[Yaşam](/yasam/)
03:23 24.04.2021(Güncellendi 04:19 24.04.2021) URL'yi kısaltın
__2 __13
Sigara içenlerin Kovid-19'a yakalanma olasılığının düşük olduğunun öne
sürüldüğü bilimsel makalenin, yazarlarının tütün endüstrisi ile olan finansal
bağlantıları tespit edilince geri çekildiği bildirildi.
Geçen yıl yayınlanan ve sigara içenlerin yeni tip koronavirüse ( **Kovid-19**
) [yakalanma olasılığının](https://tr.sputniknews.com/koronavirus-
salgini/202008111042636041-sigara-icen-genclerin-koronaviruse-yakalanma-
olasiligi-5-ila-7-kat-daha-fazla/) içmeyenlere göre yüzde 23 daha düşük
olduğunu iddia eden makale, bazı yazarlarının tütün şirketleriyle olan
finansal bağlarının tespit edilmesinin ardından yayınladığı tıp dergisinden
çekildi.
Daha önce Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), akciğer fonksiyonlarını zayıflatması
nedeniyle [sigaranın solunum yolu enfeksiyonlarının ağır seyretme riskini
artırdığı yönünde](https://tr.sputniknews.com/koronavirus-
salgini/202005091042002379-dso-sigara-icmek-kovid-19un-agir-formda-
gelismesine-yol-aciyor/) uyarılarda bulunmuştu.
Ancak geçen yılın temmuz ayında European Respiratory Journal tarafından
yayınlanan bir makalede, sigara içmenin Kovid-19 nedeniyle hastaneye
yatışlarla ilişkili olmadığı ve sigara içenlerin virüsü kapma riskinin çok
daha düşük olduğu iddia edildi.
Makale, anaakım medyada geniş bir yer buldu.
European Respiratory Journal dergisinin sonuncu baskısında ise, sözgelimi
makalenin çekildiği bildirimi yer aldı.
Guardian'da yer alan habere göre bildirimde, _"Yazarlardan ikisinin, makalenin
sunulması sırasında muhtemel çıkar çatışmalarını açıklamada başarısız olduğu
editörlerin dikkatine sunuldu"_ denildi.
_"Yani, yazarlardan biri (José M. Mier) o dönem tütün endüstrisine sigaranın
zararlarının azaltılması konusunda danışmanlık sağlamada mevcut ve süregelen
bir role sahipti"_ denilen bildirimde, ikinci yazar Konstantinos Poulas'un da
o zamanlarda Yunan sivil toplum kuruluşu 'NOSMOKE'ta baş araştırmacı olduğuna
dikkat çekilerek, bu STK'nın, tütün endüstirisi tarafından finanse edilen
Dumansız Dünya Vakfı'ndan fon alan bir bilim ve inovasyon merkezi olduğu
vurgulandı.
Yunanistan merkezli 'NOSMOKE', elektronik sigara ürünleri geliştirmesi ve
e-sigara konusunda profesyonel araştırmaları teşvik etmesiyle öne çıkıyor.
Bununla birlikte bildirimde, makalenin geri çekilme kararına yazarların itiraz
ettiği kaydedildi. Bildirimde, _"Editörler ayrıca, katkıda bulunan iki yazarın
tütün endüstrisi ile ilgili çıkar çatışmalarını açıklamadaki başarısızlığı
dışında, yazarlardan herhangi birinin bilimsel bir suistimal sorunu olmadığını
da kabul etmektedir"_ notu düşüldü.
### 'Verilerin halka açık bir şekilde yayınlanmasını teklif ettim'
Makalenin yazarlarından Konstantinos Farsalinos, Retraction Watch'a yaptığı
açıklamada , çıkar çatışmalarının 'çalışmanın ana amaç ve hedefleriyle ilgisi
olmadığını' söyledi.
_"İlaveten, tüm bulguların bağımsız olarak doğrulanabilmesi için tüm veri
setini ve istatistiksel dökümü halka açık bir şekilde yayınlamayı teklif
ettim"_ diyen Farsalinos, _"Editörler bunu reddetti. Teklifimin geri çekme
bildirimide belirtilmesini istedim, ancak bu da editörler tarafından
reddedildi. (Makelenin) Geri çekilmesine karşıyım ve bunun haksız ve asılsız
olduğunu düşünüyorum"_ ifadelerini kullandı.
Sigara karşıtı Quit Victoria'nın direktörü Dr. Sarah White ise, makalenin geri
çekilmesi yönünde alınan kararın doğru olduğunu savundu.
White, yaptığı açıklamada, _"Verilere tarafsız bir şekilde bakabilmek için
araştırmaya gerçekten güveniyoruz, aynı zamanda bu verilerin yorumlanmasına da
güveniyoruz. Okuyucunun, yazarların bazı potansiyel veya fiili çıkar
çatışmaları olduğunu veya sektörle içli dışlı olup olmadıklarını bilmesi
gerekir"_ diye konuştu.
Bununla birlikte White, sigara içenlerin Kovid-19'a yakalanma olasılığının
daha düşük olduğu veya daha az etkineldiği iddiasını destekleyen güçlü bir
kanıt olmadığını da sözlerine ekledi.
##### 'Veriler eksik'
Öte yandan 'BMJ Kanıta Dayalı Tıp dergisi'nde yayınlanan bir makalede,
sigaranın Kovid-19'a karşı koruyucu olduğu yönünde yanlış izlenim
uyandırabilecek çeşitli önyargılar ve bilgi boşlukları olduğu belirtildi.
Makalede, bu yöndeki iddiaları destekleyen verilerin sınırlı ve şaibeli
olduğuna vurgu yapılarak, söz konusu hatalı neticenin eksik veri toplamaktan
kaynaklandığı ifade edildi.