Metehan Demir’e göre Pence Türkiye’ye ‘seçimini yap’ resti ile ‘Brunson krizindeki’ gibi rol oynadı. NATO ittifakında ar...

Özet (TL;DR) @ 2019-04-04T23:59:00.000Z: Metehan Demir’e göre Pence Türkiye’ye ‘seçimini yap’ resti ile ‘Brunson krizindeki’ gibi rol oynadı. NATO ittifakında artık herkesin ‘işine baktığını’ söyleyen Demir, ‘ABD’nin bir şey dikte ettirmeye…

Turkiye'nin Rusya Federasyonu'ndan S-400 alımının ABD ilişkilerde yarattığı sarsıntılar NATO'ya taşıdı. NATO'nun 70'inci yıldonumu vesilesiyle Washington'da yapılan toplantıya katılan Dışişleri Bakanı Mevlut Çavuşoğlu ABD'li muadilleriyle goruşurken ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence'den Ankara'ya rest niteliğinde çağrılar geldi. Pence, Turkiye'nin S-400 alımına devam etmesi halinde F-35 savaş uçakları programından çıkartılacağı tehdidi savurarak "Turkiye seçim yapmalı" dedi. Pence'e Cumhurbaşkanı Yardcmısı Fuat Oktay yanıt verdi. Oktay, "ABD artık karar vermeli. Turkiye'nin muttefiki olarak mı kalacak, yoksa teror orgutleriyle el ele vermek suretiyle duşmanlarımıza karşı bizi zor durumda bırakıp dostluğumuzu riske mi edecek" diye yazdı.

Gelişmeleri 'superhaber.tv' sitesi yazarı, gazeteci ve yazar Metehan Demir ile konuştuk.

' PENCE, RAHİP BRUNSON KRİZİNDE YAŞANAN SÜREÇ GİBİ SERT ÇIKIŞLARLA DİKKATİ ÇEKMEYE BAŞLADI'

Metehan Demir, Turk-Amerikan ilişkileri ile Turkiye-NATO ilişkilerine birbirinden bağımsız hatlarda bakılması gerektiğini soylerken, NATO ittifakının da artık eski ittifak olmadığı goruşunu dile getirdi. NATO'nun 1949'dan beri en sancılı donemini yaşadığını belirten Demir, ittifak içerisinde pek çok ulkenin kendi çıkarları doğrultusunda politikalar izlediği durumları "Herkes kendi işine bakar hale geldi" sozleriyle anımsattı. Demir, ABD tarafında Shanahan'ın gerilimi yatıştırmaya çalışan açıklamalarına karşılık, Pence'in Brunson krizindeki turden bir tırmandırmaya başvurmasına dikkat çekti:

"Turk-Amerikan ilişkileri ve Turk-NATO ilişkileri tamamen birbirinden bağımsız hareket ediyor. Eğer NATO, eski guven veren, dunyanın kriz bolgelerine hakkaniyetle mudahale edebilen, Turkiye'nin endişelerini dikkate alan bir NATO olsaydı, Turkiye çok daha fazla onem verirdi. Ama NATO, eski NATO değil. Bugun 70. yılını kutlayan bu pakt 1949'dan bu yana en sarsıntılı, en sancılı gunlerini de yaşıyor. Çunku Amerika'nın patronluğa iyice soyunduğu, bu konuda baskı uyguladığı, diğer ittifak uyeleri için de farklı bir konseptte bir NATO var. Birleşmiş Milletler'den sonra NATO'nun da durumu sorgulanmaya başlandı. O açıdan NATO içinde herkes kendi işine bakar hale geldi. İttifak uyeleri için zaten sayı eskisi kadar az da değil. Daha çok kendi ulusal menfaatleri uzerinden farklı politikalar izleyen ulkeleri de gosterebilirim. Mike Pence daha topa girmedi, yavaş yavaş girer ve bu tansiyon yukselir, endişem odur demiştim. Ve Mike Pence hem Twitter'dan hem çeşitli konuşmalarında artık bu konudaki Amerikan politikasını seslendirmeye başladı. Daha once Amerikan Savunma Bakan Vekili duşurmeye çalışıyordu, Pentagon'dan farklı açıklama geliyordu. Ama onu dengeleyen farklı açıklamalar başka yerlerden geliyordu. Şimdi Mike Pence doğrudan tıpkı rahip Brunson krizinde yaşanan sureç gibi sert çıkışlarla dikkati çekmeye başladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay da dun akşam yanıt verdi. Ama farklı bir boyuta doğru onun açıklamalarıyla gidebilir. Trump ile Turkiye ilişkileri ve Amerikan muesses nizam ile Turkiye ilişkileri tamamen birbirinden farklı. Burada muesses nizamın da temsilcisi konumunda Mike Pence kendini gosteriyor."

