Okay Deprem’e göre, Ukrayna başkanlık seçiminin ilk turunda oyuncu-komedyen Zelenskiy’nin önde bitirdiği sonuçlar halkın...

Özet (TL;DR) @ 2019-04-03T23:59:00.000Z: Okay Deprem’e göre, Ukrayna başkanlık seçiminin ilk turunda oyuncu-komedyen Zelenskiy’nin önde bitirdiği sonuçlar halkın kavga-gürültü ve çirkefliğe varan siyasi iklimden bezmesinin sonucu. 21…

Ukrayna devlet başkanlığı seçimi için Pazar gunu sandık başına gitti. Seçimin favorisi olan unlu oyuncu ve komedyen Vladimir Zelenskiy, son donemde popularitesi dibe vurmuş 'çikolata kralı' Devlet Başkanı Petro Poroşenko karşısında ilk turu yuzde 16'ya karşı yuzde 30'u aşan oranla onde tamamladı. 2014 Meydan darbesinden bu yana Rusya karşıtlığının damgasını vurduğu Ukrayna siyasetinde bu konuda birbirleriyle yarışan iki aday 21 Nisan'daki ikinci turda karşı karşıya gelecek.

Ukrayna seçimlerini Donetsk'te yaşayan Evrensel Gazetesi yazarı Okay Deprem ile konuştuk.

' ZELENSKİY'NİN İLK TURDA İPİ GÖĞÜSLEMESİ BİR YANIYLA BEKLENMEDİK'

Okay Deprem, Ukrayna'da Devlet Başkanı Poroşenko'nun reytinginin çoktandur duşuk seyrettiğini anımsatırken, ilk turdaki oy oranı olan 16'nın da altında bir ara yuzde 5'lere vurduğunu anımsattı. Dolayısıyla yuzde 16 oranına ulaşmasını Poroşenko için 'başarı' sayan Deprem, politikada deneyimsiz olan ve hiçbir programı bulunmayan Zelenskiy'nin başarısını ise Ukrayna'daki politikalardan bezmiş halkın ruh halini yansıttığı goruşunde:

"Halen devlet başkanlığını yurutmekte olan Poroşenko'nun reytinginin çoktandır duşuk olduğu biliniyordu. Hatta bırakalım 16 oranını bir ara yuzde 5'lere kadar duşmuştu popularitesi. Dibe vurmuş bir reytingi soz konusuydu daha dune kadar, birkaç ay evveline kadar. Yani bu aldığı sonuç dahi Poroşenko için başarısızlık değil, nispi başarılı. Poroşenko'nun karşısında Zelenskiy adlı komedyen, televizyon yapımcısı, programcı, tiyatro oyuncusu olarak varlık gosteren ve kamuoyunda boyle tanınan bir ismin bir anda çıkıp da yuzde 30'lara varan bir oranda ilk turda ipi goğuslemesi bir yanıyla beklenmedik, diğer yanıyla beklenir goreli bir sonuçtu. 39 aday vardı, bu kadar yoğun bir aday karmaşasının olduğu bir ilk tur geçti. Ancak bu adayların onemli bir kısmı yuzde 10 altında bir sonuçla birinci turu kapadılar. Kayda değer bir oy alan beş aday goruyoruz. Bunların biri Zelenskiy, şu anda ilk sıradaki aday ve ikinci turunda favori ismi, onun karşısında Poroşenko olacak. Adaylar açıkçası Ukrayna seçmenine kotunun iyisi, yani kotulerin içinde olabildiğince iyi bir seçim yapmaya zorlayan bir tablo sundular. Yoksa her şeye karşın Vladimir Zelenskiy'nin politik kariyer namına hiçbir geçmişi olmadığı, bir politikacı olarak hiçbir şekilde ciddiye alınmayacak hatta daha da otesi yapacaklarına dair ciddi elle tutulur programa sahip olmadığı durumu var. Bunu da biraz açacak olursak, an başta savaş meselesi Donbass'ta barış sağlanması, Rusya ile ilişkilerin tekrar rayına oturtulması namına gerçek anlamda yapıcı, somut, detaylı bir projeksiyonu olmaması ve bunun da kamuoyu tarafından bilinmesine rağmen Zelenskiy şu anda onde."

