerden ve arka
fondan ayırt edilebilir nitelikte, kolaylıkla okunabilir büyüklükte olacak.
Paylaşımda başka etiket ya da açıklamalara yer verilmesi durumunda ise etiket
veya açıklamalar arasında görünebilir şekilde belirtilecek.
Paylaşımın ticari reklam olduğunu ifade eden ibareler, tüketiciler tarafından
**ilk bakışta fark edilebilecek** biçimde sunulacak.
## Influencer deneyimlemeden tavsiye edemeyecek
Sosyal medya etkileyicisi, henüz deneyiminin bulunmadığı bir mal veya hizmete
ilişkin tüketiciler nezdinde o mal veya hizmeti onaylayacak ya da
deneyimlediği algısı yaratacak şekilde ticari reklam amacıyla **paylaşım
yapamayacak.**
Influencerlar, bir mal veya hizmete ilişkin ilgili mevzuata aykırı olacak
şekilde sağlık beyanında, nesnel, ölçülebilir, **sayısal verilere
dayanmayan,** ispatı mümkün olmayan bilimsel araştırma ve test sonuçları
hakkında **iddialarda bulunamayacak.**
## Filtre kullandığını açıkça belirtecek
Kılavuzda, influencerların diğer
[yükümlülükleri](https://tr.sputniknews.com/yasam/202105061044435681-twitter-
test-etti-memnun-kaldi-kullanicilara-dilinize-dikkat-edin-uyarisi-/) de şöyle
sıralandı:
> "Doktor, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacılar ile sağlık kuruluşları
> tarafından sunulan mal veya hizmetlere yönlendirmede bulunamaz, bu mal veya
> hizmetlerin tanıtımını yapamaz. Kendisine reklam veren tarafından hediye
> edilmiş bir mal veya hizmeti satın aldığı izlenimi oluşturamaz. Bir mal veya
> hizmetin ticari reklamına ilişkin herhangi bir reklam verenden maddi kazanç,
> ücretsiz ya da indirimli mal veya hizmet gibi faydalar sağladığı süre
> boyunca kendisinin sadece bir tüketici olduğu izlenimi oluşturamaz. Herhangi
> bir malın ticari reklamında, efekt veya filtreleme uygulamalarını kullanması
> durumunda görüntünün filtrelendiğini açıkça belirtecek. Sosyal medya
> aracılığıyla bir mal veya hizmet hakkında iletişim kurmak için sistematik
> olarak sahte ya da var olmayan kimlikleri toplu olarak oluşturamaz,
> kullanamaz."
### 'Daha fazla oku' seçeneğine tıklamadan reklam olduğu anlaşılacak
**YouTube** ve **Instagram TV** gibi video paylaşım mecralarında yapılan
reklamlarla **canlı yayın niteliğinde olan paylaşımlarda** , videoda sürekli
veya videonun başlığında ya da açıklama kısmında, ilgili reklamın geçeceği
bölümün başında tüketicileri ' ** _daha fazla oku_** ' gibi bir alanı tıklamak
zorunda bırakmadan yazılı, sözlü olarak videonun reklam niteliğinde olduğu,
reklam verenlerin isim ve unvanı, influencerların bu hizmeti dolayısıyla ücret
ya da hediye aldığı bilgileri yer alacak.
Instagram, Facebook, Twitter gibi [sosyal medya
platformlarında](https://tr.sputniknews.com/abd/202105051044432644-trumptan-
sosyal-medya-hesaplarinin-kapatilmasina-tepki-ulke-icin-tam-bir-rezalet/)
fotoğrafın, mesajın içinde, altında ya da açıklamalarında reklam verene
ilişkin ad, marka, ticaret unvanı gibi tanıtıcı bilgilerden herhangi biriyle
beraber, kılavuzda belirtilen etiketlerden veya açıklamalardan en az birine
yer verilecek. Aynı şekilde **Podcast** yayınlarında da bu bilgilendirmeler
yapılacak.
**Snapchat** ve **Instagram** hikayeleri gibi içeriğin yalnızca kısa
süreliğine görülebildiği reklamlarda; paylaşım süresince reklam verene ilişkin
ad, marka, ticaret unvanı gibi tanıtıcı bilgilerden herhangi biri ile ' _
**#Reklam'** , ' **#Reklam/Tanıtım'** ,_ ' _ **@[Reklam veren] ile iş
birliği**_ ' gibi etiketlere de yer verilecek.
Söz konusu kılavuzda influencerların kullanması üzerine reklam verenler de
**sosyal medya** etkileyicilerini bu kılavuz ve ilgili kanun hükümleri
hakkında bilgilendirmek, bu kişilerin yükümlülüklerini yerine getirmesi için
çaba göstermek ve ihlallere karşı önlem almak ile sorumlu kılındı.
Reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşu olarak sosyal medya
etkileyicilerinin her biri, bu kılavuz maddelerine uyum konusunda ayrı ayrı
sorumlu tutuldu.