Modern savaş teknolojileri arasında yer alan Silahlı İnsansız Hava Araçları (SİHA), son dönemde savaş sahalarında oldukça kullanılır hale geldi. Bu sistemleri, dünyada az sayıda ülke geliştirebiliyor. Türkiye’nin SİHA’ları ise Suriye, Libya ve son olarak Dağlık Karabağ’da oynadığı üstün rolle dünyanın dikkatini çekti. **Turan Salcı’nın** hazırlayıp sunduğu **Kıtalararası’nda** Türkiye’nin **SİHA** gücü ve geliştirdiği yeni savaş konsepti mercek altına alındı. ## Bayraktar TB2 Türkiye’de bugüne kadar en çok öne çıkan **SİHA, Baykar Savunma’nın** ürettiği **Bayraktar TB2** oldu. Orta irtifa-uzun havada kalış süresi sınıfına giren Bayraktar TB2, **Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Emniyet Müdürlüğü** bünyesinde 2014’ten bu yana aktif olarak hizmet veriyor. Yurt içindeki **terörle mücadele** operasyonları ve **Suriye’deki** harekatlarda kullanılmaya başlanan Bayraktar TB2; **Katar, Ukrayna** ve **Azerbaycan’a** da ihraç edildi. [Türkiye ve bu ülkelerde](https://tr.sputniknews.com/turkiye/202104141044269491-selcuk- bayraktar-sam-seytanlari-gibi-tepinmeye-devam-edebilirsiniz/) toplam 160 adet Bayraktar TB2’nin kullanımda olduğu ifade ediliyor. 27 saat 3 dakika havada kalma rekorunu elinde bulunduran Bayraktar TB2, 27 bin fit irtifaya kadar da yükselebiliyor. Bayraktar TB2’nin operasyonel irtifası ise 18 bin fit. 4 Adet Lazer Güdümlü Akıllı Mühimmat taşıyabilen Bayraktar TB2, **Roketsan’ın** MAM-L ve MAM-C mühimmatları ile hedefleri imha ediyor. ### ANKA [TUSAŞ tarafından üretilen](https://tr.sputniknews.com/turkiye/202104071044217038-siyaset- bilimci-fukuyama-sihalar-2020de-turkiyenin-bolgesel-guc-olarak-yukselmesine- onemli-katki/) orta irtifa-uzun havada kalış sınıfındaki ANKA da **Türk Silahlı Kuvvetleri’nin** envanterinde bulunuyor. Montajı ve üretimi tamamlanarak 16 Temmuz 2010'da hangardan çıkarılan ANKA, 30 Aralık 2010'da da ilk uçuşunu gerçekleştirdi. **TUSAŞ** Genel Müdürü Prof. Dr. **Temel Kotil,** mart ayında **Sputnik** ile gerçekleştirdiği söyleşide, farklı kuvvetlere 20’den fazla ANKA teslimatı yaptıklarını açıkladı. TUSAŞ’ın Tunus’a da ANKA ihracı yaptığı biliniyor. ## AKINCI Baykar ve TUSAŞ’ın farklı sınıfta insansız hava aracı üzerinde çalışmaları da devam ediyor. Henüz envantere girmeyen bu sistemler, Türkiye’nin bu alandaki etkinliğine katkı sunacak. Baykar tarafından geliştirilen **AKINCI’nın** ilk prototipleri hazır hale getirildi ve [uçuş testleri sürüyor](https://tr.sputniknews.com/savunma/202104051044198661-bloomberg- erdoganin-sihalarinin-askeri-itici-guce-donusmesi-nato-muttefiklerini- rahatsiz-ediyor/). 