' 21 NİSAN POROŞENKO İÇİN REFERANDUM NİTELİĞİ TAŞIYOR'

Zelenskiy'nin siyasi birikimi olmamasına rağmen one çıkmasında bir faktoru de guleryuzlu ve esprili kişiliğe sahip olmasına yoran Deprem'e gore ozellikle Ukrayna'daki genç kuşağın tercihleri ona yoneldi. Deprem'e gore, Ukrayna siyasetindeki kavga-gurultu, atışmalar, çirkeflik derecesine varan ithamlar da etkili oldu. Deprem, 21 Nisan'da yapılacak ikinci turun mevcut Devlet Başkanı Petro Poroşenko için referandum havasında geçeceği goruşunu dile getirdi:

"Siyaset sosyologları, 'Ukrayna'da genç kuşaklar başta olmak uzere hem nesil itibariyle hem de az çok sosyoekonomik ve sosyokulturel anlamda daha çok orta kesimlerin onemli bir oranı Poroşenko ve Timoşenko arasında başkanlık seçimlerinden hemen once zaten epeydir suregelen onların da arkasında destekleyen guçlerin de birbiriyle mucadelelerini işin içine kattığımızda, bitmek bilmeyen soz duellosu, bu kavga, gurultu, surekli atışmaları, artık çirkeflik derecesine gelmiş suçlamalar, yani bu siyasi arenadaki kavga ortamı Turkiye de akla geliyor, dunyanın başka pek çok ulkesi de ornek verilebilir. Ama Ukrayna çok uzun zamandır seçim yaklaştıkça temposu ve gerilimi artacak oranda çok bilindik, kamuoyunun artık illallah ettiği Poroşenko başta olmak uzere eski ki Poroşenko da artık eski beş yıl oncesine kadar çok tanınmıyordu ama sonuçta bu beş yılı on yıllar gibi yaşadı ve çok hızlı eskidi, dolayısıyla seçmenin onemli bir kısmı artık tabiri caizse illallah etmiş durumda. Ukrayna için klasikleşmiş, klişeleşmiş ya burokrasiden gelme ya oligarklarla içli dışlı ya yolsuzluğa bulaşmış ya daha evvel sınanmış ama ona rağmen kendini siyaset sahnesine atmaya çalışan kişilerden artık bıktığı için kariyerinden siyasal geçmişinden, birikiminden bağımsız olarak yeter ki yeni bir yuz yeni bir soluk farklı bir kişi olsun namına bu kişiyi seçmiş oldu ilk turda. Zelenskiy zaten kendisine has olan esprituel, daha yapıcı gozuken, pozitif, guler yuzlu, iletişim sever yonunu daha fazla kullanmak kaydıyla çektiği teatral havalı, mizansen havalı politik reklam filmleri de oldu, çok etki gosterdi bunlar. Biraz da bu yonu itibariyle genç kuşaklar başta olmak uzere farklı toplumsal kesimlerin sempatisini kazanabildi. Kesin diyemem ama seçilir gozukuyor. Çunku açıkçası 21 Nisan bir nevi Poroşenko ve onu destekleyen guçler için bir referandum niteliği taşıyacak. Alelade bir başkanlık seçiminin otesinde daha ziyade Devlet Başkanı Poroşenko ve kadrosunun uyguladığı politikaların son 5 yıl zarfında sınandığı, oylandığı bir referandum havasında geçecek. Buradan baktığımızda Zelenskiy ve Timoşenko oylarının katlanacağını ongorebiliriz. Sonuçta Timoşenko da her şeye rağmen farklı açılardan eşit bağlamda argumanlarla çok ciddi muhalefet yuruttu Poroşenko'ya karşı.

