Özet (TL;DR) @ 2019-03-07 08:03:06.006692: Rusya, dijital olarak dünyanın geri kalanıyla bağlantısının kopması durumunda altyapısının nasıl çalışacağını test etmek adına geçici olarak internetin fişini çekmeye hazırlanıyor. Peki Rusya,…



07.03.2019 - 09:21 07.03.2019 - 09:21

Rusya, onumuzdeki haftalarda, ulkenin kuresel internet sistemiyle arasındaki bağlantının "fişini çekeceği" bir test yapacak.

BBC'de yer alan habere gore, tarih henuz bilinmiyor ancak 1 Nisan'dan once olması bekleniyor. Çunku bu tarih, Rus milletvekillerinin Dijital Ekonomi Ulusal Programı adı verilen yasa tasarısında değişiklik tekliflerini vermeleri için son gun.

Test, Kremlin yonetiminin ulkeyi kriz donemlerinde, orneğin savaşlar sırasında siber saldırılardan koruması için "egemen internet" yaratma çabasındaki son hamlesi.

Ancak aynı zamanda, denemenin Çin'dekine benzer, kısıtlı ve kontrol altındaki bir internet yaratmak için bir deneme adımı olduğu yonunde kaygılar da var.

Uzmanlar, bunun internet bağlantısının hala bulunduğu, ancak sansur duzeyine gore farklı ulke vatandaşlarının farklı internet deneyimleri yaşadığı eğilimin bir parçası olduğunu soyluyor.

Ama yine de Rusya'nın internetin fişini çekme planıyla ilgili birçok soru var.Tum bir ulkede internetin fişini çekmek mumkun mu?

Kısaca, evet. İnternet buyuk olçude fiziksel bir şey. Ülkeleri ağa bağlayan kabloları keserseniz, bu ulkelerde internetin fişi çekilmiş olur.

Bu durum, geçen yıl Moritanya'yı internete bağlayan kabloları bir trol teknesinin koparması sonucu, kazayla yaşanmıştı. Batı Afrika ulkesindeki dort milyon kişi, iki gun internete girememişti.

Ancak Rusya, fişi tamamen çekmek istemiyor. Ülkenin içindeki internet hizmetini surdurmek, ancak içeri ya da dışarı veri akışını bloke etmek istiyor. Bir ulke kendisini internetin geri kalanından nasıl koparabilir?

Aslında, hukumetler ve universiteler gibi buyuk kuruluşların kullandığı intranet şebekelerine benzer bir sistem soz konusu.

İnternet Topluluğu adlı kuruluşun Teknoloji Programı Muduru Mat Ford, "Başarılı bir şekilde yapılırsa, Rusya'daki internet kullanıcıları, Rusya'nın ev sahipliği yaptığı internet içeriklerine ulaşabilir ve diğer kullanıcılarla iletişim kurabilir. Ancak, Rusya dışındaki herhangi bir hizmetle iletişim kuramazlar" diyor.

Bunu tum bir ulke çapında yapmak diğer intranet sistemlerinin aynısı olsa da, çok daha karmaşık.

Peki teknik sorunlar nasıl aşılacak? Aşılması gereken iki ana teknik sorun var. Birincisi, Rus internet hizmet sağlayıcıları, internet trafiğini ulke içindeki iletim noktalarına yonlendirmek zorunda kalacak. Bu da Rusya'da internet erişimi sağlayan firmaların, tum verinin Rus telekominikasyon kuruluşu Roskomnazor'un yonettiği veri dağıtım noktalarından geçmesini sağlamak zorunda kalması anlamına geliyor.

İkincisi, Rusya kendi Alan Adı Sistemi (DNS) sistemine bağımlı kalacak olması. DNS sistemiyle, her bir internet sitesi ve sunucunun karmaşık alan adları, daha insani, kullanıcı dostu bir hale geliyor.

Dunyadaki her bir internet sitesi ve sunucuyu içeren bir rehber oluşturmak, Rusya'nın planının hayati bir parçası, çunku DNS rehberlerini elinde tutan kuruluşların hiçbiri Rus değil. Bu da hangi hizmetlerin ulke içinde ve "guvenli" ve hangi hizmetlerin uluslararası ve "guvensiz" olduğunu belirleyebilmeleri anlamına geliyor.

Sansur kaygıları da işte tam bu noktada gundeme geliyor. Rus hukumeti internet trafiğini sadece kendi DNS hizmetiyle yonlendirmeye karar verirse, bu durum istediği herhangi bir siteyi yasaklayabilmesi anlamına geliyor.

  • BU İŞ NE KADAR ZOR OLACAK?

Mat Ford'a gore, Rus hukumetinin tam olarak hangi internet sitelerinin ve sunucuların tamamen Rus olduğunu belirlemesi çok zor olacak. Çunku birçok hizmet, kuresel internetin her yanında bulunan kod parçalarına dayanıyor.

Ülke genelindeki yuzlerce giriş ve çıkış noktasını yonetmek de zor olacak. Bu noktada internet servis sağlayıcı şirketlerin desteğini almaları onemli ve gelen haberlere bakılırsa, hukumet teknik sorunlarını çozmeye çalışan servis sağlayıcı şirketlere kamu parasından ek odemeler yapıyor.

  • İŞE YARAYACAK MI?

Bir ulkenin etrafında bu olçude yapay bir sınır oluşturma işinin sorunsuz olması beklenmiyor ve uzmanlar test sırasında buyuk problemler yaşanacağını tahmin ediyor.

Mat Ford, "Buyuk ihtimalle birçok beklenmeyen sorun yaşanacak. Bence başlıca Rus hizmetlerinde sorun olmayacak, ancak kuresel internetin birbirine bağımlılığı, çok buyuk bir bilinmeyen olması demek ve hiç şuphesiz birçok hizmet ya duracak ya da engellenecek. Çok sorunlu bir oğrenme sureci olacak, ama tabii testin amacı da bu zaten" diyor.