20 metrelik bir kanat açıklığına sahip olacak AKINCI, 40 bin fit uçuş irtifası ve 24 saat havada kalış süresine sahip olacak. İlk uçuşunu 6 Aralık 2019’da yapan AKINCI, MAM-L, MAM-C, Cirit, L-UMTAS, Bozok, MK-81, MK-82, MK-83, Kanatlı Güdüm Kiti entegreli MK-82, **Gökdoğan, Bozdoğan,** SOM-A gibi füze ve mühimmat ile donatılabilecek. **Havadan bombardıman** da icra edilebilecek AKINCI ile savaş uçaklarının yükünün azaltılması da hedefleniyor. AKINCI’nın yakın dönemde envantere girmesi bekleniyor. ## AKSUNGUR TUSAŞ tarafından geliştirilen ve **Yüksek Faydalı Yük Kapasiteli İHA** olarak tanıtılan AKSUNGUR ise 20 Mart 2019’da ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 24 metre kanat açıklığına sahip AKSUNGUR, iki adet yerli imkanlarla üretilen **PD-170 motoruna** sahip. Bu sayede 750 kilograma kadar faydalı yük taşıyabiliyor. AKSUNGUR, **40 bin fit yüksekliğe kadar** uzun süreli operasyonlar gerçekleştirebilecek. Geniş bir faydalı yük opsiyonu olan AKSUNGUR, çok rollü istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevleri yerine getirecek. AKSUNGUR, güdüm kitleriyle akıllı hale getirilmiş bombalar, **L-UMTAS, MAM-L, Cirit, MAM-C** , minyatür bomba gibi füze ve mühimmatlarla görev yapabilecek. ### Bayraktar TB3 geliyor İnsansız hava araçlarının **deniz aşırı operasyonlarda** kullanılmasına imkân verecek projeler de yürütülüyor. Baykar Savunma Teknik Müdürü **Selçuk Bayraktar,** TB3 olarak adlandırdıkları bu İHA ve gelecekte hayata geçirilmesi planlanan diğer projelere dair Azerbaycan’ın İCTİMAİ TV ekranlarında şunları söyledi: > “Bayraktar TB3 diye gemi platformlarına da inip kalkabilen ve o sınıfta > benzeri olmayan bir uçak da geliştiriyoruz. Kanatları katlanıyor, uçak > gemisine iniyor. 1.200 kilogram civarında daha ağır mühimmatlar > taşıyabiliyor. Bunun yanı sıra insansız deniz araçları çalışmaları yapan > başka firmalar var. Bugün artık insanlı tanklar yerine akıllı daha hafif, > hızlı-dinamik hareket eden kara araçları konuşuluyor. Benzer durum savaş > uçakları için de geçerli. Artık dünyada insanlı son savaş uçakları > yapılıyor. Bundan sonra nasıl ki bütün Karabağ muharebesinde Türk > ordularının dünyada ilk SİHA’larla kazanılan zafer diye adlandırılan > maharetini gördü, savaş uçaklarında da benzer bir şey geliyor. Bu alanda da > çalışmalarımız devam ediyor.” ## ‘Türkiye, harp etme kabiliyetine yeni bir boyut ekledi’ Eski Hava Kuvvetleri İstihbarat Daire Başkanı Emekli Albay **Gürsel Tokmakoğlu,** [RS FM için yaptığı değerlendirmede](https://tr.sputniknews.com/analiz/202103311044163830-foreign- policy-dergisine-gore-turk-sihalari-abd-ordusunu-yeni-savunma-yontemleri- gelistirmeye/), SİHA’ların savaşın konseptini değiştirdiğini söyledi: > "ABD veya bir başka ülkenin İHA/SİHA’sı hem sayısal olarak hem de daha > önceden bu yana kullanılma ölçütü olarak mukayese edilmeyecek derecede > fazla. Bu açıdan değerlendirmiyoruz konuyu. Türkiye’nin hem ürettiği > SİHA’ları kullandığı noktadaki etkinliği ile alakalı teknik yönünün yeni bir > perspektif yakalamış olması, savunma sistemlerini rahat geçmesi ikinci > olarak da kullanma konseptinin belirgin olarak diğerlerinin yapmadığından > farklı bir şekilde harekat alanına doğru geçirilmesi önemli. ABD ve Batılı > ülkelerin kullanım konseptinde, yüksek değerli hedeflere doğru yönelen bir > sistemden bahsediliyordu. Türkiye, SİHA’ları harekat alanında yoğun bir > şekilde kullanınca burada hem nüfuz etme kabiliyeti hem ekonomik olması