Ticaret Bakanlığınca hazırlanan, Tüketici Profili ve Bilinç Düzeyi Araştırma
Raporu'na göre, tüketicilerin yüzde 55.8'inin yüksek bilinç düzeyinde olduğu
belirlendi.
Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünce
26 ilde 18 yaş üstü 1952 tüketicinin katılımıyla "Tüketici Profili ve Bilinç
Düzeyi Araştırma Raporu" hazırlandı.
Söz konusu rapor, Türkiye genelinde tüketicilerin hakları ve korunması
konusunda bilinç ve bilgi düzeylerini belirlemek, toplumda değişen tüketim
eğilimlerini, tutum ve davranışlarını saptamak, alışveriş ve tüketim
davranışlarına göre genel bir tüketici profili ortaya koymak amacıyla yapıldı.
Raporda elde edilen bulgularla tüketicilerin bilinç, bilgi düzeylerinin
artırılmasına yönelik gerçekleştirilecek eğitim, bilinçlendirme ve araştırma
faaliyetlerine, yasal düzenlemelere yön verilmesi amaçlanıyor.
## Katılımcıların yüzde 47.5’i kadın, yüzde 52.5’i erkek
AA muhabirinin rapordan derlediği bilgilere göre, araştırmaya katılan
tüketicilerin yüzde 38’i 25-34, yüzde 22,7’si 35-44, yüzde 14,9’u 18-24, yüzde
14,3’ü 45-54, yüzde 10,1’i 55 ve üzeri yaş grubunda yer aldı.
Katılımcıların yüzde 47,5’i kadın, yüzde 52,5’inin erkek olduğu araştırmada,
tüketiciler arasında üniversite düzeyinde (yüzde 59,6) eğitim görenlerin
çoğunlukta bulunduğu yüzde 59,6’sının da evli olduğu belirlendi.
Tüketicilerin yüzde 42,3’ü memur, idari personel, asker, polis, akademisyen,
yüzde 11,1’i maaşlı işçi, yüzde 7,8’i öğrenci, yüzde 6,7’si ise ev
hanımlarından oluştu.
Gelir kaynaklarının maaş olduğunu belirten tüketiciler yüzde 74 ile oldukça
yüksek bir oranda temsil edildi.
Aylık toplam hane geliri ortalama 2022-4000 lira arasında olanlar yüzde 34 ile
ilk sırada yer aldı. Tüketicilerin yüzde 25,9’unun 4001-6000 lira, yüzde
16’sının 6001-8000 lira, yüzde 6,6'sının da 10 bin lira ve üzeri gelir
grubunda olduğu görüldü.
### Yüksek bilinç düzeyinde en yüksek oran 4001-6000 lira gelir grubunda
**Tüketicilerin, yüzde 55,8'inin yüksek bilinç düzeyinde, yüzde 44,2'sinin
orta bilinç düzeyinde olduğu tespit edildi.** Düşük bilinç düzeyindeki
tüketicilerin oranı çok az olduğu için söz konusu gruplamada yer almadı.
Yüksek bilinç düzeyinde en yüksek oranın (yüzde 30,3) 4001-6000 lira gelir
grubunda olduğu görüldü. Düşük ve orta bilinç düzeyinde 2022-4000 lira aylık
hane gelirine sahip olanların oranının, yüksek bilinç düzeyindeki
tüketicilerin oranından daha yüksek olduğu tespit edildi.
#### Tüketiciler en çok "Alo 175 Tüketici Danışma Hattı"ndan haberdar
Katılımcıların 3'te 1'inin Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel
Müdürlüğünün vatandaşa yönelik hizmetleri hakkında bilgi sahibi olduğu
görüldü. Yüzde 84,6'sının bu hizmetlerden memnun ve "Alo 175 Tüketici Danışma
Hattının" yüzde 66,2 ile tüketiciler tarafından en fazla bilinen hizmet olduğu
ortaya çıktı.
Tüketicilerin yüzde 98'inin ise tüketiciyi koruyan hiçbir sivil toplum
kuruluşuna üye olmadığı belirlendi.
Katılımcılar, tüketicinin korunması amacıyla akıllarına ilk gelen kamu
kuruluşunun "Tüketici Hakem Heyeti" olduğunu belirtirken, Ticaret Bakanlığı da
ikinci sırada yer aldı.
Tüketicilerin aldatıcı ve yanıltıcı reklam ile ilanlarla ilgili şikayetleri
için başvuracağını ifade ettiği kurumlar arasında ilk sırada yüzde 20,6 ile
"Ticaret Bakanlığı ve Reklam Kurulu" geldi.
##### Tüketicilerin yüzde 68,6’sının sorunları çözüldü
Tüketicilerin yaklaşık yarısı yaşadıkları sorunla ilgili "Tüketici Hakem
Heyeti"ne en az bir başvuru yaptığını aktarırken, tüketicilerin çoğunluğu
başvurusunun hızlı sonuçlandığını, adil çözüm üretildiğini ve başvuru
sürecinde etkin yöntemlerin kullanıldığını düşündüğünü ifade etti.
Sorunun çözümüne yönelik tüketici mahkemelerine başvuruda bulunanların
oranının yüzde 9,3 olduğu görüldü.
Ticaret Bakanlığınca hazırlanan Tüketici Profili ve Bilinç Düzeyi Araştırma
Raporu'na göre, tüketicilerin yüzde 29,6'sı son bir yılda satın aldığı mal
veya hizmetle ilgili sorun yaşadı. En fazla sorun yaşanan ürün grubu yüzde
36,4 ile "giyim" oldu.
Son bir yılda satın aldığı ürüne ilişkin sorun yaşayan tüketicilerin yüzde
57,9’u çözüm için satın aldığı firma veya mağazaya, yüzde 43’ü "Tüketici Hakem
Heyeti"ne başvurdu. Bu başvuruları yapan tüketicilerin yüzde 68,6’sının da
sorunları çözümlendi.