Uzmanlara göre Kandil’in İran’a bakan yanını hedef alması beklenen operasyonun üç önemli sonucu olur; bölgede PKK’nın et...

Özet (TL;DR) @ 2019-03-06T19:08:00.000Z: Uzmanlara göre Kandil’in İran’a bakan yanını hedef alması beklenen operasyonun üç önemli sonucu olur; bölgede PKK’nın etkisizleştirilmesi, Astana sürecinin İran-Türkiye ikilisi açısından daha olumlu…

(C) AA / Ali Balıkçı

İçişleri Bakanı Suleyman Soylu, AA Editor Masası'nda Turkiye'nin İran'la PKK'ya yonelik ortak operasyon yapılacağını açıkladı. "Çok uzun zamandır Turk devletinin tezidir birlikte operasyon yapmak" diyerek, İran ile karşılıklı istihbari değerlendirmelerin de olduğunu kaydeden Soylu'nun bu onemli açıklamaları Turkiye'nin terorle mucadelesinde onemli gundem maddesi oldu.

Peki olası Turkiye-İran ortak operasyonun kapsamı ne olabilir, hangi bolgeler hedef alınacak, birbirine mesafeli iki ulkenin işbirliği hangi denklemleri ortaya çıkarır, Astana surecine etkisi ne olur, bu soruları İstanbul Aydın Üniversitesi oğretim uyesi, Emekli Tuğgeneral Dr. Naim Baburoğlu ve guvenlik uzmanı Abdullah Ağar Sputnik'e değerlendirdi.

BAB ÜROĞLU: EN ÖNEMLİ HEDEF KANDİL'İN İRAN'A BAKAN DOĞU YANI, PKK ETKİSİZ DURUMA GELEBİLİR

Dr. Baburoğlu, İran ve Turkiye'nin ortak operasyon yapmasının çok onemli olduğunu belirterek, bolgenin coğrafyasına dikkat çekti.

İran'la Turkiye arasında yaklaşık 350 km'lik bir sınır olduğunu anımsatan Baburoğlu, "Doğuda Iğdır'dan guneyde Hakkari Yuksekova'ya kadar olan sınır hattı duşunulduğunde çeşitli yerlerde ozellikle Guneydoğu'da PKK bolucu teror orgutunun kampları var. En onemlisi Kandil'in İran'a bakan doğu yanı. Bu bağlamda yapılacak ortak operasyon, Hakkari Yuksekova'nın doğusundan Van'ın Başkale ilçesini içine alan PKK'nın bulunduğu yerler hedef alabilir fakat en onemli ve buyuk hedef Kandil'in İran'a bakan doğu yanıdır. Askeri harekat planı çerçevesinde buraya yapılacak bir operasyon burada bulanan PKK bolucu teror orgutunun zayıflatılmasına hatta etkisiz duruma getirilmesine neden olabilir. Turkiye için bu bir avantajdır çunku İran sınırından ozellikle Kuzey Irak'tan teror orgutu elemanları Turkiye'ye sızarak eylem yapma girişiminde bulunmaktadır" dedi.

" ASTANA SÜRECİNİ OLUMLU ETKİLER"

Dr. Baburoğlu, olası operasyonun iki ulke arasındaki işbirliğini geliştirmesi açısından da onemli olduğunun altını çizdi. Astana surecine vurgu yapan Baburoğlu, "Astana surecinde devam eden Turkiye-Rusya-İran arasındaki işbirliğinde, Fırat'ın doğusunda ve Membiç'te bulunan PYD/PKK teror orgutunun de İran tarafından bir teror orgutu olarak kabul edilmesine yol açacaktır. PKK bolucu teror orgutunun etkisiz duruma getirilmesi açısından iki ulke arasında kararlı bir operasyon onemlidir, iki; Astana surecinin, işbirliğinin daha olumlu bir atmosferde, Turkiye-İran arasında yurutulmesi açısından da onemlidir, Astana surecini olumlu etkiler" diye konuştu.

" ABD'NİN İRAN KARŞITI CEPHEYE TÜRKİYE'Yİ ÇEKME GAYRETİ ÇARESİ KALACAKTIR"

Bir başka onemli sonucun da ABD bağlamında olacağını anlatan Baburoğlu, ABD'nin İran'a karşı bir cephe açmış durumda olduğunu, Suudi Arabistan ağırlığında, 9 Arap ulkesiyle stratejik ittifak kurmak istediğini belirterek, bu ulkelerin İran'a karşı olası operasyonda kullanılacağını kaydetti.

Turkiye'nin ise İran'a karşı bu cepheyi ve ABD'nin İran'a yaptırımlarını desteklemediğini ifade eden Baburoğlu, "Ancak ABD, Turkiye'nin de bu cephede yer almasını istiyor. Şimdi bu operasyon eğer gerçekleşirse bu şu demek; ABD'nin İran'a karşı açılacak cepheye Turkiye'yi çekme çalışması ve gayretleri sona erecektir, çaresiz kalacaktır. Turkiye İran'a karşı olan cephede değil, ABD cephesinin karşısında İran'la işbirliği yapacaktır. Bu da İran ve Turkiye açısından olumlu sonuçtur" diye konuştu.

