23 Ocak 2019'da 75 yaşında hayata gözlerini yuman Gruda, artık her ne kadar bu
dünadaki serüvenini tamamlamış olsa da geride onun izleyenlerin gönlünü
fetheden filmleri, tiyatro sahnesinde bıraktığı sedası kaldı. Usta oyuncu
Ayşen Gruda'yı ölüm
yıldönümünde anmak ve geride bıraktığı silinmez izleri bir kez daha
hatırlatmak istedik. İSTANBUL'UN YEŞİLKÖY SEMTİNDE DÜNYAYA GELDİ
Takvimler 30 Kasım 1945 tarihini gösteriyordu. İstanbul'un Yeşilköy semtinde,
Osmanlı İmparatorluğu döneminde karargah olarak kullanılan bir köşkte bir
bebek dünyaya gözlerini açtı. Annesi ve kara tren makinisti olan babası
"Ayşen" dediler bebeğin adına. O bebek, yıllar sonra, maddi zorluklar yaşayan
ailesine yardımcı olmak için ablasının yardımıyla oyunculuğa adım atacaktı.
Türk sinemasına ve tiyatrosuna adını "Domates Güzeli" olarak yazdıracağından
habersiz.� AVUKAT OLMAYI HAYAL EDİYORDU
O yıllarda elbette ne onun ne de ailesinin minik Ayşen'in gelecekte hangi
mesleği seçeceği hakkında bir fikri yoktu. Ama o daha küçücük bir çocukken
Yeşilköy'deki evlerinde Ermeni komşularının taklidini yapmaya başlamıştı. İşte
o dönemde ailesi de ondaki yeteneği fark etti. Ayşen Gruda henüz lisenin
ikinci sınıfına giderken babasını kaybetti. Hayat zordu, geçim sıkıntısı
çekiyorlardı. O da çareyi okulu bırakıp çalışmakta buldu. Oysa asıl hayali
avukat olmaktı. OYUNCULUK AKLININ UCUNDAN BİLE GEÇMİYORDU
Aslında bir anlamda "zorunluluktan" oyuncu oldu Ayşen Gruda. Aslında avukat
olmak istiyordu. Ailesinde gerçekten oyunculuk aşkıyla yanıp tutuşan ablası
Ayten Erman'dı (solda). Abla Ayten, o dönemde Avni Dililgil Tiyatrosu'nda
oyuncuydu. Ama Ayşen Gruda'nın aklının ucundan bile geçmiyordu sahneye çıkmak,
oyuncu olmak. 'YETENEĞİMİ BİLMİYORDUM'
Bir röportajında o dönemi şöyle anlatmıştı Gruda: Her şey ihtiyaçtan olur. Ben
yeteneğimi bilmiyordum ama oyuncu olmak zorundaydım. Ablam Ayten Erman tiyatro
için öldü dirildi ve tiyatrocu oldu. Benim aklımın ucunda yoktu, hiç öyle bir
şey istemiyordum. Fakat babam ölünce çalışmak zorunda kaldım. Daha lise 2
öğrencisiydim. Evde geçim sıkıntısı başladı. Kardeşim küçüktü, ablamla ben
anneme yardımcı olmak zorundaydık. Ablam aracı oldu, oyuncu oldum. Yoksa çok
güzel okuyan bir çocuktum. Avukat olmak istiyordum.” 1962 YILINDA
PROFESYONEL OLARAK SAHNEYE ÇIKTI
Ayşen Gruda, profesyonel olarak Tevfik Bilgi Turne Tiyatrosu'nda oyunculuğa
adım attı. 1962 yılını gösteriyordu takvimler. Kongre Eğleniyor adlı bir
vodvilde bir hizmetçiyi canlandırdı. Gruda, ondan sonra da ne tiyatro
sahnelerinden indi ne de kamera karşısından uzaklaştı. NAHİDE ŞERBET
KARAKTERİ BÜYÜK SES GETİRDİ
Türkiye'de birkaç kuşağın onu "Domates Güzeli" olarak tanımasının nedeni ise
1977 yılında TV ekranlarında yer alan bir skeç içinde canlandırdığı karakter.
İşte o skeçte oynadığı Domates Güzeli Nahide Şerbet karakteri olarak
hafızalara yerleşti.Ayşen Gruda ya da o dönemdeki adıyla Ayşen Erman, Ankara
Meydan Sahnesi'nde Yılmaz Gruda ile tanıştı. Çift, kısa sürede evlendi. Bu
evlilikten Elvan adını verdikleri bir kız çocukları dünyaya geldi. Anne olunca
tiyatroya da bir süre ara verdi Ayşen Gruda. Ama evlilik kısa sürdü. Çift,
1976 yılında boşandı. Gruda, meslekte bu isimle tanındığı için soyadını
kullanmayı sürdürdü.�
TÜRK HALKININ KALBİNE
DOKUNANYEŞİLÇAM FİLMLERİNDE
OYNADI
Ayşen Gruda, sanat yaşamına tiyatro ile başlayıp sinema ile devam etti ama
hemen ardından sinemaya da adım attı. Uzun süre Adile Naşit ile birlikte Ertem
Eğilmez filmlerinin ana kadrosunda yer aldı. Tiyatronun yanı sıra da birçok
televizyon programında skeçlerde ve dizilerde oyunculuk yaptı. Sinemada “Tosun
Paşa”, “Süt Kardeşler”, “Şabanoğlu Şaban”, “Hababam Sınıfı", “Neşeli Günler”
gibi birçok klasikleşmiş Türk
sineması örneklerinde
oynadı 2014 yılında senaristliğini ve yönetmenliğini Cem Yılmaz’ın yaptığı
“Pek Yakında” adlı sinema filminde Cem Yılmaz, Ozan Güven, Zafer Algöz, Özkan
Uğur, Çağlar Çorumlu, Şirincan Çakıroğlu, Tülin Özen ile birlikte rol aldı.
USTALARINI İZLEYEREK ÖĞRENDİ
Türk sinemasının sayılı komedyen kadın oyuncularından Gruda, daha sonra yakın
arkadaşı ve komşusu Adile Naşit'le birlikte "Dahi" dediği Ertem Eğilmez
filmlerinin ana kadrosunda yer alarak, sayısız karaktere imza attı. Gruda, 14
yaşında adım attığı, hiç tiyatro eğitimi almadan, kendi deyimiyle "ustalarını
izleyerek" öğrendiği oyunculuk hayatında ayrıca Yeşilçam'ın unutulmaz
isimleriyle birlikte onlarca filmde oynadı. KOMEDYEN HER ROLÜ OYNAR
Bugüne kadar hep yan karakterlerde rol alan Gruda, bu duruma rağmen adından
söz ettirmesine ilişkin bir röportajında şunları söylemişti: "Arzu
Film ekolünden geliyorum. Orada
hepimizin senaryoya hakkıyla hizmet etmesi beklenirdi. Biz çok özgür
oyunculardık ama başı boş değildik. Arzu Film'de çok sıkı bir disiplin vardı.
Bunların dışında da ben bir komedyenim. Komedyen her rolü oynar, yan rol, orta
rol, kenar rol yoktur. Bir film seyredersiniz, küçücük bir rol hafızanıza
kazınır. Olay budur."