[Seyir Hali](/seyir-hali/)
16:23 05.05.2021URL'yi kısaltın
__0 __5
Ali Çağatay, Seyir Hali programında İçişleri Bakanlığı’nın “Market Tedbirleri”
başlığı ile 81 ilin valiliğine gönderdiği genelgeyi, kapsadığı yasakları ve
enflasyona etkilerini inceledi.
İçişleri Bakanlığı’nın 81 ile gönderdiği “Market Tedbirleri” genelgesi
kapsamında Ali Çağatay, Merkez Bankası eski Başkanı Durmuş Yılmaz’ın konu
üzerine görüşü ve ekonomi yönetimi tarafından geçmişte yapılanlar üzerinden
değerlendirdi.
Çağatay, genelge kapsamını ve sebep olabilecek durumları _“Bu kapsamda
züccaciye, saraciye, konfeksiyon aklınıza gelebilecek her türlü ürünün satışı
yasak. Bir tek gıda, dezenfektan ve ilaç satışı serbest bırakıldı. Neden? İki
sebebi var. Bir tanesi ne yaptıklarını bilmiyor olabilirler. Bu çok normal,
çünkü bütün bu faaliyetler süresince ne yaptığını bilmeyen bir ekonomi
yönetimi var. Bir kararın diğeri ile çeliştiği, kararların eksik çıkarıldığı
ve bu kararların ‘Kervan yolda dizilir’ kabilinden sonradan tamamlandığı
dönemler oldu. Şu anda İYİ Parti’de siyaset yapan eski Merkez Bankası Başkanı
Durmuş Yılmaz, bu meseleye açıklık getirecek bir tweet attı. ‘Bu yasaklamanın
getirdiği diğer sorunlar bir yana, enflasyon sepetinde yer alan ancak satışı
yapılmayan ürünlerin fiyatı sabit kalacak ve Mayıs ayı fiyatları düşük
çıkacak. Öyle mi? Göreceğiz, maşallah cin fikirliler bakımından çok zenginiz’
diyor”_ diye açıkladı.
## ‘128 milyar dolar sattığımız halde döviz kurunu istediğimiz noktada
tutamadık’
Geçmişte ekonomi üzerine ‘cin fikirler’ uygulandığını söyleyen Çağatay,
örnekleri şöyle sıraladı:
_“Bunun arkasında böyle bir cin fikir olabilir. Cin Ali fikirlerinin geçmişte
örnekleri vardı. Bunlardan bir tanesi 128 milyar döviz rezervini satarak döviz
kurunu belli bir noktada tutmak idi. 128 milyar dolar sattığımız halde döviz
kurunu istediğimiz noktada tutamadık. Dolayısıyla Cin Ali projesi orada
çakıldı.”_
## ‘Çözüm bulamayınca bu tür zihni sinir projelerine sarılabiliyorlar’
Çağatay _“İkinci bir Cin Ali projesi vardı: Bankaların aktif rasyosu.
Bankaların elinde var olan bütün varlıkları kredi hacminde gösterip bankaları
sıfırı tüketinceye kadar kredi vermeye zorlayan Berat Albayrak döneminde
getirilen bir cin fikirdi. Çöktü, yeni ekonomi yönetimi gelir gelmez bu kararı
ortadan kaldırdı. Burada da demek ki Berat Albayrak gidince yerine gelenler de
aynı cin fikirliliklerle gelebiliyorlar. Çözüm bulamayınca bu tür zihni sinir
projelerine sarılabiliyorlar”_ diye konuştu.
## ‘Satışı olmayan ürünlerin ya fiyatları sabit kalır ya da düşer’
Ali Çağatay ‘Market Tedbirleri’ kararının ürün fiyatlarını nasıl etkileyeceği
konusunda _“Şöyle düşünün, tam kapanma 29 Mayıs’ta baş gösterdi ama biz 1
Mayıs’ı baz alıyoruz. Hatta enflasyonun hesaplanmasında TÜİK, kurum ve
kuruluşlardan 28 akşamına kadar fiyatları bildirmelerini ister. 29’undan
itibaren gelen fiyatlamalar bir sonraki ayın fiyatlamalarına dahil edilir.
29’undan itibaren bu genelgelerle bazı ürünlerin satışına yasak getirildiğini
biliyoruz. Serbest olan ürünler ne? Sadece gıda, ilaç ve kozmetik. Satışı
olmayan ürünler bu durumda ne olur? Fiyatları düşer mi? Düşer. Ya da fiyatları
sabit kalır mı? Kalır. Satışı olmayan ürünlerin ya fiyatları sabit kalır ya da
düşer. Peki, bu arada sebze ve meyve Pazar yerlerinin açılması ile ilgili
kıstaslar sınırlandığı için orada da sebze meyve satan pazarcı esnafı malını
sokaklara, caddelere, derelere dökmeye başladı. Orada da fiyatlandırma
konusunda geriye doğru bir gidiş var. Sebze ve meyve fiyatları da arzın
bollaşması sebebi ile düşecek”_ diye konuştu.
## ‘Bu durumda çok düşük bir enflasyon açığa çıkabilir, Haziran’da
açıklandığında göreceğiz’
Çağatay bu genelgenin enflasyon oranlarına nasıl etki edebileceğini ise şu
şekilde açıkladı:
_“Mayıs ayı sonu itibariyle enflasyon hesaplaması yapıldığında TÜİK diyecek ki
‘Ne güzel, dezenfektan, ilaç ve gıda dışındaki sebze ve meyve dahil her şeyin
fiyatı düşmüş ya da sabit kalmış’ bu durumda çok düşük bir enflasyon açığa
çıkabilir. Hazırlanın, Haziran’ın üçünde enflasyon açıklandığı zaman hep
birlikte göreceğiz çünkü böyle bir şey deneniyor. Durmuş Yılmaz buna işaret
etmiş, ben de dün yasaklar geldiğinde arkasında böyle bir planın olabileceğini
söylemiştim.”_