Isırganotu ve tüm ekşi meyve-sebzeler
**Ziraat mühendisi ve Master Şef Deniz Orhun
** 1-Her sebze ve meyve mevsiminde, o mevsimin ihtiyaçlarına cevap vermek için
olgunlaşır. Gıdalar mevsiminde yenmelidir.
2-Domates iç ısımızı azaltır, bu nedenle kışın
yemek uygun değildir.
Tersi bir durum zencefil için geçerli. Zencefil, iç ısımızı arttırdığı için
yazın yenmemeli, şimdi zamanı. Havuç, kışın donma tehlikesine karşı strese
girer ve şeker depolar, bu nedenle kış mevsiminde havuç bize daha tatlı gelir.
3-Nisan ve mayıs aylarında doğa takviminde yer alan leylek fırtınası,
filizkıran fırtınası gibi hava değişiklikleriyle karşılaşırız. Gece gündüz
farklılıkları olacağından vücudumuzun ısısını hazırlamalıyız. Güzel bir sıcak
ısırganotlu salata, iştah ve idrar arttırır. Isırganotu, kan şekerini
düzenler, ağrı kesicidir.
4-Ekşi tatları sofranıza alın ve karaciğerinize iyi bakın. Çünkü yediğiniz
içtiğiniz her şey en sonunda karaciğerinizi kullanır. Ekşi, sadece limon demek
değildir; sumak, sirke, koruk, ananas, portakal gibi turunçgiller, erik, bazı
turşular, yoğurt, nar, ayva, demirhindi, elma, frambuaz, kiraz, mango,
domates, peynir, altın çilek.
5-Bu mevsimde acımtırak sebze ve otlara da sofranızda yer verin. Isırgan,
madımak, galdirik, ebegümeci (yol kenarlarında bile var), karahindiba, mayıs
ayına doğru gelincik, salataya koyacağınız her türlü otu sayabiliriz.
Acımtırak otlar buharda pişirilebilir. 5-7 dakika kavurarak tatlılığını
arttırıp yiyebilirsiniz. Çok pişirmeyin! Tatlar birbirini baskılayabilir.
6-Bitki çaylarına ağırlık verin. Yenilenmenizi sağlayacak otlar, sıcak ve
soğuk servis edilen tariflerle tükürük bezinizin salgısını arttıracak,
bağışıklık sisteminize ve sindiriminize destek olacak. Papatya, kekik,
ebegümeci, karahindiba, yıldız anason ve limon gibi.
7-İnsan beynini, hormonlarımızı (dopamin, serotonin, triptofan) etkileyen tüm
besinler dolaylı ve doğrudan bizi mutlu eder. Bunların arasında susam,
ayçekirdeği, hindi, muz, gerçek bitter çikolata sayılabilir.
8-Sağlıklı bir uyku, bağışıklık sistemi için çok önemlidir. Bu nedenle uyku
hormonu olan melatonini destekleyen yiyeceklere önem verin; marul, koyu yeşil
renkli sebzeler, kabuklu yiyecekler, süt ve süt ürünleri, kiraz, muz, deniz
ürünleri.
Atıştırmalıklarınızı sağlıklı tariflerden seçmeye özen gösterin. Çok basit
tariflerle en az çikolata kadar sizi mutlu eden yemekler yapabilirsiniz.
10-Vücudumuz ısı yayar ve kahverengi yağ hücreleri taşır, bunlar diğer yağ
hücrelerini yakar. Kahverengi yağlar soğuk ve açlıkta harekete geçer. Yani
evin ısısını 15-20 derecede tutmak uygundur.
Her gün üç kişiyi ara, “İyi ki varsın” de
**Uzm. klinik psikolog Serdar Vatansever
11-Eğer sağlık probleminiz
yoksa kısıtlamaları biraz esnetin ve o kaşığı çikolataya bandırın.
12-Bir sonraki tatil planınızı bir kâğıda yazın ve buzdolabının üstüne asın.
13-Yanlış bilgilerden uzak durmak ve demoralize olmamak için sosyal medya
detoksu yapın. Ayrıca izlediğiniz
kitaplar ve filmler konusunda sizi
daha iyi hissettirecek içeriklere yönelin.
14-Görüntülü konuşma imkânınız varsa her gün sevdiklerinizle sohbet edin.
İmkânınız yoksa telefonda sohbet edin.
15-Yeni bir alışkanlık edinin ve bu adaptasyon sürecinde beyninizi onu yoran
düşüncelerden uzak tutmaya çalışın. Evde olsak da zihnimiz farklı bir yerde
olabilir.
Her gün meditasyon yapın.
16-Kendinize bir şükür listesi oluşturun ve kötü hissettiğinizde bu listeye
göz atın ve her gün üç kişiye “İyi ki varsın” deyin.
17-Evinizde küçük değişiklikler yapın, eşyalarınızın yerini dışarıyı
göreceğiniz şekilde değiştirin.
18-Sizinle birlikte bütün yaşamın yavaşladığını unutmayın ve kendinize
yüklenmeyin.
19-Sabah en sevdiğiniz şarkıyı açın ve evdekileri öyle uyandırın. Bu hareket
kardiyovasküler sisteme iyi geldiği için baş ağrılarından da kurtulursunuz.
Sabah-öğle-akşam egzersizleri
B.O.B. Gym boks eğitmeni Mehmet Ali Bakır
**20-Egzersiz yapmak serotonin hormonunun salgılanmasını sağlar. Ev egzersizleri her şeyden önce, kişinin moral ve motivasyonunu yükseltir. Sosyal izolasyon sebebiyle gündelik hareketlerimiz kısıtlandı. Kasları açmak için evde size uyan bir programda egzersiz yapmalı ve bunu her gün tekrar etmelisiniz.
21-Her gün 45 dakika, bir saat
spor yapmak yerine, güne yayarak
20’şer dakikalık iki set yaparsanız sıkılıp bırakmazsınız. Güne başlarken
bacak çalışmak hormonlarımızı daha fazla tetikler. Ayrıca depo yağlarının
yakımını hızlandırır ve protein sentezini arttırır. Sabahları kardiyo
ağırlıklı, bacağın aktif olduğu bir set çalışmak uygun olur.
Bu çalışmalarla gününüz de daha iyi geçer
22-Öğleden sonrayı yer egzersizlerine ayırın. Yerde çekeceğiniz 20 mekik, 20 şınav ve 30 saniye plank günün kalanında zinde kalmanıza yardımcı olur. Günlük egzersizlerin en önemlisi esneme hareketleridir. Gün sonunda streching yapın; kaslarınızı esneterek fiziksel rahatlığınızı arttırabilirsiniz.
23-İnternetten ya da başka kaynaklardan ulaşılan antrenman programları kişiye
özel hazırlanmadığı için, hareket ve tekrar sayılarını kendi sağlık, yaş ve
sakatlık
durumunuza göre belirleyin.
24-Bu süreçte aile büyüklerimizin de hareket alanları kısıtlandı. Eğer birlikte yaşıyorsanız, evin içinde yürümelerini sağlayın. Gün içinde iki kez, bir sandalyeye 15 defa oturup kalkmalarını isteyin. Bu onlara iyi gelecektir. Birlikte yaşamıyorsanız sizinle yaptıkları 15 dakikalık konuşma süresince evin içinde yürümelerini teşvik edin.