' S-400 DE PATRIOT DA ALINIP, SINIRLI KAPSAMDA KULLANILABİLİR'

Turkiye'nin acil şekilde bir hava savunma sistemine ihtiyacı bulunduğunu yineleyen Demir, bu çerçevede geçmiş yıllarda Çin'in de dahil olduğu farklı ulkelerle ilgili girişimlere atfen butun sureçlerin 'davul zurna' ile yurutulduğunu ve kimseden bir şey gizlenmediğini anımsattı. NATO'da ABD'nin bir 'patronaj baskısı' bulunduğunu teslim eden Demir, Ankara'nın S-400'leri 'ittifak ruhuna aykırı kullanmayacağı garantisi verdiğini' belirtti. Turkiye'nin S-400 de Patriot da alabileceği ve sınırlı kapsamda kullanabileceğini soyleyen Demir, asıl meselenin teknik olmaktan ziyade ABD'nin bir şeyler dikte ettirme çabası olduğu goruşunu dile getirdi

"NATO uzerinde Amerika'nın bir patronaj baskısı olduğu için bir sure sonra zaten NATO'dan kombine bir atakla da Turkiye karşılaşacak. Ama Turkiye, 'Seni ittifaktan atarız' gibi tehditlerden çok etkilenmiyor. Çunku Turkiye, NATO'nun kendini sorguladığı bu donemde kendi ulusal menfaatlerine ve eksikliklerine bakıyor. Turkiye başından beri bir kural ihlali de yapmadı. 2006-2007'de başlayan sureçte Patriotlar için başvurdu. 'Veririz, vermeyiz'den sonra o olay ortada kaldı. Acil hava savunma sistemi ihtiyacı çerçevesinde Çin ile goruşuldu, başka yerlerle goruşuldu, milli projeler geliştirilmeye çalışıldı. İtalya ve Fransa ile bir şeyler yapılıyor. O sırada da acil, direkt alım kapsamında bir ihtiyaç olduğu için de Rusya ile S-400 gibi bir sistem için goruşmelere başlandı ve mutabakata varıldı. Bu başından beri davullarla duyurulan bir sureç, kimse Turkiye'de gizli saklı bir iş yapmadı. Ama bu saatten sonra yok F-35'leri kodu Rusların eline geçermiş denmesin. Girit Adası Yunanistan'da da var, sınırlı kapsamlı olarak kullanılabilir. Turkiye de buna teknik donanım anlamında S-400 sistemiyle NATO ittifak uye ruhuna aykırı bir şekilde karıştırmayacağı garantisini de verdi. Dost duşman tanıma kodu var, IFF. Kıyamet ondan kopuyor. Ama burada mesele Amerika'nın kodları kaptırması değil. Ben uluslararası casus istihbarat sistematiğini de yakından takip ediyorum. Burada zaten hem Rusya hem Amerika'nın karşıtı olarak bu tip bilgileri elde etme konusunda sıkıntısı olduğunu sanmıyorum. Elli kere birbirlerinden haberleri olmuşlardı. Asıl mesele Amerika burada bir şeyi dikte ettirmeye çalışıyor, dunyada her ulkeye bir şeyi dikte ettirmeye çalışıyor. Eğer Turkiye vazgeçiyorum derse, bundan sonra her istediğini yaptırabilir gibi bir duşunceyi de duşunmek istiyor, Turkiye de onu durdurmaya çalışıyor."

