İstanbul'da iki pazar arasında kilo başına sebze ve meyvede fiyat farkı 14 liraya kadar çıkıyor. Bunun nedeni ise fiyatl...

Özet (TL;DR) @ 2019-02-26T10:38:47.000Z: İstanbul'da iki pazar arasında kilo başına sebze ve meyvede fiyat farkı 14 liraya kadar çıkıyor. Bunun nedeni ise fiyatları 200 bin TL'ye kadar çıkan tezgah fiyatlarından kaynaklanıyor. Neredeyse…

Tanzim satış noktalarının etkisiyle kısa surede çok sayıda zincir markette de fiyatların duştuğu gorulurken ureticiden tuketiciye tedarik zincirinde fiyatlardaki akıl almaz oranlardaki artışlar stokçuların yanı sıra aracıların durumunun tekrardan gozden geçirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Bu noktada Meclis gundeminde olan yeni Hal Yasası ile ureticiden tuketiciye bir malın fiyatında yaşanan yuzde 500'lere varan artışların da onune geçilmesi hedefleniyor.

İHA

Yeni Şafak'tan Kenan Biter'in haberine gore, tartışmaların gundeme geldiği andan itibaren maliyetlerine dikkat çeken pazarcıların pazar yerlerine odedikleri ucretler ise m2 bazında AVM'lerdeki dukkan kiralarıyla yarışıyor. Bunun arka planında ise pazar tezgahlarının artık bir yatırım aracı olarak one çıkması yatıyor.

Ü NLÜ İSİMLERİN BİLE YERİ VAR

Öyle ki; doktorlar, avukatlar, memurlar ve hostesler gibi farklı meslek grubundan çok sayıda kişinin yer aldığı pazarlara İpek Tuzcuoğlu ile Vahe Kılıçarslan gibi unlu isimlerin dahi yatırım yaptığı biliniyor.

Hal boyle olunca 200 bin TL'ye kadar çıkan tezgah fiyatları, kiralara da yansıyor. Gunluk 100 TL'den başlayıp pazarına gore değişen rakamlar sebze ve meyve fiyatlarına ise fiyat artışı olarak geri donuyor. Örnek verilmesi gerekirken yatırım yapılan belediye iştirakinde sivri biberin kilosu 24 lira iken belediyenin pazar yerinde ise bu rakam 10 lira seviyesinde bulunuyor.

(C) AA /

İstanbul genelinde gunde 55 ila 65 adet, haftada 450 adet semt pazarı kuruluyor. Yanlarında çalışanlarla birlikte 100 bin esnaf, aileleriyle birlikte 400-500 bin kişi pazarlardan ekmek yiyor.

YATIRIMIN ÖNÜNÜ AÇTI

Konuyla ilgili konuşan İstanbul Pazarcılar Esnaf Odası Başkanı Mesut Şengun, pazar yerlerinin yatırım aracı olarak gorulmesinin onunun 6 yıl onceki bir duzenleme sonrasında açıldığını belirtiyor.

Şengun, duzenleme kapsamında 5957 sayılı Hal yasasının ilk halinde pazarların sadece Belediyeler tarafından kurulup işletilebileceği, pazar yerinin esnafa tahsis edileceği ve esnaftan sadece işgaliye harcı alınacağı belirlemesinin aksine belediye iştiraklerine de pazar yeri kurup işletme hakkı verilmesinin onunu açtığını bunun da, iştiraklerce kurulan ve işletilen kapalı pazar yerlerinde tezgahları parayı verene satıp pazarcıyı yatırımcının kiracısı haline donuşturduğunu soyledi.

200 B İN TL'YE TEZGAH

Belediye iştiraklerin işlettiği pazarlardaki bir tahtalık yerin 30 ila 40 bin TL arasında satıldığının altını çizen Şengun, bir tahtalık yerde pazarcılık yapılamayacağından ve sebze meyve tezgahlarının en az 5 tahtadan oluştuğundan sebze meyve tezgahı olarak kullanılacak bir yerin fiyatının 150 ila 200 bin TL arasında olduğuna dikkat çekti.

