[Türkiye](/turkiye/) 14:20 22.04.2021URL'yi kısaltın __8 __14 Milli Savunma Bakanı Akar, 1915 olaylarına ilişkin, "Tarihten düşmanlık çıkarmak ve yeni karşıtlıklar yaratmak ortak bir gelecek inşa etmek için kabul edilmez ve faydasız" değerlendirmesinde bulundu. Milli Savunma Bakanı **Akar,** savunma, strateji ve güvenlik konularının işlendiği **RealClearDefense** sitesi için ' _Ermeni sorunu ve Harbord Raporu'_ başlıklı bir makale kaleme aldı. Akar, ' _Harbord'ın Ermenistan'a Yönelik Askeri Misyonu_ ' başlığıyla doktor tezi hazırladığını anımsatarak konuya ilişkin yaptığı ayrıntılı araştırmalar nedeniyle **1915 olaylarının** kendisi için özel anlam taşıdığını belirtti. Amerikalı General **James Guthrie Harbord'ın** önde gelen askerlerden biri olduğuna dikkati çeken Akar, Harbord'ın **Filipinler'den Meksika** Devrimi ve [Birinci Dünya Savaşı'na kadar ABD'nin yüzyıl boyunca dahil olduğu tüm çatışmalarda](https://tr.sputniknews.com/columnists/202104221044334372-beyaz- saraydaki-hava-bidenin-soykirim-kelimesini-kullanma-ihtimalinin-yuksek-oldugu- yonunde/) önemli rol oynadığını, ülkesinin Orta Doğu ve Türkiye ile modern diplomatik ilişkilerinin oluşmasında da aktif görev aldığını belirtti. Harbord raporunun, Ermeni meselesi üzerindeki sis perdesini kaldırdığını vurgulayan Akar, şöyle devam etti: > "ABD Başkanı Woodrow Wilson, Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin > ardından, bazı grupların ve Ermeni lobisinin baskısıyla Türkiye'ye Harbord > başkanlığında bir araştırma heyeti gönderdi. Kendisine, alanlarında uzman 2 > general, 13 subay ve sivil memurlardan oluşan 50'den fazla memur eşlik etti. > Bölgede 58 gün boyunca yapılan kapsamlı gözlem ve araştırmaların ardından > Harbord'ın askeri araştırma heyeti uzun bir rapor hazırladı. 1603 sayfadan > oluşan ve propaganda ile sis perdesini aralamayı başaran rapor, Osmanlı > İmparatorluğu ile Ermeni tebaasının savaş zamanındaki ilişkilerine > yaklaşımında entelektüel dürüstlüğün yanı sıra nesnelliğini de ortaya koydu. > Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından yüzyılı aşkın süreyi > kapsayan bu konu hala tartışılıyor. Birinci Dünya Savaşı'nın silahları aktif > değil ancak bu çatışmanın siyasi yankıları bölgede varlığını hala > hissettiriyor. O dönemde ABD'deki Ermeni yanlısı lobiler ve Türkiye'deki > bazı gruplar Harbord'ın bu misyonuna karşı çıktı." ## 'Amerikalı General raporunda Türk ve Ermenilerin uzun yıllar barış içerisinde yaşadığını teyit etti' Akar, **Amerikalı General'in** raporunda[ Türk ve Ermenilerin uzun yıllar barış içinde yaşadığını](https://tr.sputniknews.com/abd/202104221044334034-abd-medyasi- bidenin-24-nisan-aciklamasinda-ermeni-soykirimini-taniyacagi-iddialarina-yer- verdi/) teyit ettiğine dikkati çekerek rapordan " _Resmi bir **kışkırtma** olmaksızın eylemler gerçekleştirilmediğinde, kendi hallerine bırakılan **Türk** ve **Ermenilerin** şimdiye kadar birlikte barış içinde yaşayabildiklerini gösterecek çok şey var. Beş yüzyıl boyunca aynı toprakta yan yana yaşamaları, karşılıklı dayanışma ve karşılıklı ilişkilerini açık şekilde gösteriyor_" ifadelerini alıntıladı. 