Özet (TL;DR) @ 2019-03-27T14:40:00.000Z: Londra'daki swap piyasasında Türk Lirası'nın gecelik faizi, yüzde 700'ü aştı. Geçen hafta yüzde 22 seviyesinde seyreden bu oran son iki gün içinde katlanarak yükseldi, 2001'deki ekonomik krizi…


Londra'daki swap piyasasında Turk Lirası'nın gecelik faizi, yuzde 700'u aştı. Geçen hafta yuzde 22 seviyesinde seyreden bu oran son iki gun içinde katlanarak yukseldi, 2001'deki ekonomik krizi sırasında gorulen yuzde 71 seviyesinin 10 kat uzerine çıktı.

(C) AFP 2019 / Yasin Akgul

Yabancı bankaların Turk Lirası elde etmek için kullandığı Londra swap piyasasında, Turk bankalarının yasal dayanaklarının da oldukça altında TL likiditesi sağlamak istemesi neticesinde bu gelişmenin yaşandığı belirtiliyor.

Reuters haber ajansına konuşan Turkiye'den uç ayrı kaynak, bankaların Londra piyasasına swap işlemleri için verilen TL likiditesinin en azından bu Pazar gunu duzenlenecek olan yerel seçimlere kadar mevcut seviyelerde tutulacağını soyledi.

BBC Turkçe'de yer alan habere gore, ismini açıklamayan bir bankacı Reuters'a yaptığı açıklamada "Swap piyasalarına TL likiditesi vermeme uygulaması uzun sure devam ettirilebilecek bir sureç değil. Seçim sonrasına kadar devam edecek. Yurtdışında TL likiditesi oldukça sıkışmış durumda" dedi.

Aynı bankacı bu tur uygulamaların en fazla 10 -- 15 gun sureyle uygulanabileceğini, uzun vadeli tedbirler olmadığını da belirtti.

Ajansa gore BDDK'nın (Bankacılık Duzenleme ve Denetleme Kurumu) geçen yıl aldığı swap kararı ve Turk bankalarının bu eğilimi, piyasadaki likiditeyi azaltarak TL'nin maliyetini yukseltti.

Bloomberg haber ajansına gore de Turk Lirası pozisyonlarıyla ilgili işlem yapmak isteyen yabancı fonların bunun için bir karşı taraf bulamaması faizlerin yukselmesine neden oldu.

Peki butun bu sureç tam olarak nasıl gelişti?

SWAP NED İR?

TCMB'nin (Turkiye Cumhuriyet Merkez Bankası) terimler sozluğunde swap şu şekilde açıklanıyor:

"İki tarafın bir varlık veya yukumluluğe bağlı olan nakit akışını aralarında değiştirdikleri işlemdir. Örneğin on yıllık sabit faizli borca sahip bir firma ile benzer ancak dalgalı faizli borca sahip bir firma birbirlerinin yukumluluklerini değiştirebilir. Swap işlemlerinde, faiz oranları ile doviz kurlarındaki değişmeler sonucunda ortaya çıkan riski en aza indirmek amaçlanmaktadır."

Swap, TCMB'nin terimler sozluğunde de aktarıldığı gibi ozellikle doviz kurlarında oynaklığın yaşandığı zamanlarda yatırımcının bu oynaklıktan kaynaklanan riskinin onunu alması için onemli bir araç olarak ortaya çıkıyor.

BDDK GE ÇEN YIL İŞLEMLERE SINIRLAMA GETİRDİ

Bankacılık Duzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), geçen yıl Ağustos ayında Turk Lirası'nda yaşanan hızlı değer kaybının ve oynaklığın onune geçmek için bankaların swap işlemlerine kısıtlama getirmişti.

Bankaların yurt dışı yerleşiklerle yaptığı bir bacağı doviz diğer bacağı TL olan para swaplarının ve swap benzeri işlemlerinin, bankaların yasal ozkaynaklarının yuzde 25'ini geçemeyeceğini açıklamıştı.

Bu sınırlamaya, bankaların vadeli TL alım yonunde gerçekleştirecekleri forward, opsiyon ve benzeri swap dışındaki turev işlemlerin de dahil edildiği belirtilmişti.

