Özet (TL;DR) @ 2019-04-07T15:05:00.000Z: Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 7 Nisan'ı Ruanda soykırımını anma günü ilan etmek istediğini açıkladı.


Avrupa

15:05 07.04.2019(Guncellendi 15:47 07.04.2019) URL'yi kısaltın

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 7 Nisan'ı Ruanda soykırımını anma gunu ilan etmek istediğini açıkladı.

Elysee Sarayı'ndan yapılan yazılı açıklamada Macron'un, Ruanda'da Tutsilere karşı yapılan soykırımın 25. yıl donumu vesilesiyle ulke halkıyla dayanışma içinde olduğu belirtildi. Açıklamada ayrıca Macron'un 7 Nisan'ı Ruanda soykırımını anma gunu ilan etmek istediği de kaydedildi.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, ulkesinin Ruanda soykırımındaki rolunu araştırmak için 1990-1994 yıllarındaki tum Fransız arşivlerinin araştırmacı ve tarihçilerden oluşan bir komisyon tarafından inceleneceğini açıklamıştı.

Ruanda'da 1994'te Hutular, donemin Devlet Başkanı Juvenal Habyarimana'nın uçağının duşmesinden sorumlu tuttukları Tutsilere karşı soykırım başlatmıştı. Ülkede 100 gun suren katliamda 800 binden fazla Tutsi hayatını kaybetmişti.

Fransa, soykırımı yapan Hutu hukumetinin uzun sure destekçisi olduğu için uluslararası kamuoyunda ve ulke içinde eleştiriliyordu. Fransa, 23 Haziran 1994'de ulkenin guneybatısında sığınmacılar için guvenli bolge oluşturmak amacıyla Turkuaz Operasyonu'nu başlattı. Fransa, soykırımı engellemek yerine soykırımcılara silah ve muhimmat desteği sağlayarak, Ruanda Yurtsever Cephesi'nin (RPF) ilerleyişini kısıtladığı için kınandı.

(C) AA / Aytaç Ünal

Fransa'nın eski cumhurbaşkanı François Mitterrand, Le Figaro gazetesine 1998'de verdiği mulakatta, "O ulkelerde bir soykırım yaşanması o kadar da onemli bir şey değil" ifadesini kullanmıştı.

Fransız Mediapart internet sitesi, şubat ayında yayımladığı, 'Ruanda soykırımı: Fransa'nın yalanları ortaya çıktı' başlıklı, Fransız Dış İstihbarat Birimi DGSE'ye ait bir belgeye dayandırdığı haberinde, Fransa'nın, Hutu milislerince yaklaşık 800 bin Tutsinin oldurulduğu Ruanda soykırımının asıl sorumlularını gizlediğini yazmıştı.

(C) AP Photo / Ben Curtis

Ruanda'da 6 Nisan 1994'te Hutular Tutsilere karşı soykırım başlatmasına rağmen Fransa'nın soykırımdan Hutuları değil surgundeki Tutsilerin 1987'de kurduğu RPF'yi sorumlu tuttuğunun altı çizilirken, donemin Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterand'ın danışmanı Bruno Delaye'in Elysee Sarayı için yazdığı bir notta "Saldırıyı gerçekleştiren RPF" şeklindeki ifadesine de yer verilmişti.

Fransa Anayasa Mahkemesi, Eylul 2017'de Ruanda soykırımı hakkında çalışmalar yapan bir araştırmacının, soykırım donemine ilişkin cumhurbaşkanlığı arşivlerine erişim talebini de reddetmişti.