16 Mart 2014'te yapılan referandum sonucunda Kırım'ın Rusya'yla birleşmesinin 5. yıldönümüne günler kala Sputnik, Rusya ...

Özet (TL;DR) @ 2019-03-13T18:45:00.000Z: 16 Mart 2014'te yapılan referandum sonucunda Kırım'ın Rusya'yla birleşmesinin 5. yıldönümüne günler kala Sputnik, Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosluğu'nun paylaştığı bilgiler ışığında Kırım…

Ancak o donemden bu yana Ukrayna ve Batılı ulkeler, Kırım'a yonelik adeta bir dezenformasyon savaşı yurutuyor. Kırım Tatar Kultur Dernekleri Federasyonu ve Kırım Kalkınma Vakfı Genel Başkanı Ünver Sel'e gore, Batı destekli Ukrayna'nın en temel yanlış tezi Kırım'a yonelik bir "işgal" olduğu. Sel "Ukrayna, 5 yıldır Kırım'la ilgili yalanları dunyaya sistematik olarak yayıyor. Ukrayna, Rusya'nın Kırım'ı işgal ettiğini soyluyor. Halbuki ortada bir referandum var" yorumunda bulunuyor. Sel'e gore Kiev'in gerçeği yansıtmayan iddiaları bunla da bitmiyor. Sel "Ukrayna, Kırım'da tutuklamalar, insan kaçırmalar ve olumler olduğu yalanlarına başvuruyor. Aslında bunların hiçbiri doğru değil. Kırım'daki tutuklamalar, Hizb-ut Tahrir teror orgutunun uyelerine yonelik. Kırım'da ne sistematik insan kaçırmalar ne de olumler var" diye anlatıyor.

' KIRIM, RUSYA'YA BAĞLANDIKTAN SONRA TATARCA RESMİ DİL OLDU, OKULLAR, CAMİLER AÇILDI'

****K ırım Tatar Kultur Dernekleri Federasyonu ve Kırım Kalkınma Vakfı Genel Başkanı Sel'e gore, Kırım'daki tablo her geçen gun hızla iyileşiyor. Rusya'nın spordan kulture, eğitimden medyaya kadar pek çok alanda Kırım Tatarlarına yonelik onemli çalışmalar yaptığına işaret eden Sel "Kırım, Rusya'ya bağlandığından bu yana Kırım Tatarlarına yonelik ciddi iyileşmelere tanıklık ediyoruz. Mesela artık, Kırım Tatarca radyo, televizyon yayınları yapılıyor. Kırım Tatarlarının spor, kultur ve eğitim alanında her tur faaliyetine ciddi bir destek var. Yeni okullar açıldı. 25 senedir inşasına başlanması beklenen Buyuk Cuma Camii'nin çok yakında açılışı yapılacak. Kırım Tatarca, Rusya'da resmi dil oldu. Kırım Cumhuriyeti içindeki okullarda Kırım Tatarca dilinin yanı sıra Kırım Tatarlarının kultur ve edebiyatına ilişkin dersler de verilmeye başlandı. Halbuki Kırım Ukrayna'ya bağlıyken, tek resmi dil Ukraynaca idi" diye anlatıyor.

' KIRIM TATARLARINA HİÇBİR HAK VERMEYEN UKRAYNA, BUGÜN ORADA RUSYA KARŞITLIĞINI KÖRÜKLEMEYE ÇALIŞIYOR'

(C) Sputnik / Kiril Kalinikov

Sel ayrıca Ukrayna'nın Kırım Tatarlarının hiçbir hakkını vermediğine işaret ederek "2014 yılında Kırım Tatarları Rehabilitasyon Kanunu kabul edildi. Bu kapsamda, surgunde yaşayan halkın ulkeye donuşunun onu açıldı, bu insanlar için konutlar tahsis edildi. Şimdiye kadar 300 ev inşa edildi, vakıf topraklarının halka iadesi gerçekleşti. Ukrayna doneminin tersine, İslam dininin uygulanmasının onu açıldı. Yeni camiler açıldı, Kuran kursları verilmeye başlandı. Bir kısmı FETÖ dahil yasadışı orgutlerle bağlantılı cemaatlerin kontrolundeki camiler, halkın seçtiği Kırım Muftuluğu'ne bağlı hale geldi. Yıllar boyunca Kırım Tatarlarına hiçbir hak vermeyen Ukrayna, bugun orada Rusya karşıtlığını koruklemeye çalışıyor" diye Ukrayna'ya sert tepki gosteriyor.

