Özet (TL;DR) @ 2019-04-14T01:25:00.000Z: ABD Dışişleri Bakanlığı Danışmanı Sitilides, "Ankara S-400'ü alırsa F-35'ler teslim edilmez" dedi. Türkiye'ye ekonomik tehdidi de dillendiren danışman, "Trump Türkiye’yi ekonomik olarak…


ABD

01:25 14.04.2019(Guncellendi 01:38 14.04.2019) URL'yi kısaltın

ABD Dışişleri Bakanlığı Danışmanı Sitilides, "Ankara S-400'u alırsa F-35'ler teslim edilmez" dedi. Turkiye'ye ekonomik tehdidi de dillendiren danışman, "Trump Turkiye'yi ekonomik olarak cezalandıracağı konusunda çok kesin konuştu. Turkiye bunu kaldıracak durumda değil. IMF'ye gitmek zorunda kalabilir" dedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı danışmanı stratejist John Sitilides, Washington ile Turkiye arasında yukselmeye devam eden S-400 krizi, F-35'lerin durumu ve ekonomik ambargo konularında Amerika'nın Sesi'nden Dilge Timoçin'in sorularını yanıtladı.

Sitilides, ABD-Turkiye ilişkilerinin geleceğiyle ilgili "Amerika ve Turkiye hatta birçok açıdan NATO ittifakı ve Turkiye, kendi hedeflerine ulaşmak için birbirlerinden uzaklaşan yollara yonelmişe benziyor. İkili ilişkiler açısından bakarsak Amerika ve Turkiye'nin amaçlarının ve değerlerinin artan biçimde farklılaştığını goruyoruz. Özellikle Doğu Akdeniz ve Ortadoğu'da farklı hedeflerin peşindeler… Cumhurbaşkanı Erdoğan ya da hukumetinin ne yapacağı hakkında hiçbir fikrim yok. Kimsenin fikri olduğunu da sanmıyorum" dedi.

Roportajdan bazı bolumler şoyle:

' Amerika'dan Turkiye'ye bir yaptırım tehdidi goruyor musunuz?'

- Gorduğum daha çok Amerikan savunma endustrisini de olumsuz etkileyecek bir durum. Şoyle ki, Trump yonetimi Turkiye'yle olan F-35 savaş uçakları anlaşmasını sona erdirme konusunda çok ciddi. Arizona'daki usse uç adet F-35 gonderildi. Turk pilotlarının da eğitimi suruyor. Ancak Turkiye'ye teslim edilmedi bu uçaklar. Ve Ankara S-400 anlaşmasını hayata geçirirse teslim edileceklerini de sanmıyorum. F-35'lerin kuresel tedarik zincirinde de sorunlar yaşanacak zira uçakların birçok parçasının ortak uretimi soz konusu. F-35 parçalarının Turkiye'de uretimi iptal edilirse bunun sonucunda dunyanın başka yerlerinde başka uretim merkezleri için arayış başlayacak, bu sureçte parça uretimleri de aksayacak ve mali kayıp yaşanacak.

' Peki Washington yonetimi, Amerikalı rahibin Turkiye'de hukuksuz biçimde haksız yere hapsedilmesinde olduğu gibi, Ankara'ya karşı başka mali onlemler alacak mı?'

-- Başkan Trump Turkiye'yi ekonomik olarak cezalandıracağı konusunda çok kesin konuştu. Turkiye bu tur yaptırımları kaldırabilecek durumda değil. Resmi olarak resesyona girerse, ekonomiyi kurtarmak için IMF'den kredi almak zorunda kalabilir. Kontroldan çıkmış bir enflasyon, denetimsiz bir işsizlik ve çok ciddi bir borç krizi kapınızda. Bence ekonomik olarak Turkiye son 20 yılın en zayıf donemini yaşıyor.

-- Bu nedenle bence Sayın Erdoğan, iç politikada puan toplamak ya da Turk halkında Amerika ve NATO karşıtlığını koruklemek adına Turk ekonomisinde yıkım yaratmamaya çok dikkat etmeli.

' Suudi Arabistan'ın S-400 satın almaya yonelik ilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce Amerika, Suudi Arabistan'a da yaptırım uygular mı?'

- Hindistan gibi Amerikan teknolojisini tehlikeye sokmayacak ulkelerin S-400 alımlarını, Amerika bir dereceye kadar gormezden gelmeye hazır. Ancak Suudi Arabistan bir başka konu. Zira yanı başındaki İsrail'de Amerikan F-35'leri var. Bence ister Suudi Arabistan'da, ister Turkiye'de konuşlu olsun F-35 teknolojisini tehlikeye sokacak her turlu S-400 sistemi Amerika'nın kırmızı çizgisidir, hiçbir muttefikimizin geçmemesini tercih ederiz. Ülkelerin savunma hedefleri için başka çozumler bulmaya çalışmaya hazırız. Ancak F-35'lere karşı S-400'ler, hangi ulkede olursa olsun Amerika'nın kırmızı çizgisidir.

' Sayın Sitilides, sizce şu teori yakın gelecekte hayata geçer mi? Turkiye S-400 sistemini alır ve NATO'nun isteği doğrultusunda eğitim amaçlı kullanıma açar. Yunanistan'ın S-300'lerle yaptığı gibi. Bu mumkun mu?'

-- Bence mumkun değil. Bu, Putin ile Erdoğan arasında gelişen ilişkinin olağandışı biçimde ihlali anlamına gelir. Bu alışverişin temelinde Vladimir Putin'in S-400 teknolojisini tehlikeye atmayacağı ve NATO'nun hizmetine açmayacağı konusunda Erdoğan'a olan guveni var. Ki biz, Rusya'nın S-300'leri ve daha eski teknolojilerini başarıyla inceledik. Rusya uçaksavar ve fuzesavar sistemlerin ihracatında sozu geçen bir ulke olmak istiyor. Ve bence S-400'lerle de Amerikan uretimi Patriotlarla ya da olası başka ulke sistemleriyle rekabete girmek istiyor. Bu yuzden hayır, askeri benzerlik anlamında Putin, S-400lerin liste başı kalmasını istiyor. Ayrıca Rusya, uçaksavar fuzesavar sistemlerini geliştirmek isteyen her ulke için S-400lerin Amerikan Patriotlarına tercih edilebilecek derecede iyi bir sistem olduğunu duşunuyor. Yani aslında burada iki silah ureticisinin basit bir rekabeti de mevcut ve eğer Turkiye, Rusya'nın zirve teknolojisi olan S-400lerle ilgili anlaşmasını ihlal ederse, bu Rusya-Turkiye ilişkilerinde ciddi bir kırılmaya neden olur. O nedenle kimsenin S-400'lerle ilgili boyle bir yone kayacağını sanmıyorum.