Özet (TL;DR) @ 2019-04-03T15:50:03.000Z: Araştırmacılara göre AK Parti ekonomik kriz koşullarında alınabilecek en iyi sonucu aldı. Seçmen, AK Parti’ye ekonomik uygulamaları nedeniyle bir ihtar verirken, CHP’yi, Kılıçdaroğlu’nu ise uzlaşmacı…



31 Mart yerel seçimleri Turkiye'de genelinde surpriz sonuçları beraberinde getirirken, ozellikle buyukşehirlerde muhalefetin elde başarı seçimlere damga vurdu. Sputnik, seçimlerde ortaya çıkan tabloyu, seçmenin verdiği mesajı araştırma şirketlerine sordu.

ANAR GENEL M ÜDÜRÜ USLU: EKONOMİK KRİZ KOŞULLARINDA ALINABİLECEK EN İYİ SONUÇ

Ankara Sosyal Araştırmalar Merkezi (ANAR) Genel Muduru İbrahim Uslu, seçmenin buyukşehirlerde oyunu muhalefete verirken, ilçelerinde ise AK Parti'yi tercih ettiğini, Turkiye geneli için AK Parti'nin 24 Haziran'dan bu yana bir oy kaybı yaşamadığını belirtti.

Uslu, AK Parti için, "Ekonomik kriz koşullarında alınabilecek en iyi sonucu aldı. 2009 yılında çok daha ağır kayıplar yaşamıştı, 9 puanlık bir oy kaybı yaşamıştı" diyerek, seçmenin dengeli bir mesaj verdiğini kaydetti. Uslu, "Seçmen, AK Parti'den tamamen vazgeçmediğini, AK Parti'nin hala ulke yonetiminde guçlu bir şekilde kalması ama bazı sorunları olduğunu ve bunları da dikkate alması gerektiğini hissettirdi" diye konuştu.

' CHP'YE ONAYLA BİRLİKTE 'BİRAZ DAHA ÇABA GÖSTER' MESAJI'

Seçmenin CHP'ye mesajını ise, "Henuz sana butunuyle ulkeyi teslim etmeyeceğim ama biraz daha mevcut halini guçlendirmeyi uygun buluyorum" şeklinde yorumlayan Uslu, "Seçmen, CHP'ye de dolayısıyla en azından şu ana kadar ki performansı açısından onay verdi ancak biraz daha çaba gostermesi gerektiğini soyledi" dedi.

' MHP AK PARTİ İLE REKABET ETTİ'

Uslu, seçim surecinde sıkça dile getirilen 'beka soylemi'nin etkisi konusunda ise "Anadolu'nun iç kesimlerinde ve Karadeniz'de etkili olduğunu goruyoruz. MHP kazandığı her yerde aslında AK Parti ile rekabet etti ve AK Parti-MHP rekabetinin olduğu illerin onemli bir kısmında seçmen MHP'yi tercih etti. Dolayısıyla bu beka soyleminden ve yukselen milliyetçilikten en çok istifade eden parti olduğu yorumunu yapmak mumkun. Turkiye'de kendini milliyetçi tanımlayan seçmenlerin miktarında ciddi bir yukseliş var. 4-5 yıl once yuzde 20'ler civarında olan bu oran gunumuzde yuzde 30'ları aştı. MHP'nin doğal tabanı genişlemeye başladı. Bunun hem bu seçim için hem uzun vadede MHP'ye avantaj yaratacağını duşunuyorum" ifadelerini kullandı.

' HDP'YE 'ALTERNATİFİNE YÖNELEBİLİRİM' MESAJI'

HDP'ye yonelik ise seçmenin "Siyasette tamamen yok olmanı istemiyorum, belli bir gucunun olmasını istiyorum" dediğini ancak Doğu Anadolu ve Guneydoğu Anadolu'yu da komple HDP'nin kontrolune bırakmadığını, AK Parti'yi belli noktalarda guçlendirdiğini kaydetti. Uslu, "Seçmen HDP'ye, 'var kalacaksın ama politikalarını değiştirmen lazım. Yoksa senin bir alternatifin var ve alternatifine yonelebilirim' mesajını iletti" dedi.

' İYİ PARTİ KAZANDIRDI AMA KENDİSİ ÇOK ŞEY KAZANAMADI'

Yerel seçimlerde İYİ Parti'nin ise "kazandıran ama kendisi çok şey kazanamayan parti" durumunda olduğunu belirten Uslu, şoyle devam etti:
"22 ilçede kazanabildi ama il ve buyukşehir belediyesi kazanamadı. Dolayısıyla henuz kurumsallaşma ve seçmen nezdinde ruştunu ispat etme surecini tamamlamış değil. Fakat seçmen İYİ Parti'ye de bir şans verdi ve İYİ Parti'nin sistem içerisinde kalmasına olanak verecek seviyede oy verdi. Seçmen, 'Henuz sana ihtiyacım var, siyasal sistem içinde pozisyonunu koru' mesajını verdi fakat buyukşehir ve il belediyeleri verecek kadar İYİ Parti'ye henuz guven duymadığını da hissettirdi."