' TRUMP İLE ERDOĞAN'IN GÖRÜŞMESİ AN MESELESİ'

Demir'e gore ABD Devlet Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bir araya gelmesi an meselesi. Çavuşoğlu ile Oktay'ın verdiği mesajların dışında boylesi bir goruşme için çalışma yurutulduğunu aktaran Demir, "Turkiye, Patriot fuzesini Amerika ile anlaşabilirse alacak. Ama S-400 alma, Patriot'ı al derse Turkiye, almayacak" goruşunu dile getirdi. Demir, her koşulda Turkiye'nin NATO'dan ayrılmasının da soz konusu olmadığı goruşunu aktardı:

(C) AA /

"Çavuşoğlu'nun onceki açıklamalarında sert çıkışlar var. Fuat Oktay, Ankara'nın duruşu olarak o seslendirmeyi Cumhurbaşkanı Erdoğan ile koordineli olarak yaptığı, yani orada içinden gelen duygusal bir tepki de değil. Pence'in muhatabı Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay olduğu için o açıklamanın onun tarafından yapılması ozellikle seçildi. Ancak Trump ile Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın goruşmesi bu aralar an meselesi. Bununla ilgili dışişleri de bir çalışma yurutuyor. Bunu Trump uzerinden yurutmek istiyor Turkiye. Çunku Trump'a bazı şeyler anlatıldı. Neden daha once Turkiye'nin Patriot alamadığının Amerika'dan kaynaklı olduğu Trump'a anlatıldı ve Trump bunu kabul etti. Bu goruşmelerde gundeme gelen bir tutanak bilgisidir. Bu iş Trump'ın kabul etmesiyle olmadığı için. Çavuşoğlu'nun açıklamalarından ziyade birkaç net senaryo var. Turkiye, Patriot fuzesini Amerika ile anlaşabilirse alacak. Ama S-400 alma, Patriot'ı al derse Turkiye, almayacak. Ama Patriot'ı alıp almama konusunda bir negatif duşunce yok. Sadece Amerika'nın tavrı Turkiye'nin kendisini irrite eden bir konum olarak karşısında duruyor. Burası bağımsız bir ulke, isteyen istediğini alabilir. Patriot da S-400 de ileri hava savunma sistemleridir. Ama Turkiye'nin acil hava savunma sistemi ihtiyacı kapsamında ikisine de orta ve ileri vadede ihtiyacı olabilir. Bu Turkiye'de 'Rusya- Amerika çatışmasında S-400 mu alalım Patriot mı?' sorusuna dondu. Bu çok teknik bir konu. Uzmanların da zaten soylediği bu teknik konuda Turkiye'nin S-400'e de ihtiyacı var. Ama orta ve ileri vadede yine hava savunma sistemlerine ihtiyacı var. Bunlar da eğer acil ihtiyaç olursa, Amerika ile de anlaşılırsa alınabilir. Olmazsa Turkiye bir parti daha S-400 alabilir ve alacak da. Turkiye'nin en onemli altını çizdiği noktalardan bir tanesi teknoloji transferi. Şu an bu konuda çok tatmin edici ilerlemeler her iki hava savunma sistemi için de sağlanmış durumda değil. Rusya bu konuda olumlu sinyaller veriyor en azından. Turkiye için olmazsa olmaz şartlardan biri bu. Fakat acil ihtiyaç olduğundan iki savunma sistemi de Turkiye tarafından alınırsa, şaşırmamak lazım. Burada Amerika'nın yapması gereken tek şey var. 'Tamam S-400 alın. Siz bize zaten teknolojik garantiler veriyorsunuz sistemlerin karışmayacağından dolayı. Siz de Patriotları alabilirsiniz' derse bu iş çozulur. Ama onu alma, bunu al derse bu iş çok ciddi bir krize gider. Turkiye'nin NATO'dan ayrılması gibi bir şey soz konusu değil. Asıl mesele F-35'lere kilitleniyor. F-35 konusunda da Amerika tek başına bu kararı veremez."