Ancak Kırım Tatar Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı Ünver Sel'in anlattıkları, Rusya karşıtı kampanyanın yalnızca bir kısmı. Ukrayna ve çeşitli Batı ulkelerinin Kırım ve Kırım Tatarlarının durumuna ilişkin gerçeği yansıtmayan diğer açıklamalarına karşı ise Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosluğu kapsamlı bir bulten hazırladı. İşte o bilgiler ışığında Kırım gerçekleri:

KIRIM 'DA NÜFUS DAĞILIMI

2014'te yapılan nufus sayımına gore Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol şehrinin nufusu toplam 2.200.000. Nufusun yuzde 67.9'siyle en kalabalık kısmını 1.49 milyonluk Ruslar oluşturuyor. Rusları, yuzde 15.7 ile Ukraynalılar, yuzde 10.6 ile Kırım Tatarları takip ediyor. Kırım Tatarları yoğun olarak Belogorskiy, Kirovskiy, Sovetskiy, Bahçisarayskiy, Simfereopolskiy ilçeleri ile Suğdak şehrinde yaşıyor. Yarımada nufusunun yuzde 97.5'i, kendisini Rusya Federasyonu vatandaşı olarak goruyor.

KIRIM, RUSYA 'YA NASIL KATILDI?

****Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosluğu'nun verdiği bilgiye gore, Kırım'ın Rusya'ya dahil olma sureci, bazı radikal grupların Ukrayna tarafından kışkırtılmasıyla başladı. 22 Şubat 2014'teki kışkırtmalar, yerini sokak çatışmalara bıraktı. İki aylık sureç sonunda ulkede gayri kanuni bir şekilde ve zorla iktidara el konuldu; devlet başkanı, Ukrayna'yı terk etmek zorunda kaldı. Hukumet darbesiyle iktidarı ele geçiren ve halkı temsil etmeyen radikallerle milliyetçi guçler, ulkede duzeni sağlayamadı. Ukrayna'da Rusya karşıtı ve zenofobi temelli saldırılar ile cinayetlerin onu kesilemedi ve sureç iç savaşa evrildi. Bu bolgenin halkı evlerini terk etmek zorunda kaldı. Bunların 2.3 milyondan fazlası Rusya'ya gitti.

Yeni hukumetin gayri kanuni bir şekilde iktidara gelmesi, Ukrayna milliyetçi ve radikallerinin ulkede keyfi hareketlerde bulunması, Kırım'daki Rusça konuşan halka yonelik tehditler ve Kırımlıların hayatından endişe duyulması uzerine 16 Mart 2014'te yabancı gozlemcilerin de hazır bulunduğu bir halk oylaması gerçekleşti. Yuzde 83.1 oranında katılım gosterilen halk oylamasında, seçmenin yuzde 96.77'si oyunu Rusya Federasyonu ile birleşmeden yana kullandı.

KIRIM 'A YENİ ANAYASA

18 Mart 2014'te Kırım'ın Rusya Federasyonu'na katılımının ardından 11 Nisan 2014'te yeni Kırım Anayasası kabul edildi. "Kırım Cumhuriyeti'nin çok uluslu halkı" tabiri kullanılan anayasa, milli kulturlerin çeşitliliği ve ozgunluğunun korunmasının, halkların eşit bir şekilde gelişmelerinin ve Rusya Federasyonu halklarıyla asırlara uzanan ortak tarihe dayanarak birbirlerini karşılıklı olarak zenginleştirmelerinin onemine vurgu yaptı. Kırım Tatarcası, Rusça ve Ukraynaca resmi dili kabul edildi. Surgun edilenlerle siyasi baskı mağdurlarının haklarının iade edilmesi için karara imza atıldı. 21 Nisan, Kırım Halklarının Uyanış Gunu ilan edildi. Kısacası Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in "Devlet, Kırım Tatarlarının itibarlarının iade edilmesini sağlayacak tum hukuki ve siyasi kararlar almalı, onlara tum haklarının ve guzel adlarının iadesi sağlanmalıdır" sozleri Rusya'nın Kırım'daki uygulamalarının ozeti niteliğinde oldu.

KIRIM 'DA REFAH VE KALKINMA ADIMLARI

(C) Sputnik /

Rusya'da 11 Ağustos 2014'te "Kırım Cumhuriyet ile Sivastopol Şehrinin 2020'ye Kadar Sosyo-Ekonomik Gelişimi" adlı federal program kabul edildi. 2022 yılına kadar uzatılan programa gore Kırım Tatar, Ermeni, Bulgar, Rum, İtalyan ve Alman halklarının milli, kulturel ve manevi canlanmasına yonelik faaliyetler ile Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol şehrinin sosyal alt yapısının iyileştirilmesi için 10 milyar rubleden (150 milyon dolar) fazla bir butçe ayrıldı. Kırımlıların maaşları yuzde 60 oranında, emekli maaşları ise 2 katı arttı. Federal kanunların ongorduğu tum sosyal yardımlar, Kırımlılar için de geçerli hale geldi.

KIRIM TAR İHİNİ YAŞATMA ÇALIŞMALARI

(C) Sputnik / Пресс-служба главы Республики Крым

Kırım'da 1944 tarihindeki zorunlu goçun kurbanlarının anılarının ebedileştirilmesi için her yıl anmalar duzenleniyor. 18 Mayıs 1944'te Kırım Tatarlarının surgununun başladığı Bahçisarayskiy ilçesi Siren Demiryolu İstasyonu'nun yanında surgun kurbanlarının anısına yapılmakta olan buyuk bir anıt kompleksinin buyuk bir kısmının inşası tamamlandı. Kompleksin içerisinde sembolik sobalı bir yuk vagonu ve 1.5 metrelik beton harflerden istasyonun tarihi adı "Suren" yerleştirildi. Kompleksin içine muze, cami ile Ortodoks kilisesi de inşa ediliyor. Kompleksin inşasının, Kırım Tatarlarının surgunlerinin 75. yıldonumu olan 18 Mayıs 2019'da tamamlanması ongoruluyor.