' ZELENSKİY'NİN DONBASS MESELESİNDE HİÇ OLUMLU BİR ROLÜ OLMAMIŞTI'

Deprem, son donemde Moskova'ya muhalefet liderlerinden Boyko'nun ziyaretine dikkat çekerken, seçim surecinin tamamlanmasıyla Rusya ile ilişkiler açısından olumlu tablolar çizemeyeceğini belirtti. Zelenskiy'in ozellikle Donbass meselesinde olumlu rol oynamamış olduğunu, Meydan darbesi ve sonrası verdiği destekleri ornekleriyle anlatan Deprem, bu konuda atabileceği siyasi adımların da buyuk soru işaretleri barındırdığına dikkat çekti:

"Aynı şekilde Muhalefet Bloku liderliğini yaptığı Boyko, uzun zaman sonra Moskova'yı ziyaret etmiş olan ilk politikacı olmuş oldu. Dolayısıyla her şeye rağmen çok buyuk surpriz olmazsa Zelenskiy ipi goğusleyecek gozukuyor. Donbass'ın halk cumhuriyetleri dışında kalan hala Ukrayna'nın kontrolunde bulunan kuzey kesimlerin yani eski Donetsk ile Lugansk vilayetlerinin hala Ukrayna ordusunca kontrol edilen bolumlerinde Boyko, şu anda birinci sırada. Batı Ukrayna'da Lviv, Ternopil, iki eyalette sanırsam Poroşenko birinci sırayı bitirdi. Bir de Çernivtsi eyaletinde Timoşenko ilk sırada gorunuyor seçim sonuçları itibariyle. Geri kalan 20 kusur eyalette Zelenskiy. Rusların ağırlıklı olarak yaşadığı bolgeler dışındaki orta ve kuzey Ukrayna'da da Zelenskiy birinci sırada. Zelenskiy ilk olarak bizim sivil darbe dediğimiz Avrupa Meydanı surecini desteklemişti 5 yıl kadar once. Takip eden sureçte de kendisi politik meydan desteğin otesinde fiilen de sahaya inmek suretiyle Ukrayna ordusunun savaşın en ateşli geçtiği 2014 surecinde doğrudan destekçisi olmuştu. Donbass'a mudahale edip iç savaş çıkartan orduya desteğini vermişti. Bunun da otesinde Ukrayna'da bir kampanya başlatıp bir miktarda maddi bir bağış kampanyasıyla orduyu bu anlamda da destekleyici mahiyette bir adımı olmuştu. Hatta kendisinin birtakım kabare, tiyatro grupları vardı. Bizzat ordunun bulunduğu belli mevkilere gitmek suretiyle askerlere gosteriler yapmıştı. Rusya'ya donuk pek çok demeçleri olmuştu. Toplamda Donbass meselesinde hiç mi hiç olumlu bir rolu olmamıştı. Tersine daha dune kadar Kiev rejimini Poroşenko'nun politikalarını şu ya da bu şekilde dolaylı da olsa destekler pozisyondaydı. Ama bunun da otesinde başkanlık surecinde bunlar çelişir nitelikte, meseleyi çozmeye dair çok ciddi açıklamasını, adımını, hedefini, planını, programını gormuyoruz. Zelenskiy'nin politik bir kadrosunun olması beklenirken, bu da yok ortada. Ne yapacağına dair buyuk bir soru işareti var. Rus kamuoyu başta olmak uzere Ukrayna'da pek çok ciddiye alınır mahiyetteki siyasetçiler ve siyaset bilimcilerin yorumlarına bakılırsa, Zelenskiy seçilse dahi, ikinci turda başkan olsa bile Donbass politikası konusunda Ukrayna'da iç savaşı bitirmeye donuk ciddi anlamda değişiklik olmayacağı duşuncesi egemen."