[Görüş](/columnists/)
16:02 09.04.2021URL'yi kısaltın
__50 __10
Rusya ve Ukrayna arasındaki ihtilafının gündemde olduğu dönemde, ABD’nin iki
savaş gemisinin gelecek hafta Karadeniz’e çıkacağı açıklandı. Ukrayna Devlet
Başkanı Vladimir Zelenskiy de cumartesi günü Türkiye’ye bir ziyaret
gerçekleştirecek. Ankara’nın Rusya-Ukrayna ihtilafında nasıl bir tutum alacağı
ise merak ediliyor.
**Türk Dışişleri kaynakları,** **ABD’nin** 2 savaş gemisini **Karadeniz’e**
göndermek için **Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne** uygun olarak Türkiye’ye
bildirimde [bulunduğunu
açıkladı.](https://tr.sputniknews.com/turkiye/202104091044232256-iki-abd-
gemisi-haftaya-karadenize-geciyor/) Kaynaklar tarafından iki geminin ayrı ayrı
14 ve 15 Nisan'da Karadeniz'e çıkıp 4 ve 5 Mayıs'ta dönmelerinin planlandığı
da aktarıldı.
**CNN'e** konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen üst düzey bir **Pentagon**
yetkilisi de **ABD Donanması'nın Karadeniz'de** rutin olarak sürekli
faaliyetlerde bulunduğunu fakat bölgeye savaş gemileri göndermenin "
_Moskova'ya, ABD'nin durumu çok yakından izlediği mesajını vereceğini"_ dile
getirdi.
Tüm bu gelişmelerin yanı sıra **Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy,
Türkiye-Ukrayna Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey (YDSK)** dokuzuncu toplantısı
vesilesiyle cumartesi günü Türkiye’ye gelecek.
## ‘ABD ile Rusya arasındaki gerilimin yansıması’
**Başkent Üniversitesi’nden Dr. Volkan Özdemir,** [yaşanan gelişmelerden
sonra](https://tr.sputniknews.com/rusya/202104091044234630-zaharova-kievin-
natoya-katilmasi-ukraynanin-devlet-statusu-icin-geri-donulmez-sonuclara-yol/)
_“Rusya ile Ukrayna arasında son zamanlarda artan gerilimin sıcak bir
çatışmaya dönme riskini görüyorum”_ değerlendirmesinde bulundu. Özdemir, şöyle
devam etti:
> “Fakat bu sadece Rusya ile Ukrayna arasında değil ABD ile Rusya arasındaki
> gerilimin bölgedeki bir başka yansımasıdır. ABD’nin temel hedefinin de bu
> gerilimi arttırarak Almanya, Türkiye gibi NATO üyelerini tekrar yanına çekme
> stratejisi olduğunu düşünüyorum. Aynı zamanda Kuzey Akım-2 projesini
> baltalamak için bir fırsat yaratılıyor.”
## ‘Karadeniz’de 85 yıldır barış rejimi uygulanıyor’
_“Türkiye’nin hem Rusya ile hem de Ukrayna ile ciddi bir **ticari ve savunma**
işbirliği var. Şu anda düşman pozisyonda olan iki ülkeyle de konuşabilen bir
konumda ve tarafsızlığını koruması gerekiyor”_ ifadelerini kullanan Özdemir,
bu noktada **Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin** önemine dikkat çekti:
> “Türkiye’yi ilgilendiren kısım, Karadeniz’in güvenliği ve barışı. Bu konuda
> ABD’nin eskiden beri Montrö’yü bir nevi kenara iterek Karadeniz’de daimi
> varlık göstermek istediğini biliyoruz. Karadeniz’de, ABD’nin ve başka üçüncü
> ülkelerin daimi varlık göstermesi, bölgedeki gerilimi daha da arttıracaktır.
> Karadeniz barışını zedeleyecek, Montrö’yü bir şekilde delecektir. Bu nedenle
> Türkiye açısından olumsuzdur. Türkiye, Montrö’yü katiyen tartışmaya
> açmamalıdır. Montrö’ye gözü gibi bakmalıdır. Sözleşmeye baktığımızda,
> Karadeniz’e kıyıdaş olmayan ülkelerin gemilerine süre ve tonaj kısıtlamaları
> vardır. En fazla 21 gün kalabilir ve 45.000 tonajlık bir sınırlama söz
> konusu ki bu da zaten pratikte üçüncü ülke gemilerinin Karadeniz’de sürekli
> varlık gösterememesi anlamını taşımaktadır. Bu sayede de Karadeniz’de 85
> yıldır barış rejimi uygulanıyor.”
## ‘Montrö, Türkiye’nin elini güçlendiriyor’
**ABD’nin Karadeniz’e** kıyıdaş ülke olmadığı için gemi göndermeden 15 gün
önce Türkiye’ye bildirim yapması gerektiğini ifade eden Özdemir, _“Montrö bu
açıdan Türkiye’nin elinin çok güçlendiren ve büyük güçler arasında kendi
çıkarları için oyun sahası tanıyan son derece önemli bir anlaşma. Dolayısıyla
ABD, Montrö uygulanmaya devam ederse Karadeniz’de ciddi bir savaş gemisi
varlığı gösteremez”_ değerlendirmesinde bulundu.
## ‘Türkiye’nin Karadeniz’in güvenlik ve barış rejimini muhafaza etmesi
gerekir’
Peki, olası bir savaş durumunda **NATO** , Ukrayna’yı desteklerse bu [ittifak
içinde çatlak](https://tr.sputniknews.com/rusya/202104091044233436-zaharova-
rusya-turkiyenin-montro-bogazlar-sozlesmesi-konusunda-sorumlu-bir-yaklasim-
sergileyecegini/) yaratır mı? Dr. Özdemir’in bu konudaki görüşü şu şekilde:
> “Ne Almanya’nın ne de Türkiye’nin NATO müttefikleri olsa da böyle bir
> savaşta doğrudan Ukrayna’ya destek vermek durumda olduğunu düşünmüyorum.
> Polonya, Romanya, Yunanistan ve Baltık ülkeleri gibi Ukrayna’yı destekleyen
> ve ABD’nin tahkimatını arttırdığı ülkeler bunların istisnası olabilir. Çünkü
> onlar, NATO’nun Rusya’yı çevreleme stratejisinin bir parçası. Ama şunu
> unutmamak lazım; Ukrayna bir NATO ülkesi değil. ABD ve NATO, Rusya doğrudan
> karşılaşmaz ancak tarafsız bir sahada dolaylı yoldan karşı karşıya
> gelebilirler. O yüzden bir çatışma riski var ve burada da kaybedecek olan
> Türkiye için dost Ukrayna halkı olur. Çünkü Ukrayna her ne kadar dolaylı
> yardım alsa da Rusya’ya karşı yıpratmanın ötesine gidemeyeceği, bir savaşı
> kazanamayacağı ortadayken böyle bir çatışmaya adım adım sürüklenmesi son
> derece üzücü olur. Türkiye’nin de burada tarafsız bir konumla Karadeniz’in
> güvenlik ve barış rejimini muhafaza etmesi gerekir. Çünkü Karadeniz
> nihayetinde Karadenizlilerindir.”
Yazıda ifade edilen görüş ve düşünceler, Sputnik'in görüşlerini
yansıtmayabilir.