KIRIM TATARLARI S İYASİ YAŞAMA KATILIMI

(C) AFP 2018 / Genya SAVILOV

Kırım Tatarları, siyasi ve toplumsal hayatına aktif olarak katılıyor. Rusya Federasyonu Devlet Duması'nda Kırım'ı Eylul 2016'dan itibaren milletvekili Ruslan Balbek temsil ediyor. "İnkişaf" adlı Kırım Tatar Derneği Başkanı İskender Bilyalov, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı'nın Milletler Arası İlişkiler Kurulu'nun uyesi. Edip Gafarov ise 2018'den itibaren Kırım Parlamentosu'nun başkan yardımcısı, 2014'ten itibaren de milletvekili. Yine Eylul 2014'ten itibaren Remzi İlyasov da parlamentoda milletvekili olarak gorev yapıyor. Lenur Abduramanov, Ekim 2017'den itibaren Milletler Arası İlişkiler ve Kırım'ın Surgun Edilen Vatandaşları Devlet Komitesi'nin başkanlığını yurutuyor. Abduramanov, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı'nın Kırım halklarının itibarının iade edilmesi devlet siyasetinin hayata geçirilmesinden de sorumlu.

17 Şubat 2018'de Kırım Muslumanlarının Olağanustu Kurultayı, Kırım Tatar Halkı Şurası'nın kurulmasını kararlaştırdı. Mart 2018'de Şura'nın inisiyatifi ile Kırım Cumhuriyeti Başkanlığı'nın bunyesinde Kırım Tatarları Kurulu (Danışma Kurulu) oluşturuldu. Ayda en az 3 kez toplanan bu kurul, Rusya Devlet Başkanı'nın kararlarının hayata geçirilmesi, Kırım Tatarlarının sorunlarının çozumu, halkın kalkınmasına destek olmak gibi gorevler yapıyor.

' UKRAYNA DÖNEMİNDEKİ ÇEKİŞMELER YERİNİ BARIŞA BIRAKTI'

27 Ekim 2018'de Simferopol'de Kırım muftu seçiminin de yapıldığı 6. Kırım Muslumanları Kurultayı yapıldı. Burada 5. kez goreve seçilen Emirali Ablaev'in "İnsanlar Ukrayna doneminde bolgede kışkırtılan dini ve etnik çekişmelerden o kadar bıkmıştır ki, son dort yıldır Muslumanların Kırım'da butun diğer halklarla barış ve dostluk içerisinde yaşaması, bizlere insanların bunu çoktandır arzuladığını, bunu beklediğini, barış ve dostluğu hissettiklerini gostermektedir" sozleri akıllarda kalacak nitelikte.

Ayrıca yine Rusya'nın desteğiyle, yarımadada 30'dan fazla Kırım Tatar toplumsal kurum ve dernek faaliyet gostermeye başladı. Vasfi Abduraimov başkanlığındaki Milli Fırka, Seyit Ömer Nimetullaev başkanlığındaki Kırım Birliği ve Remzi İlyasov başkanlığındaki Kırım Hareketi bunlardan başlıcaları. Kırım Muslumanları Muftu Yardımcısı Ruslan Bairov, Kırım Tatarlarını Kırım Cumhuriyeti Kamu Odası'nda temsil ediyor. Simferopol'de ise halklar arasındaki uyumu arttırmak amacıyla Cumhuriyet Dostluk Evi kuruldu.

KIRIM 'DA ÖZGÜRLÜKLER

Kırım Tatarları dini ozgurluk haklarına da sahip. Kırım Tatarları her sene Mekke'ye gidip Hac ve Umre vazifelerini yerine getirebiliyor, Muslumanların en onemli iki bayramı olan Ramazan Bayramı ile Kurban Bayramı'nın resmi tatil gunleri ilan edilmiş durumda.

Kırım'da Kırım Tatarca yayın yapan 53 basın yayın organı var. Kırım'ın çok uluslu halkı, Ukraynaca ve Kırım Tatarcası da dahil olmak uzere ana dilde eğitim hakkına sahipler. 2017-2018 eğitim yılında Kırım Cumhuriyeti'nde Tatarca eğitim veren 15 okul vardı. Bu oğretim yılında 5.632 oğrenci Tatarca eğitim aldı, 23.337'si ise ana dili olan Tatarca oğrendi. Kırım'daki iki universitede "Kırım Dili ve Edebiyatı", "Ukrayna Dili ve Edebiyatı" bolumleri var. Üniversitelerde Kırım Tatar Dili ve Edebiyatı ile Ukraynaca Dili ve Edebiyatı alanlarında yuksek lisans ve doktora programları da bulunuyor.