' TÜRKİYE'NİN RUSYA İLE ARASINI BOZMAYA ÇALIŞACAK GELİŞMELER YAŞANABİLİR'

S-400-Patriot krizinin doğrudan Suriye ve Doğu Akdeniz'le de bağlantılı olduğunu vurgulayan Demir, ittifakın Turkiye'nin coğrafi konumunu ve Kurecik'deki radar ussunu anımsaması gerektiğini vurguladı. Suriye'deki son gelişmeler ve Fırat'ın doğusu ve batısına ilişkin 'projelere' atıf yapan Demir'e gore, Turkiye ile Rusya'nın arasını bozmaya yonelik çok enteresan girişimlerin denenebilir:

"Amerika'ya borçlularsa, gebe kalmışlarsa tabii ki Amerika'nın borazanı çalacak. Turkiye onlardan gelecek kombine ataklara da alışık. O açıdan mesele değil. Ama Turkiye'nin şoyle bir duşuncesi var. Mesele S-400. Ama S-400 bahane, Suriye ve Fırat'ın doğusu şahane. Orada Turkiye, Fırat'ın doğusuyla ilgili bir projeksiyon çalışıyor, Fırat'ın batısında bazı projeleri var. Rusya ile çok onemli ortak devriye başlattı. Geçen gun bizim Rusya ile ortak devriye yaptığımız Tel Rıfat'ta bir şehidimiz oldu. Seçim kargaşasında gundem bulamadı. Orada Turkiye'ye mesaj veren karanlık bir saldırıdır bu, Turkiye'nin Rusya ile arasını bozmaya çalışan. Turkiye'nin Rusya ile arasını bozmaya çalışacak çok enteresan gelişmeler de denenebilir. Çunku Suriye çok farklı bir laboratuvar haline geldi. S-400-Patriot krizinin doğrudan Suriye ile bağlantılı olduğunu, doğrudan Doğu Akdeniz'deki hareketlilik ile bağlantılı olduğunu duşunuyorum. Önumuzdeki donemde savaş uçaklarıyla ilgili iyice abartırsa NATO tarafı, Turkiye 'Peki, o zaman F-35 ile ilgili 1.2 milyar dolar bugune kadar odendi. Ben verdiğim paraları da alayım. Doğrudan çekiliyorum. Biz de Rusya ile yeni beşinci jenerasyon savaş uçaklarını çalışabiliriz' de diyebilir. Tanesi 80 ila 100 milyar dolar arasında bu savaş uçakları, biz yuz tane alacağız. NATO ittifakı biraz Turkiye'nin coğrafi konumundan haberdarsa, Turkiye'nin ittifakın içinde boyle sıkıntılı bir duruma duşmesinin ittifakı ne kadar sıkıntıya sokacağını da gorurler. Zaten ondan ağırdan alıyorlar. Yoksa bu saate kadar 40 kere bunla ilgili çok ekstrem adımlar atmışlardı. Turkiye şu an Suriye, Irak ve İran'dan dolayı NATO ve ozellikle Amerika için, Kurecik ussunu hatırlatarak soyluyorum, 'Hadi biz dukkanı kapatıyoruz' denilebilecek bir coğrafi formasyon uzerinde, jeostratejik konumda oturmuyor. Kurecik'i Turkiye ben kapatıyorum dediği zaman Amerika, İran ile ilgili kor olur."