Özet (TL;DR) @ 2019-03-21T17:08:00.000Z: Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolos Yardımcısı Dmitriy Evdokimov'un ‘Kırım'ın Rusya ile yeniden birleşmesi' konulu makalesi Cumhuriyet gazetesinde yayınlandı. Evdokimov makalede "2014'te yaşananlar…


Rusya

17:08 21.03.2019(Guncellendi 17:14 21.03.2019) URL'yi kısaltın

Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolos Yardımcısı Dmitriy Evdokimov'un 'Kırım'ın Rusya ile yeniden birleşmesi' konulu makalesi Cumhuriyet gazetesinde yayınlandı. Evdokimov makalede "2014'te yaşananlar Kırım'ın evine donuşunden başka bir şey değil" dedi.

Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolos Yardımcısı Dmitriy Evdokimov, 'Kırım'ın Rusya ile yeniden birleşmesi' konusunda bir yazı kaleme aldı. Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan makalede Evdokimov, Kırım Cumhuriyeti'nin Rusya Federasyonu'na katılmasından bu yana geçen 5 yıllık zamanda, konunun surekli çarpıtıldığına işaret ederek "Kırım halkı açısından Kırım'ın Rusya ile yeniden birleşmesi, Kırım'ın 'evine donuş'ten başka bir şey değildir. Bunun nedenlerini anlamak için yarımadanın yakın tarihine kısaca bakmak gerekmektedir" değerlendirmesinde bulundu.

UKRAYNA KIRIM HALKINA KADER İNİ TAYİN ETME HAKKI VERMEDİ

Evdokimov "Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSR) içerisinde bulunan Kırım Özerk Cumhuriyeti, 30 Haziran 1945'te Kırım Bolgesi (İli)'ne donuşturuldu, 1954'te ise Kırım Bolgesi, Nikita Kruşev'in inisiyatifiyle SSCB'nin o zamanki mevzuatına aykırı olarak, bir referandum yapılmadan, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dahil edildi. Bu, ozellikle lojistik ve ekonomik sebeplerden oturu atılan idari bir karar olup o donemdeki koşullarda da buyuk bir onem taşımıyordu. Zira yapılan şey, yalnızca ulke (SSCB) içerisinde idari sınırların değiştirilmesiydi. O zamanlar, SSCB'nin bir gun dağılabileceği, kimsenin aklına bile gelmezdi. Sovyetler Birliği'nin yıkılışına doğru Ukrayna'nın SSCB'den ayrılabileceği yonunde dedikodular yayılmaya başladığından itibaren Kırım halkı, Rusya içinde kalmak istediğini bildirmeye başladı. Ancak Kırım'a Ukrayna'nın sınırları içerisinde dahi kendi kaderini tayin etme hakkı hiçbir zaman tanınmadı" ifadelerine yer verdi.

KIRIM ANAYASASI KIRIM 'IN ONAYI OLMADAN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI

(C) Sputnik /

Ocak 1991'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dağılmadan once Kırım bolgesinde, Kırım tarihi boyunca tek olan bir referandum yapıldığına değinen Evdokimov şoyle devam etti:

"Referanduma katılım yuzde 81.3 olup katılanların yuzde 93'u "Özerk Cumhuriyet" statusunu geri alıp "SSCB içinde kalmayı" tercih etti. Referandumun sonuçlarına gore Ukrayna Yuksek Konseyi, Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin yeniden kurulmasına dair bir kanun kabul etti. 4 ay sonra ozerkliğin yeniden kurulması hususu, 1978 tarihli Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin anayasasına da dahil edildi. Eylul 1991'de Kırım Yuksek Konseyi, Kırım Devlet Egemenliği Deklarasyonu'nu yayımladı. Ukrayna'nın SSCB'den ayrılma kararı alınırken SSCB'deki 'Birlik Cumhuriyeti'nin SSCB'den Çıkmasıyla İlgili Sorunların Çozumune' ilişkin kanunun 3. maddesine aykırı hareket edildi. Bu maddeye gore aslında Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde ayrı bir referandumun yapılması ve Kırım halkına SSCB'de mi yoksa SSCB'den ayrılmakta olan Ukrayna SSC'de mi kalmak istediği sorulması gerekiyordu. Ancak bu yapılmadı.

1992'de Kırım Anayasası kabul edildi ve 'devlet başkanı' ("prezident") mevkii oluşturuldu. 20 Mayıs 1994 tarihinde Kırım Cumhuriyeti Devlet Yapısının Anayasal Temellerinin Yeniden Tesisi'ne dair Kırım Cumhuriyeti Anayasası kabul edildi. Ancak 21 Eylul 1994'te Ukrayna Parlamentosu (Verhovnaya Rada) Kırım Cumhuriyeti'nin adını Kırım Özerk Cumhuriyeti olarak değiştirdi, 1995 yılında ise Ukrayna Devlet Başkanı ve Ukrayna Parlamentosu'nun kararıyla ve Kırım halkının onayı olmadan Kırım Anayasası yururlukten kaldırıldı, devlet başkanı mevkii lağvedildi. Boylece Kırım'ın statusu, Ukrayna içerisindeki egemen devletten Ukrayna Devleti'nin bir birimi olarak ozerk cumhuriyet şekline donuşturuldu.

UZUN VE ENGELLERLE DOLU YOL

(C) Sputnik /

Nihayet Ukrayna'da iktidarın hukuk dışı ve zorla ele geçirilmesinden sonra (22 Şubat Darbesi) -- yani son derece ekstremal şartlarda, 16 Mart 2014'te Kırım halkı, kendi kaderini tayin etme hakkını kanuni bir şekilde hayata geçirip demokratik ve ozgur referandum sonucunda Rusya ile yeniden birleşmeyi seçti.

Yukarıda anlatılanlar çerçevesinde Kırımlıların Rusya ile yeniden birleşmeye neden Kırım'ın uzun ve engellerle dolu 'evine donuş yolu'na olarak baktığı daha iyi anlaşılmaktadır.Kiev başta olmak uzere bazı ulke ve aktorler Rusya'nın Kırım ile birleşmesini, Ukrayna'daki 2014 darbesini bahane ederek Kırım'ı sozde 'işgal ve ilhak' şeklinde nitelendirerek Rusya'ya suçlamalarda bulunmaktadırlar. Halbuki, Ukrayna'nın kendi bağımsızlığını ilan ederken SSCB'deki Ağustos 1991 tarihli darbe tehdidine atıfta bulunduğunu da hatırlatmak gerekmektedir. Ancak neyse, yazının başında siyasi tartışmalara girmeyeceğimize dair soz vermiştik. En azından bu sefer…"