[Görüş](/columnists/) 15:40 22.04.2021(Güncellendi 15:42 22.04.2021) URL'yi kısaltın __4 __8 ABD’nin yeni başkanı Biden’ın 24 Nisan’da, 1915 olaylarını 'soykırım' olarak nitelendirip nitelendirmeyeceği merak konusu. Biden’ın yaklaşımı belirsizliğini korurken, geçmişten bugüne ABD başkanlarının bu konudaki ‘büyük felaket’, ‘tehcir’ ve ‘katliam’ ifadeleri dikkat çekiyor. Seçim kampanya sürecinde 1915 olaylarını _‘soykırım’_ olarak tanıyacağını ifade eden ABD Başkanı **Joe Biden’ın** **24 Nisan’da**[ yaklaşımı merak konusu](https://tr.sputniknews.com/columnists/202104221044334372-beyaz- saraydaki-hava-bidenin-soykirim-kelimesini-kullanma-ihtimalinin-yuksek-oldugu- yonunde/) olmayı sürdürüyor. **Sputnik,** 24 Nisan yaklaşırken geçmişten bugüne ABD başkanlarının 1915 olaylarına yaklaşımlarını derledi. ## İlk açıklamayı Carter yaptı Konuya ilişkin ilk açıklama 1977-1981 yılları arasında görev yapan **Jimmy Carter** ’dan geldi. Carter, 16 Mayıs 1978’de **Beyaz Saray’da** ABD’de yaşayan **Ermeniler** onuruna verdiği resepsiyonda, “ _Ermeni halkından daha fazla acı çeken bir toplumun bulunduğundan şüphe duyarım_ ” ifadesini kullandı. 1981-1989 yılları arasında başkanlık yapan **Ronald Reagan** ise 1915 olayları için ' _soykırım'_ terimini kullandı. Reagan, 22 Nisan 1981 tarihinde **Holokost Müzesi’nin** kurulması sebebiyle yayımladığı açıklamada, **Yahudi** ve **Kamboçya** [soykırımlarından bahsederken](https://tr.sputniknews.com/kitalararasi/202104191044308667-biden- donemi-filistinliler-icin-bir-umut-olacak-mi/) Ermenilere de aynı açıklamada yer verdi. _‘Baba Bush’_ olarak bilinen **George H. W. Bush** ise görevi boyunca 1915 olaylarına ilişkin tek [açıklama](https://tr.sputniknews.com/abd/202104141044272717-reuters-bidenin- afganistandan-cekilme-konusmasindan-bolumler-yayinladi/) yayımladı. Bush, 20 Nisan 1990’da yaptığı açıklamada, Ermenilerin birçok trajediyle karşı karşıya kaldığını ifade ederek, 1988 yılında büyük yıkıma neden olan depremi hatırlattı ve Ermenilerin “ _1915-1923 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu altında **acılar çektiğini”** öne sürdü. Bush, “Bir milyondan fazla Ermeni’nin kurban olduğu katliamları_” andığını belirtti. ## Clinton’ın başlattığı ‘düzenli açıklama geleneği’ **Bill Clinton’dan** önceki başkanlar bu olaya dair düzenli açıklama yapmazken 1993-2001 yıllarında başkanlık koltuğunda bulunan **Clinton** ‘ _düzenli açıklama geleneği_ ’ni başlattı. Başkanlığı döneminde bu konuya dair 7 açıklama yayımlayan Clinton, açıklamalarında 1915 olaylarını içinde bulundukları yüzyılın " _en kederli dönemlerinden biri_ " olarak tarif ederken, son açıklamasında ise “ _Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında yaklaşık 1,5 milyon Ermeni’nin **tehcir** ve **katliama** uğradığını_” ileri sürdü. ABD’nin 43. Başkanı **George W. Bush** da selefi Clinton gibi [ABD başkanlarının 1915 yılı olaylarına ilişkin her yıl açıklama yapma geleneğini](https://tr.sputniknews.com/columnists/202103181044062203-1989dan- gunumuze-demokrasi-ihrac-eden-abd-baskanlarinin-karnesi/) sürdürdü. Bush, açıklamalarında “ _1.5 milyon Ermeni’nin çoklu ölümlere maruz kaldıklarını ve sürgüne zorlandıklarını_ " kaydetti. ## Obama’nın ‘Büyük Felaket’i Barack Obama da 2008 yılındaki **başkanlık seçimleri** kampanyası sırasında, seçilmesi halinde Ermenilerin 1915 yılı olaylarına dair _‘soykırım’_ iddialarını tanıyacağının sözünü vermişti. Obama ayrıca 1915 yılı olaylarına ilişkin açıklamalarında, Ermenice _**‘Büyük Felaket’**_ anlamına gelen ' _ **Meds Yeghern'**_ ifadesini kullanan ilk başkan olarak kayıtlara geçti. Obama 2009 yılındaki ilk açıklamasında, **"** _ **Türkiye** ile **Ermenistan’ın** olaylara ilişkin açık, yapıcı ve dürüst şekilde çalışmaları gerektiğini_" ifade ederken, iki ülkenin ilişkilerini normalleştirme çabalarını güçlü şekilde desteklediğini kaydetti. Obama, 2010’daki açıklamasında da " _1915 yılının Ermeni halkının tarihindeki yıkıcı bir bölüm olduğunu, 1.5 milyon insanın katledildiğini ve ölüme yollandığını_ " ifade etti. Obama’dan görevde bulunduğu sonraki dört yılda da benzer ifadeler geldi. ## Trump, ‘soykırım’ kararını desteklemedi Donald Trump da 1915 olayları için ' _Büyük felaket'_ tanımlaması yapan ABD başkanlarından biri oldu. **Trump** bu ifadeyi görev dönemi boyunca her yıl dönümünde tekrarladı. Trump, 2020 yılındaki yazılı açıklamasında da şu ifadeleri kullandı: > "Bugün, 20. yüzyılın en kötü toplu kıyımlarından biri olan Büyük Felaket > sırasında hayatını kaybedenleri uluslararası toplumla birlikte anıyoruz. > 1915'ten başlayarak Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında bir buçuk > milyon Ermeni sürgün edildi, katledildi ya da ölüme yürütüldü. Bu anma > gününde, bu acıyı çekenleri ve hayatını kaybedenleri saygıyla anarken, daha > insani ve barışçıl bir dünyanın inşasına olan bağlılığımızı yeniliyoruz. Her > yıl 24 Nisan'da, Amerikan ve Ermeni halkları arasındaki güçlü ve süregelen > bağları hatırlatıyoruz. Ermeniler ve Türklerin bu acı dolu tarihi kabul edip > hesaplaşma çabalarını memnuniyetle karşılıyoruz." ABD Kongresi'nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi, Trump’ın görev dönemine giren 29 Ekim 2019'da, 1915 olaylarının **_'soykırım'_** olduğunu belirten bir tasarıyı onaylamıştı. Kongre'nin üst kanadı **Senato** da 12 Aralık 2019'da, 1915 olaylarını _'soykırım'_ olarak tanıyan bir yasa tasarısını oybirliği ile kabul etmişti. İki meclisin ortak kararını Trump onaylasaydı ABD, **_'soykırım'_** tanımış olacaktı. Ancak Trump yönetimi alınan bu kararları desteklemedi. Biden’ın görev dönemindeki ilk 24 Nisan’a günler kala **yeni başkanın bu konuda nasıl bir açıklama yapacağı** konusu hem Türk hem de Ermeni toplumu tarafından yakından takip ediliyor. Yazıda ifade edilen görüş ve düşünceler, Sputnik'in görüşlerini yansıtmayabilir.