hem > de gerçekten çok etkili olmasıyla harekatın seyrini değiştirmeye başladı. > Türkiye esasen askeri manada yakın hava desteği ve yakın tecrit diye tarif > edilen hemen cephe hattındaki kullanımla ilgili olarak bir konsept > geliştirmiş oldu. Türk SİHA’ları bunu çok iyi yapar hale geldi. Türkiye > aslında büyük ordulara karşı küçük ve etkili harp etme kabiliyetine yeni bir > boyut ekledi. Bu gözden kaçan bir husus değil. Tabii daha yapılacak çok şey > var. Türkiye’nin hem mikro seviyede İHA-SİHA’lara hem de stratejik manada > İHA-SİHA’lara yönelmesi bu açıdan önemli. Elindeki kabiliyeti geliştiriyor.” ## ‘Türkiye, dünyaya örnek oluyor’ İnsansız sistemlerin 'sıfır kayıplı savaş' denilen yöntemin içindeki harp silah ve vasıtaları olduğunu ifade eden Tokmakoğlu, bu konuyu şöyle değerlendirdi: > “Sıfır kayıp savaş sadece hava unsurları ile olmuyor. Günümüzde, denizde ve > karada da çeşitli robotik sistemlerle yani insansız deniz aracı ve insansız > kara araçları ile yapılmaya başlanıyor. Dolayısıyla Türkiye’de Savunma > Sanayii Başkanlığı da ilgili şirketlerle birlikte bu konuda da çalışma içine > girdi. Türkiye insansız vasıtalarla köklü bir savaş konseptiyle şu anda > dünyaya örnek oluyor. Bu örnekleme üzerine artık gayrinizami harpten > bildiğimiz cephe harekatına varıncaya kadar bütün alanlarda askeri > stratejisiler bunları dikkate almak zorunda kalacaktır.” ## ‘Akdeniz’de ulaşamayacağınız bir menzil kalmıyor’ Peki, AKINCI gibi yüksek yük taşıma kapasiteli platformlar, **savaş uçaklarına** bir alternatif yaratabilir mi? Tokmakoğlu’nun bu konudaki yorumları ise şöyle: > “Burada yapılan şeyin tam karşılığı konsepti değiştirmedir. Savaş alanında > birbirine denk unsurlar zaten kendi içinde muharebelerini yaparlar. Ama > harekatın planlanması safhasında siz o unsurlar devreye girmeden veya > girdiği halde bile başka bir alan yaratıp orada üstünlüğü kendi lehinize > çevirebiliyorsanız bu bir konseptin sahaya yansıması olur. Bu platformların > uzun menzillere gitmesi bakımından, Türkiye şartlarında ANADOLU gemisini > yapmaya devam ediyoruz, onun üzerinde konuşlandırdığımızı düşünün Akdeniz’de > ulaşamayacağınız bir menzil kalmıyor. Böyle baktığınızda siz o bölgelerin > hepsini baskı altına alabiliyorsunuz. Ve hakikaten etkili, şehir içinde > saklanmış bile olsa, hareket halinde de olsa bütün hedef kategorilerinin > hepsinde etkili olabiliyorsunuz. Böyle bir durum savaş olsun olmasın, > çatışmanın tarafları ile ilgili baktığımızda bölge içinde denge değiştirici > unsuru kullanıyorsunuz. Ama savaş uçakları farklı kategoride. Mesela bir > hava 3-5 filo ile taarruz ediyorsa onu ancak hava savunma uçakları ile > karşılıyorsunuz. Çünkü onların motor performansları veya kendi görev tipleri > ayrı. Onların konsepti farklı. Savaşı dizayn eden kurmay akıl bunu daha > zararlı olmadan nasıl etkili kullanırım şeklinde düşünüp plan yapar. Bu yeni > bir boyut kazandırmakla alakalı onun için Batı dünyasında Türk SİHA kullanma > parametreleri şu anda irdelenir bir konu haline geldi.”