Özet (TL;DR) @ 2019-04-03T15:29:32.000Z: Enflasyonda kalıcı düşüş sağlayacak adımlar atılmasını öneren Prof. Dr. Emre Alkin, "Yoksa kısa vadeli tedbirlerle enflasyon kalıcı şekilde düşmeyeceği gibi, kontrolden de çıkabilir" dedi.


Ekonomi

15:29 03.04.2019URL'yi kısaltın

Enflasyonda kalıcı duşuş sağlayacak adımlar atılmasını oneren Prof. Dr. Emre Alkin, "Yoksa kısa vadeli tedbirlerle enflasyon kalıcı şekilde duşmeyeceği gibi, kontrolden de çıkabilir" dedi.

Dunya gazetesi yazarı ve Altınbaş Üniversitesi Rektor Yardımcısı Prof. Dr. Emre Alkin, mart ayı enflasyon verilerini değerlendirdi.

(C) REUTERS / Murad Sezer

Rakamlara bakıldığında çekirdek enflasyonda çok ufak bir iyileşme gorulduğunu ifade eden Alkin, "Boyle olsa da enflasyondaki yukseliş trendinde bir değişiklik olmadığı anlaşılıyor" diye konuştu.

Geçen ayın fiyat artış rekortmenlerinin yine gıda urunleri olduğuna dikkat çeken Alkin, "Ama harcama grupları açısından bakarsanız birinciliği sağlık almış. İkinciliği gıda ve alkolsuz içecekler, uçuncusu de eğitim. Dikkat ederseniz, tum bunlar aslında temel ihtiyaç kalemleri" dedi.

' TOPYEKUN MÜCADELE YETMEDİ'

Prof. Dr. Alkin, enflasyon sepetine giren urunlerin yuzde 65'ini oluşturan 270 kalemde artış, 115'inde duşuş yaşanırken yuzde 8'inin aynı kaldığını soyledi.

Fiyatı duşen mallar arasında geçtiğimiz donemlerde çok yuksek fiyatlı diye şikayet edilen yeşil soğan, dereotu, ıspanak, maydanoz ve nane gibi mevsimlik urunlerin bulunduğunu vurgulayan Alkin şoyle devam etti:

"Yani aslında tarımsal urunlerde şiddetli fiyat artışı hala devam ediyor. Bu da tanzim satışlar ve kasada yuzde 10 indirimleri veya satılmayan urunlerin stokta birikmesi nedeniyle yapılan iskontoların enflasyonu duşurmek için yetmediğini gosteriyor. Dolayısıyla ozellikle tarım ve gıda urunleri ile alakalı daha temel bir politika yaklaşımı gosterilmesi, tanzim satışlarla bu mucadeleye devam etmek yerine kalıcı çozumlerin bulunması gerektiği ortaya çıkıyor.

' ÇEKİRDEK ENFLASYON DA DÜŞÜŞE KARŞI DİRENÇLİ'

Tuketim talebinde bir toparlanma olmadığı halde fiyatların yuksek seyrettiğini kaydeden Alkin, bu durumu çekirdek enflasyonun duşurulmesini engelleyen faktorler arasında gosterdi.

Vatandaşın her ay satın almak zorunda olduğu mal ve hizmetleri kapsayan çekirdek enflasyonda gozle gorulur bir gerileme yaşanmadığı takdirde enflasyonun duşuş trendine girdiğinin soylenemeyeceğini anlatan Alkin, "Zaten Mart ayı rakamları da bize gosteriyor ki enflasyonun içinde bulunduğumuz şartlarda duşmeye direndiği ortada" dedi.

KALICI D ÜŞÜŞ İÇİN NELER YAPILMALI?

(C) AA / Raşit Aydoğan

Alkin, enflasyonla mucadele için şu ana kadar kullanılan yontemleri 'acil durumlarda yapılması gereken ancak uzun vadede etkisi olmayacak onlemler' olarak değerlendirdi.

Enflasyonda kalıcı duşuşun nasıl sağlanabileceğine ilişkin goruşlerini de aktaran Alkin şoyle dedi:

"Enflasyonu duşurmek ancak ve ancak mal ve hizmet uretenin maliyetini duşurerek onları vatandaşa rasyonel fiyatlardan satış yapmaya ikna etmekle mumkun. Meselenin ozune ve kokune inmekde buyuk fayda goruyorum. Eğer bu yapılmazsa, kalıcı tedbirler alınmazsa enflasyon kontrolden de çıkabilir. Yani kısa vadeli tedbirlerle enflasyon kalıcı duşmeyeceği gibi kontrolden de çıkabilir."

' STOKLARDA İNDİRİMLİ SATILACAK ÜRÜN KALMADI'

Kur artışlarının uretim maliyetleri uzerindeki etkisinin fiyatlara ne olçude yansıtıldığı konusuna da değinen Prof. Dr. Alkin "Geçen yılın son çeyreğinden bu yana, uretici şirketler buzdolabından su ısıtıcılarına, stoklarındaki urunleri, indirimli fiyatlarla elden çıkarmaya çalıştılar. Ancak artık bu stoklar bitiyor. Bundan sonra yeni gelen malı duşuk maliyetle satmak için bir motivasyonları yok" ifadelerini kullandı.

İHA

Alkin, yuksek enflasyonun nedenlerinden birinin de Turkiye'deki şirketlerin siyaset kurumu ile ilişkilerinde aranması gerektiğini savundu.

"Turkiye'de enflasyona yol açan gelişmelerden birinin de ozel sektorun siyasetten ne istediğini tam olarak bilmemesi" diyen Alkin sozlerini şoyle surdurdu:

"Yabancı firmaların rekabetinden korktuğu için surekli ithalat vergisi istiyor. Bu da yuksek enflasyon yaratıyor. Vatandaş kaliteli urun istiyor, fakat yerli uretici kalitesini ispat etmediği için bu eksiğinin faturasını tuketiciye odettiriyor. Dolayısıyla rahatlıkla soyleyebiliriz ki, enflasyonuna neden olan faktorlerden biri de ozel sektorun kuresel rekabetteki gucundeki zayıflığını ithalat vergileriyle ortmeye çalışması. İthalat vergisini oyle bir arttırın ki, millet bizden alsın diyorlar ama vatandaş gidip yine kaliteli urunu alıyor. Özel sektorun enflasyonda ciddi payı olduğunu herkesin kabul etmesi gerekir. Bu kadar korumacılığa, bu kadar teşvike ve rakipleri surekli pahalı hale getirecek ithalat vergilerine rağmen ozel sektor istenen performansı gosterememiştir."