BDDK'nın aldığı bu onlem, TL'nin kayıplarını geri almasında on ayak olmuştu. BDDK, aldığı onlemler kapsamında TL'nin yaşadığı oynaklığı engellemek için swap işlemlerine kısıtlama getirerek spekulatif işlemlerin onunu kesti.

CUMA G ÜNBÜ KURDA YAŞANAN YÜKSELİŞ ETKİLİ OLDU

Cuma gunu ise Turk Lirası Amerikan Doları karşısında bir gunde yuzde 5'ten fazla değer kaybetti.

TL'nin Ağustos ayından beri gunluk en buyuk değer kaybını yaşamasıyla Dolar/TL kuru bir ara 5,78 seviyesini aştı.

Kurda gorulen bu hareket, Londra swap piyasasında yaşanan Turk Lirası gecelik faizinin yukselişinde de etkili oldu.

Garanti Yatırım Araştırma ve Yatırım Danışmanlığı Koordinatoru Tufan Comert, Twitter'dan yaptığı değerlendirmesinde, TL'deki değer kaybının peşine takılan çok sayıda yatırımcı olduğunu, Ağustos 2018'de olduğu gibi kurun yukarı gideceğini bekleyen yabancıların swap işlemleri aracılığıyla doviz satın aldığını aktardı.

4- Geçen Cuma USDTRY %6'dan fazla değer yitirdiğinde hareketin peşine takılan bir çok yatırımcı oldu. Beklenti kurun Ağustos 2018'de olduğu gibi hızla yukarı gitmeye devam edeceği idi. Yabancı spot piyasadan olduğu kadar, yukarıdaki yontemle de ciddi miktarda doviz aldı.

-- Tufan Comert (@tufancomert) March 26, 2019

​TCMB'nin attığı adımlarla kurdaki hareketin kontrol altına alınması ise doların yukseleceğine ve TL'nin duşeceğine yonelik adım atan yabancıların bu pozisyonlarını kapaması için TL satın almasını gerektirdi.

Ancak Comert'e gore TCMB'nin attığı adımlarla fonlama maliyetini %24'ten %25,5'e çıkarmasıyla TL'yi "açığa satmanın maliyetini artırması" ve TL likiditesinin azalması, Londra'da swap piyasasında gecelik TL faizlerinin yukarı fırlamasına neden oldu.

KUR, TCMB ADIMLARIYLA D ÜŞTÜ

Reuters haber ajansına gore TCMB, Pazartesi ve Salı gunu bir hafta vadede repo fonlaması gerçekleştirmeyerek ortulu faiz artırımına gitti.

Aynı zamanda doviz karşılığı TL swap piyasasında vadesi gelmemiş toplam swap satışı sınırı yuzde 10'dan yuzde 20'ye çıkarıldı.

TCMB bir diğer adımla ise iki gundur TL karşılığı doviz depo piyasasında ihale açmıyor.

Bankacılara gore repo ihalesi açılmaması ile ortalama fonlama maliyeti yuzde 24'ten yuzde 25,50'ye çıktı.

Dolar/TL kuru ise TCMB'nin attığı adımlar ve yurt dışında TL swap faizinin artması nedeniyle Salı gunu, gunluk yuzde 2,5'in uzerinde duşerek 5.40 seviyesine kadar indi.

' EKONOMİNİN GERÇEK FAİZLERE İHTİYACI VAR'

(C) AP Photo / Burhan Özbilici

Reuters'a konuşan bir bankacı, "Yurt dışındaki uzun pozisyonları çozmek adına TL kısıldığından Londra'da gecelik swap faizleri çok sert yukseldi. Yabancı yatırımcının elindeki TL çok azaldı ve TL ihtiyacı olan bu kadar yuksek faizleri goze alıyor. Bunun da etkisiyle dolar/TL gevşiyor" yorumunda bulundu.

Merkezi ABD'de bulunan Columbia Management yatırım danışmanlığı şirketinden kıdemli faiz analisti Ed Al-Hussainy ise Bloomberg'e yaptığı açıklamasında, "Sonunda finansal istikrar gelecekse birkaç gun yabancı yatırımcıyı uzmeye değer. Ancak ekonominin dengeye kavuşması için gerçek yuksek faizlere ihtiyacı var ancak Merkez Bankası faizleri daha çok artırmaması için siyasi baskı altında" yorumunda bulundu.