Özet (TL;DR) @ 2019-04-08T05:26:25.000Z: Belediye başkanı devlet memuru mu?


Bu yazı dizimizde seçimle iş başına gelenlerin sosyal guvenlik haklarını inceleyeceğiz. Belediye başkanları devlet memuru olmamakla birlikte, devlet memurlarının sosyal guvenliğine tabi, yani 4/1-(c) sigortalısıdır.

Seçimleri geride bıraktığımız şu gunlerde seçimle yonetime geçenlerin sosyal guvenlik haklarına ilişkin birçok soru da gundeme geldi. Bu soruların başında da belediye başkanlarının, belediye meclis uyelerinin ve muhtarların gorevleri nedeniyle emekliliğe hak kazanıp kazanamayacakları, hak kazanacaklarsa hangi statuden emekli olacakları, daha once emekli olanların durumlarının etkilenip etkilenmeyeceği ve çalıştıkları surede hangi sosyal guvenlik haklarından yararlanacakları geliyor. 5510 sayılı Kanun bu konularda da detaylı birçok duzenlemeyi barındırıyor. Yazı dizimizde bunları inceleyeceğiz...

Bilindiği gibi 5510 sayılı Kanun tek Kanun niteliğinde olmakla birlikte, sosyal guvenlik hakları bağlamında kişilerin çalışma şekillerine gore temelde 3 farklı statu oluşturmuş durumda.

Bu nedenle soruların cevaplarını vermeden once ilk belirlenmesi gereken ilgili kişilerin, 5510 sayılı Kanun uyarınca hangi statude sigortalı olacakları. Belediye başkanları ile muhtarları ve belediye meclis uyelerini ayrı ayrı incelemek yerinde olacaktır.

MAZBATA ALINCA

Belediye başkanları 4/1-(c) sigortalısı sayılmaktadır. Kanunun yururluğe girdiği tarihten sonra belediye başkanı seçilen kişilerin, sigortalılık hali bulunmaması veya işçi ya da bağımsız çalışan olarak sigortalı olmaları halinde, isteklerine bakılmaksızın seçildikleri tarihten itibaren Kanunun 4'uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olacakları açıkça duzenlenmiştir. 4/1-(c) sigortalısı eski sistemde Emekli Sandığı'na bağlı yani hepimizin bildiği anlamıyla devlet memurlarıdır. Belediye başkanları devlet memuru olmamakla birlikte, devlet memurlarının sosyal guvenliğine tabi tutulmuşlardır.

Belediye başkanlarının sigortalı olarak bildirimi, mazbatalarını ilgili seçim kurulundan aldıkları tarihten itibaren ilgili mulki idare amirliklerince on beş gun içerisinde yapılmaktadır. Sigortalılık noktasında, belde, ilçe veya buyukşehir belediye başkanı olmak fark yaratmıyor.

MUHTARLARIN DURUMU NE?

Muhtarlarda durum belediye başkanlarından daha farklı. Muhtarlar eski adıyla Bağ-Kur'lu yeni adıyla 4/b'li sigortalılardır. Fakat muhtarların da sigortalılığı yerel seçimin yapıldığı tarihten itibaren başlatılmaktadır. Aynen belediye başkanlarında olduğu gibi yerel seçimlerde ilk kez veya tekrar seçim kazanan muhtarların seçildiklerine dair mazbatalarını İl/İlçe seçim kurullarından aldıkları tarihten itibaren mulki amirlerce 15 gun içinde bağlı bulundukları Sosyal Guvenlik Merkezine veya Sosyal Guvenlik İl Mudurluklerine bildirilmeleri gerekmektedir.

MECL İS ÜYLERİNİN SİGORTALIĞI YOK

Belediye meclis uyelerinin ise sigortalılığı bulunmuyor. Belediye meclisi uyelerine, meclis ve komisyon toplantılarına katıldıkları her gun için huzur hakkı odeniyor. Dışarıda yuruttukleri faaliyetlerden dolayı sigortalılıkları varsa sadece bu sigortalılıkları devam ediyor. Belediye meclis uyeleri arasından gorevlendirilen ve herhangi bir sigortalılığı olmayan belediye başkan yardımcıları, talepte bulunmaları halinde gorevlendirildikleri tarihten itibaren istedikleri sosyal guvenlik kurumu ile ilişkilendiriliyor. Fakat işçi veya bağımsız çalışan olarak sigortalılığı bulunan başkan yardımcıları ise bu sigortalılıklarını sona erdirip (c) bendine tabi olmak için talepte bulunmaları halinde (c) bendine gore sigortalı sayılıyor.