G ÜNLÜK KİRASI 500 TL

Konuşmasının devamında pazarcılık mesleği ile iştigal eden bir esnafın bu işten geçinebilmesi için haftada en az 4 gun farklı pazar yerinde tezgah açması gerektiğini belirten Şengun, ''Bu hesapla 4 pazarda yer almaya kalksa pazarcının 600 ila 800 bin TL para odemesi gerekiyor. Pazarcı esnafının bu kadar sermayesi olmadığı için, iştiraklerin işlettiği pazarlarda yer sahibi olamayıp ancak yatırım için bu yerleri alan kişilerin kiracısı olabiliyorlar. Soz konusu pazarlarda gunluk kira, tahta başı 70 ila 100 TL, 5 tahta için 350 ila 500 TL'dir. Pazarcı bir yandan yatırımcıya kira oderken diğer yandan belediye iştirakleri pazar yerinin otoparkı, aydınlatması, temizliği için hizmet bedeli adı altında ucretler alıyor.'' diye konuştu.

SEBZE VE MEYVEDE F İYATLARI YÜZDE 100'DEN FAZLA ARTIRIYOR

Tezgah ve kira fiyatlarına ek olarak pazar yerini işleten iştirake, değişen miktarlarda keyfe keder belirlenen hizmet bedeli adı altında ucret odeneğini de kaydeden Şengun, bu şekilde maliyeti şişen pazarcının halka ucuza gıda satmasının olanağının kalmadığını vurgulayarak şu şekilde konuştu;

"Pazarcı işini surdurebilmek için bu maliyetleri sattığı malın fiyatına yansıtmak zorunda kalmaktadır. Örneğin İstanbul'da iştirak tarafından işletilen pazarda bir kilo biber 24 TL ye satılırken aynı biber belediyenin işlettiği pazarda 10 TL ye satılmaktadır. Yine iştirakin işlettiği kapalı pazarda soğan ve patatesin kilosu 5 TL den, ıspanak 8, pırasa 8 TL den, portakal 6 TL, mandalina 7 TL, brokolinin kilosu 12 TL, karnabahar 10 TL den satılmaktadır. Belediyenin işlettiği pazarlarda ise soğan, patates 3 TL, ıspanak 4 TL, pırasa 4 TL portakal elma 2 TL, mandalina 3 TL den alınabilmektedir. Yani iştiraklerin oluşturduğu maliyet farkı fiyatları yuzde yuzden fazla arttırıyor."

Pazarcılar, belediyelere ust sınırı gunluk ve metrekare başına 2,5 lira olan işgaliye harcı da oduyor.

' YASADAN ÇIKARILMALI'

(C) Fotoğraf : DHA

İştirakler tarafından kurulup işletilen pazarlarda maliyetlerin yuksekliği nedeniyle halka ucuza mal satılmasının neredeyse imkansız olduğunu ifade eden Şengun, "Pazarcının hem iştirake kar ettirip hem de iştirakten yer alan yatırımcıya kazandırmak zorunda bırakılması yani araya aracıların (belediye iştirakleri, iştiraklerden yer satın alan yatırımcılar) girmesi halinde pazarda ucuza mal satılamayacak ve boylelikle semt pazarlarının yıllardır surdurduğu sosyal denge unsuru olma işlevi ortadan kalkacaktır. Bu nedenlerle acilen Hal yasasının Pazar yerleri ile ilgili hukumleri değiştirilerek, yasanın ilk haline dondurulmesi, iştiraklerin pazar kurma ve işletme yetkilerinin, pazar yerinin sınırlı ayni hak tesisi yontemiyle satılması ve kiralanmasının yasadan çıkarılması gerekmektedir" diye konuştu.