Bu seçimde oyların daha çok buyuk partilerde konsantre olduğunu, ittifakların kuçuk ortaklarına daha az oy gittiğini vurgulayan Uslu, "İYİ Parti, MHP ya da HDP'nin oy oranlarının duştuğunden bahsedemeyiz" şeklinde konuştu.

GENAR BA ŞKANI AKTAŞ: OY ORANI KORUNDU

(C) Fotoğraf : Twitter

GENAR Araştırma Şirketi Yonetim Kurulu Başkanı İhsan Aktaş'a gore de yerel seçimlerde seçmenin verdiği birinci mesaj; Cumhur İtifakı ve AK Parti Hukumeti için 'devam' kararı oldu. Aktaş, "İkincisi mesaj; şehirlerdeki başarıya ya da toplamdaki oy oranına baktığınız zaman Cumhur İtifakı bir onceki seçime yakın duzeydeki oy oranını korudu. Bir yonuyle yerelde hem AK Parti hem MHP başarılı oldu" dedi.

' BÜYÜKŞEHİRLERDE CHP'YE CİDDİ ANLAMDA BİR YETKİ VERİLDİ'

Aktaş'a gore seçimden çıkan uçuncu mesaj ise muhalefete ozellikle CHP kanadına verilen destek. Vatandaşın ozellikle buyukşehirlerde CHP'ye ciddi anlamda bir yetki verdiğini soyleyen Aktaş, seçimin kaybedenlerinin İYİ Parti ve HDP olduğunu savundu.

' HDP SİYASETİNE KÜRT SEÇMENDEN SARI KART'

(C) AA /

İYİ Parti'nin yanı sıra HDP'yi de CHP'nin 'ortağı' olarak tanımlayan Aktaş, şunları kaydetti:

"CHP'nin iki ortağı, hem İYİ Parti hem de HDP buyuk oranda etkinlik kaybetti. HDP'nin kaybı iki turlu oldu; birincisi bolgede, seçmenin yuzde 60'ına yakın oyunu banko aldığı yerlerde; Şırnak'ı, Bitlis'i, Muş'u kaybetti, toplamda da her yerde oyu duştu. Bu onların beklemediği birşeydi. Onlar bolge halkının kimlikten dolayı oy verdiğini duşunuyordu ve boyle bir rahatlıkları vardı. HDP siyasetine Kurt seçmenin sarı kartı oraya çıkmış oldu.
HDP için ikinci bir problem, onumuzdeki 4 yıl seçim sonuçları ve tablo ortaya konduğu zaman HDP'nin oyu yuzde 4 olarak gozukecek, bu tablo hep yuzde 10 olarak gozukuyordu. 'Bizim oylarımızın yuzde 7'si CHP içersinde' denebilir ama, bu tabloyu ortadan kaldırmıyor. 'Seçim sonucu ne oldu' sorusunun cevabında, HDP'nin aldığı oy yuzde 4, Turkiye genelinde."

' İKTİDARA KÜÇÜK BİR İHTAR'

Seçmenin iktidara ekonomik durgunluktan dolayı, bazı uygulamalarından dolayı 'kuçuk bir ihtar' verdiğini ifade eden Aktaş, "Ama hukumetini sarsacak duzeyde bir ihtar vermedi. Seçim sonuçları iyi okunursa hem iktidar hem muhalefet tarafından, herkese hem seçmenin bir takdiri var ama aynı zamanda bir uyarısı da var, iş yapmakla ilgili ve seçim sonuçlarını doğru okuyan, doğru yorumlayan partiler bundan sonra başarılarını bunun uzerinden okuyabilirler" dedi.

' TOPLAMDA CUMHUR İTTİFAKI GERİYE DÜŞMÜŞ OLSAYDI BELKİ ERKEN SEÇİM TARTIŞILABİLİRDİ'

Yerel seçim de olsa toplumun yuzde 52'sinin Cumhur İttifakı'nın arkasında durduğunu soyleyen Aktaş, "Bu da hukumete desteğin devam ettiği anlamına gelir eğer toplam oylarda Cumhur İttifakı Millet İttifakı'nın çok gerisine duşmuş olsaydı belki hem bir erken seçim tartışması yapılabilirdi hem de cumhurbaşkanlığı sistemi tartışmaya açılabilirdi. Bir yonuyle yuzde 50'nin uzerinde destek devam ediyor" ifadelerini kullandı.

' AK PARTİ UYGULAMALARINI GÖZDEN GEÇİREBİLİR'

Aktaş, "İktidarlar şehirleri yonetirken yorulurlar ve bu yorgunluk karşısında da vatandaş bir arayışa girer, baktığınız zaman buyukşehirlerde tercih daha çok CHP'den yana olmuştur, gundemde olan şehirler için. Demek ki burada da AK Parti kendi uygulamalarını ve ya aday tercihlerini gozden geçirebilir, ozellikle Ankara ile ilgili" diye konuştu.

