Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu Teklifi TBMM Genel Kurulunda
kabul edildi.
Kanunla, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde
edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler, kimler hakkında
yapılacağı, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, bu
bilgilerin ne şekilde kullanılacağı, hangi mercilerin soruşturma ve araştırma
yapacağı, değerlendirme komisyonu, veri güvenliği ile verilerin saklanma ve
silinme süreleri yeniden düzenleniyor.
Buna göre, arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın
ilk kez veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında
yapılacak.
Kanunda, _ **"güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte
yapılacaklar"**_ şu şekilde sıralanıyor:
" _Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları
halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış
menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve
belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler,_
_\- Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil
güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli,_
_\- Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel,_
_\- Üst kademe kamu yöneticileri,_
_\- Özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi
tutulan kişiler,_
_\- Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis,
hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam
edilenler._
_\- Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler."_
## Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının kapsamı
Kanunla, arşiv araştırmasının kapsamı ile güvenlik soruşturması kapsamında
bakılacak konular da yeniden düzenleniyor. Arşiv araştırması, kişinin adli
sicil kaydının, kişinin kolluk kuvvetlerince halen aranıp aranmadığının, kişi
hakkında herhangi bir tahdit bulunup bulunmadığının, kişi hakkında kesinleşmiş
mahkeme kararları ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında
alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma
ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, hakkında kamu görevinden çıkarılma
ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut
kayıtlardan tespit edilmesini kapsayacak.
Güvenlik soruşturması ise arşiv araştırmasındaki konulara ilave olarak
kişinin; görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve
istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, yabancı devlet kurumları ve
yabancılarla ilişiğinin, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan
örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut
kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli
olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesini içerecek.
### MİT, EGM ve mahalli mülki idare amirliklerince yapılacak
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması Milli İstihbarat Teşkilatı
Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirliklerince
yapılacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler,
kendilerine iletilen taleple sınırlı olarak güvenlik soruşturması ve arşiv
araştırması kapsamında bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden,
elektronik bilgi işlem merkezlerinden gerekli bilgi ve belgeleri, kişi
hakkında kesinleşmiş mahkeme kararlarını, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında
alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ya da
kovuşturmalar kapsamındaki olguları almaya yetkili olacak.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerde
yetkilendirilmiş personel, hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya
bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapamayacak, log
kayıtlarını değiştiremeyecek veya silemeyecek. Bu şekilde elde edilen
bilgileri paylaşamayacak veya yayın yoluyla duyuramayacak. Görevi gereği
öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle
paylaşamayacak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya diğer iletişim
kanallarına veremeyecek. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla
görevli birimler tarafından bu konulara ilişkin gerekli tedbirler alınacak.
#### Değerlendirme Komisyonu kurulacak
Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen
verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacak.
Değerlendirme Komisyonu, Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanı'nın
görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, TBMM Başkanlığı'nda genel
sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve
kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe
yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali
yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile
uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az
5 kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulacak.
Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve
hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya
da kamu kurumları bünyesindeki değerlendirme komisyonunca yapılacak.
Memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak
yorum içermeyen olgusal veriler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması
yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan
Değerlendirme Komisyonuna iletilecek.
Değerlendirme Komisyonu, kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve
gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire iletecek.
Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulacak.
#### Soylu'dan teşekkür
İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması
Kanun teklifinin TBMM'de kabul edilmesiyle ilgili milletvekillerine teşekkür
etti.
Soylu, Twitter paylaşımında _ **"TBMM Genel Kurulu'nda, Güvenlik Soruşturması
ve Arşiv Araştırması Kanun Teklifi, milletvekillerimizin oyuyla kabul edilerek
yasalaştı. Tüm milletvekillerimize teşekkür ediyoruz. Ülkemize ve Milletimize
hayırlı, uğurlu olsun"**_ ifadelerini kullandı.