A ĞAR: BAMBAŞKA DENKLEMLERİ BERABERİNDE GETİREBİLİR

İstihbarat anlamındaki işbirliğine dikkat çekerek "Bu nerelere evrilir iyi bakmak gerekiyor" diyen guvenlik uzmanı Abdullah Ağar da, "Çunku başka denklem var, oradan okumasını yapmak gerekiyor. Amerika'Nın İran uzerine bir etkisi var, Turkiye uzerine kimyası ortuşen ama farklı bir etkisi var, benzer bir etki Korfez ve İsrail için de geçerli. Yani şimdi Korfez'in ABD'nin ve İsrail'in kimyaları farklı ama olumsuz etkileriyle karşı karşıya kalmış iki komşu ulkenin işbirliğinden bahsediyoruz. Bu denklem içerisinde iki ulkeyle de işbirliği yapan bir Rusya fotoğrafı var" dedi.

İran ile Turkiye arasında, geçmişten beri iki dost, kardeş ve komşu ulke olmalarına karşın çok ciddi rekabet ve guvensizlikler olduğunu belirten Ağar, şoyle devam etti:

"Acaba bu PKK'ya karşı yapılacak işbirliği bambaşka denklemleri beraberinde getirebilir mi? Getirebilir. Çunku jeopolitik akıntılar oraya taşıyor. Yani Turkiye'nin, İran'ın ve Rusya'nın ilişkilerinin devamlılığına, gelişmesine ve aynı eksene girmesine yonelik bir jeopolitik akıntı var şu an coğrafyada. Yani Amerika, Korfez ve İsrail iki ulkeye husumet uretiyorlar, etki uretiyorlar bu husumet uzerinden. Eksenleşme doruk noktada, gerilim doruk noktada. Amerika bir tarafa İran'a yaptırımlar uygularken diğer tarafıyla da Turkiye'ye karşı benzer havuç sopa edebiyatı devam ediyor."

" ORTAK OPERASYON AÇIKLAMASININ SİYASİ, STRATEJİK GÖNDERMELERİ VAR"

Abdullah Ağar'a gore bu sureçte Turkiye ile İran'ın PKK'ya karşı ortak operasyon açıklamasının aynı zamanda uluslararası ilişkiler açısından siyasi bir mesajı da var. Ağar, "PKK gibi bir teror orgutu konusunda İran ile Turkiye'nin işbirliği iradesi çok kıymetli ve değerlidir, anlamlıdır ama sadece PKK'nin fiziki varlığıyla mucadele olarak tanımlanamaz. Belli ki siyasi bir gondermesi var, uluslararası rekabet anlamında da stratejik bir gondermesi var" dedi.

Bunun nereye evrileceğinin kapsamı goruldukten sonra cevaplanabileceğini kaydeden Ağar, "Ama boyle bir iradenin dahi ifade edilmiş olması bakan duzeyindeki bir seviyede anlamlı olduğunu duşunuyorum, değerlidir" diye konuştu.

" OPERASYON AMERİKAN PKK'SINA KARŞI MI, İRAN'A YAKIN DURAN PKK'YA MI"

Ağar, "Ortak operasyonu zor mu goruyorsunuz? "soru uzerine "Hayır yapılabilir ama PKK'nın içerisinde iki eksen vardır; birisi Amerikan ekseni birisi İran ekseni. Bu operasyonu kimyası bu anlamda onem taşıyor. Şimdi ortak operasyon Amerikan PKK'sına mı karşı yapılacak yoksa İran'a yakın duran PKK'yı da dahil edecek mi? Turkiye'nin PKK'ya karşı yaklaşımı onlar gibi değil. Turkiye en başından beri PKK'yı tamamen etkisizleştirme iradesini ortaya koyan bir ulke. Yani KCK yapılanmasının farkında Turkiye. Bu tehdidin nasıl bir tehdit olduğunu Turkiye goruyor ama İran farklı yaklaşıyor PKK'ya. Geçmişte guvensizliğin sebeplerinden bir tanesi de o" dedi.

" AVRASYA EKSENİNİN GELİŞTİĞİ BİR FOTOĞRAFA DOĞRU EVRİLİYOR"

Ağar, Astana surecinin Turkiye ile İran'ı birbirine yakınlaştırıp yakınlaştırmadığı sorusuna da "Astana sureci de, coğrafyada yaşanan turbulanslar ve jeopolitik akıntılar neden oldu aslında Turkiye, İran ve Rusya'nın birbirine yakınlaşmasına. İradelerle birlikte ortaya çıktı elbette ama bu iradelerin ortaya çıkmasına sebep koşullar vardı coğrafyada. Bu şunu ortaya koyuyor; Avrasya ekseninin, guven bunalımlarını atlatarak, guvenin geliştiği, işbirliğinin geliştiği bir fotoğrafa doğru evriliyor, oraya doğru gidiyor iş" yanıtını verdi.