AKAM BA ŞKANI ÖZKİRAZ: SEÇMEN KILIÇDAROĞLU'NA UZLAŞMACI LİDERLİK ÖDÜL VERDİ

Avrasya Kamuoyu Araştırmaları Merkezi (AKAM) Başkanı Kemal Özkiraz da seçim sonuçlarının her parti için bir mesajı olduğunu belirterek, "AK Parti için anlattığı şey, orneğin; 'siz bu kadar sert, bu kadar kırıcı davranırsanız biz Kurtler de gideriz sizin karşınız da kim olursa ona oy veririz', ozellikle batıda boyle. Ayrıca seçmenin 'siz ne kadar milliyetçileşirseniz milliyetçileşin MHP'den oy alamazsınız, MHP sizden oy alır, siz MHP'ye benzersiniz', diye bir mesajı var, İç Anadolu ve Karadeniz'den anladığımız bu" dedi.

Özkiraz'a gore seçmen, CHP'ye, Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na ise uzlaşmacı liderlik başarısı nedeniyle seçmen bir odul verdi. Özkiraz, "Cumhurbaşkanlığı makamı son 3 yıldır fiilen boş. AK Parti Genel Başkanı var ama cumhurbaşkanı yok. Cumhurbaşkanlığı makamı ne yapardı, insanları buluştururdu, barıştırırdı. Şimdi bizim cumhurbaşkanımız uç yıldır bunun tam tersini yapıyor, bunu yapmaya çalışan Kemal Kılıçdaroğlu. Kurdu de, milliyetçiyi de, sosyal demokratı da bir arada tutmaya çalışıyordu, bunu başardı, seçimde de bunun meyvelerini topladı" diye konuştu.

' SEVİLEN İLÇE BAŞKANLARINI BÜYÜKŞEHİRE ADAY YAPMAK BAŞARI GETİRDİ'

CHP'nin bir başka başarısının da butun buyukşehirlerde o şehirlerde geçmişi olan, başarısı olan, sevilen ilçe başkanlarını aday yapması olduğunu kaydeden Özkiraz, "Halk bunu da gordu, takdir etti. İnsanlar CHP'ye bunun için de oy verdiler" dedi.

İYİ Parti'nin ise hiç il kazanamasa dahi bu başarının ortaklarından olduğunu soyleyen Özkiraz, "İYİ Parti'nin, CHP'nin her kazandığı buyukşehir belediyesindeki yonetim kadrosunda sozu geçecektir. Vatandaş bence İYİ Parti'yi odullendirdi; Meral Akşener'in cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aldığı oyun uzerinde bir oy verdi" diye konuştu.

' HDP TOPLUMSAL MUHALEFETİ DİNLEDİ'

Özkiraz, HDP'nin ise toplumsal muhalafeti dinlediğini ve toplumsal muhalefetin istediğini yaparak batıda seçime girmediğini belirtti. Özkiraz, "HDP, doğu bolgelerinde, 'asker taşıması' olayları olan yerler halinde gucunu korudu, ozellikle buyukşehirlerde. HDP açısından bir sorun gorunmuyor. HDP bu seçimde yaptığı fedakarlıkla olabilecek en erken seçimde barajı aşmayı garantiledi. HDP'nin stratejisi de başarılı" dedi.

SONAR BA ŞKANI BAYRAKÇI: İTTİFAKLAR İSABETLİ OLDU

Sonar Araştırma Şirketi Başkanı Hakan Bayrakçı da yerel seçim sonuçlarının, ittifakların isabetli olduğunu gosterdiğini ifade ederek, "CHP'nin kurduğu ittifak ve ittifak tarzı doğru olduğunun sonucu verdi; İYİ Parti ile resmi bir ittifak yaptılar, HDP ile de ittifak yapmadan, HDP'nin kendi kararı olarak sunulmasını sağladılar. Bu uç parti için de başarı olarak duşunulebilir. AKP için de MHP ortaklığı çok doğruymuş çunku MHP ile ortak girmeselermiş çok farklı sonuçlar alınabilirmiş gibi duruyor" diye konuştu.

' SEÇİMİN VAKTİNDE YAPILMASI BU SEFER ÇOK ZOR'

Bayrakçı'ya gore bu seçmin galibi Millet İttifak'ı ve bu ittifakın tarafları başarılı oldu. Bayrakçı, "Ankara'nın dışında diğer illeri CHP alamasaydı, herkes şunu duşunecekti; 'Ankara'yı Mansur Yavaş sayesinde aldılar, başka bir yeri alamadıklarına gore evdeki hesap çarşıya uymadı, CHP kaybeden taraf' diye mutalaa edilebilirdi ama burada goruluyor ki hem sahil kentlerinde hem de İç Anadolu'da çok sayıda il ve ilçe el değiştirdi" dedi.

Önumuzdeki sureç için ise Bayrakçı, "4.5 yıl bekleyip seçimin vaktinde yapılması çok zor bu sefer. Açık bir şekilde oy kaybetmeye başlayan bir iktidar partisi var ortada. Muhalefet de 16 yıldır hep kaybeden taraf olarak burada siyasi konjonkturun değişmesi siyasete yansıyabilir, seçim olmasa bile" değerlendirmesinde bulundu.