'Resmi kışkırtma'nın bölgeye yönelik büyük güçlerin kışkırtması olduğunun altını çizen Akar, **raporda,** Osmanlı Ermenilerinin Türkiye'nin hiçbir yerinde çoğunlukta olmadığı gerçeği gibi başka bulguların da yer aldığını belirtti. Akar, rapor ve eklerinin Ermenilerin, imparatorluğun diğer tebaalarına karşı işledikleri zulmün tespit edilmesine de yardımcı olduğunu kaydederek " _Her şeyden önce General Harbord, ABD'nin gelecekte böyle bir 'resmi kışkırtmada' rol oynamayacağından emin olmak istiyordu ve Harbord'ın raporu, bozguna uğramış **Osmanlı İmparatorluğu'ndan** bir ABD mandası, hatta bir sömürge oluşturma fikrine son vermeye yardımcı oldu_" değerlendirmesinde bulundu. Osmanlı İmparatorluğu'nun, [son döneminde hem sınırları içinde hem de komşu coğrafyalarda](https://tr.sputniknews.com/politika/202104201044316631-iletisim- baskani-altun-sozde-ermeni-soykirimi-iddiasi-sadece-siyasi-hesaplardan/) meydana gelen büyük **insani krizleri** göz ardı etmeyi amaçlamadığını vurgulayan Akar, " _Nitekim tehcirin yaşandığı Birinci Dünya Savaşı'nın zorlu şartlarında **Osmanlı Ermenileri** yaşamını yitirdi. Diğer Osmanlı vatandaşları da **salgın hastalıklar** ve **göçlerin** yanı sıra devlet otoritesinin zayıflaması sonucu artan çeteler ve silahlı grupların öncülük ettiği isyan eylemleri nedeniyle hayatını kaybetti_" ifadesini kullandı. ## 'Düşmanlık ateşini körüklemek benim arzum değildir' Akar, Harbord'ın tarihsel kayıtlara dayalı raporunun Türkler, Ermeniler ve tüm bölge hakları için daha barışçıl bir gelecek öngördüğüne işaret ederek raporun **Washington DC'deki** ABD Ulusal Arşivler ve Kayıtlar Ajansında (NARA) bulabileceğini belirtti. Akademik açmazın siyasi çözümsüzlüğün fitilini ateşlediği değerlendirmesinde bulunan Akar, " _Düşmanlık ateşini körüklemek arzusunda değilim ancak tarihten düşmanlık çıkarmak ve yeni karşıtlıklar yaratmak ortak bir gelecek inşa etmek için kabul edilmez ve faydasız_ " ifadesine yer verdi. Akar, Ermenistan'ın Türkiye'nin çağrılarına yanıt vermediğine değinerek şunları kaydetti: > "Dönemin Başbakanı Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan, 2005 yılında > Ermenistan Cumhurbaşkanı'na bir mektup göndererek tarihçiler ve bilim > adamlarından oluşan ortak bir komisyon kurulmasını önerdi. Öngörülen > komisyon, araştırmasını Türkçe ve Ermenice olarak ve ilgili tüm üçüncü ülke > arşivlerinde yürüterek bulgularını uluslararası toplumla da paylaşacaktı. Bu > konuyu akademik anlamda bizzat araştırmış biri olarak, bu teklifin hala > geçerli olduğunu söylemekten memnuniyet duyuyorum ancak Türkiye'nin bu > teklife henüz bir yanıt alamadığını veya Ermenistan'ın kendi arşivlerini > açmadığını görmek beni üzüyor. **Ermenistan ile Azerbaycan** arasında geçen > yıl açıklanan ateşkes, yeni bir sayfa açılabilmesi için önemli bir fırsat > sunuyor. Ayrıca Türkiye, Şubat 2020'de Ermenistan'daki darbe girişimini > reddeden ve kınayan ilk ülkelerden biriydi. Güvenlik, istikrar, barış ve > refah fırsatı, sadece Ermenistan için değil aynı zamanda bir bütün olarak > bölge için de gereken şeylerdir. Belki Ermenistan’ın liderleri Türkiye’nin > Ermenistan'a gönderdiği mesajlara kulak verip barışa yatırım yapmayı > seçerlerse, siyasi ve ekonomik getiriler tüm bölge için üst seviyede > olacaktır. Türkiye, ABD gibi müttefik ülkeler de dâhil olmak üzere üçüncü > ülkelerden, bu yeni anlayışı sağlamaya yardımcı olmasını ya da tarihî bir > tartışmayı siyasallaştırma çabalarına karşı dikkatli olmasını istiyor. Net > bir şekilde tercihimiz ilk alternatiftir. Çünkü ancak o zaman General > Harbord'ın 1919'da rapor ettiği, tarih boyunca dayanışma ve bir arada yaşama > imkânı bir kez daha ortaya çıkabilir. Ancak o zaman Harbord'ın görevi > gerçekten bitmiş olur."