Özet (TL;DR) @ 2019-02-23T15:12:14.000Z: Astronom Doç. Dr. Kılıçoğlu'nun uzaydaki bir cismin "kimyasal tuhaf" olarak adlandırılan sıcak bir dev yıldız olduğunu keşfetmesi bilim dünyasını heyecanlandırdı.


Astronom Doç. Dr. Kılıçoğlu'nun uzaydaki bir cismin "kimyasal tuhaf" olarak adlandırılan sıcak bir dev yıldız olduğunu keşfetmesi bilim dunyasını heyecanlandırdı.

Ankara Üniversitesi astronomlarından Doç. Dr. Tolgahan Kılıçoğlu, 2 yıl suren gozlemleri sonucu uzayda kimyasal tuhaf sıcak dev bir yıldız keşfetti.

Literaturde "HR 62" koduyla bilinen ve kimyasal olarak tuhaflığı yeni keşfedilen yıldızın, Guneş'ten 5 kat daha kutleli, 10 kat daha buyuk, 2 kat daha sıcak ve Dunya'dan yaklaşık bin 250 ışık yılı (12 katrilyon kilometre) uzaklıkta olduğu tespit edildi.

Kılıçoğlu, Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi'ne 2016 yılında bir bilimsel araştırma projesi aracılığıyla teleskoplara takılan ve "tayfçeker" olarak isimlendirilen bir teknoloji sayesinde yıldız ışığından kuçuk bir gokkuşağı oluşturabildiklerini ve bu gokkuşağını inceleyerek onların doğalarına ilişkin çok sayıda bilgi elde edebildiklerini soyledi.

Fransa'daki Sorbonne Üniversitesinden doktora tez danışmanı olan Prof. Richard Monier'in listesinde yer alan 100 şupheli cismi iki yıl boyunca proje gecelerinde akşamdan sabaha kadar gozlemlediğini dile getiren Kılıçoğlu, gozlemlerinin ardından cisimlerden birinin bilim dunyasında pek çok ilki barındıran "kimyasal tuhaf" bir yıldız olduğunu keşfettiğini açıkladı.

' DÜNYA'YA 12 KATRİLYON KİLOMETRE UZAKLIKTA'

(C) Fotoğraf : NASA

Kılıçoğlu, keşfini yaptığı tuhaf yıldıza ilişkin şu bilgileri verdi:

"Yıldızlar, genelde kutlece yuzde 73 oranında hidrojen, yuzde 25 oranında helyum, geri kalan yuzde 2'lik kuçuk kısımda ise diğer elementlerden oluşuyor. Ancak 'kimyasal tuhaf' olarak adlandırılan ve evrende ornekleri az sayıda bulunan bazı yıldızların yuzeylerinde bol olması beklenmeyen krom, mangan, fosfor, baryum ve civa gibi bazı ağır elementler yuksek oranda tespit edilebiliyor.

Keşfettiğimiz yıldız, daha once tanımlanan kimyasal tuhaf yıldızlarla karşılaştırıldığında farklı bir ozelliğe sahip. Genellikle bu sıcaklığa sahip kimyasal tuhaf yıldızlar çapları Guneş ile kıyaslanabilir olan cuce yıldızlarda bulunabiliyordu. Ancak kimyasal tuhaf olduğunu keşfettiğimiz yıldız, oncekilerden farklı olarak hem sıcak hem de dev olma ozelliğine sahip. Bu ozellikleri ile evrende benzerine çok nadir rastlanabilecek bir yıldızın doğasını rasathanemizdeki cihazlarla su yuzune çıkartmış olduk."

' 90 MİLYON YIL YAŞINDA'

90 milyon yıl yaşında olduğunu tahmin ettikleri tuhaf yıldızın, kutle olarak Guneş'in kutlesinin 5 katı, çap olarak ise Guneş'in kabaca 10 katı buyukluğunde olduğu bilgisini veren Kılıçoğlu, "Yuzeyinin sıcaklığı Guneş'in sıcaklığı olan 5 bin 500 derecenin iki katından fazla ve 12 bin derecede, yani oldukça sıcak ve mavi renkli bir yıldız. Ayrıca, Guneş'in uzaya yaydığı ışınımdan 2 bin 100 kat daha fazla ışınım yayıyor. Dunya'ya ise bin 250 ışık yılı, yani 12 katrilyon kilometre uzaklıkta" dedi.

' YENİ TEORİLER GELİŞTİRİLECEK'

Dev yıldızın teorilerin çok fazla ongormediği bir bolgede bulunduğuna işaret eden Kılıçoğlu, "HR 62 kodlu kimyasal tuhaf olduğu keşfedilen yıldızın, yıldızlara ilişkin yeni teorilerin geliştirilmesinde anahtar bir rol oynayacağını duşunuyorum" diye konuştu.

Daha once kendisinin de birlikte çalıştığı, yıldızlardaki kimyasal tuhaflıklara ilişkin teorilerin bir bolumunu ortaya atan Kanada ve Fransa'daki onemli bilim insanları tarafından buluşun heyecanla karşılandığını belirten Kılıçoğlu, bu şekilde mevcut yıldız teorilerinde bazı değişikliklere gitmelerinin gerekebileceğini ifade etti.

Kılıçoğlu, "Tuhaf olduğunu keşfettiğimiz yıldız, one surulen teorilerle tam olarak uyuşmuyor. Keşfimiz, uzayda daha once bilinmeyen sırların aydınlatılması açısından bir adım olarak değerlendirilebilir. Bu sebeple bilim dunyasında yeni heyecanlar yarattı" diye konuştu.

Paris Sorbonne Üniversitesinde yapılan bir konferansa katılan diğer bilim insanlarının ilk sonuçları açıklanan yıldızı ilgi çekici bulduklarını, ayrıca bu tebliğe ek olarak uluslararası bir yayınla keşfi bilim dunyasına duyurduklarını dile getiren Kılıçoğlu, şoyle konuştu:

"Daha once tuhaf olduğunu keşfettiğimiz başka bir yıldız daha oldu. O da ilginç ozelliklere sahipti. Ancak daha once az sayıda da olsa benzerlerinin varlığı keşfedilmişti. Adı 'HR 8844' olan bu yıldıza ilişkin yaptığımız çalışma kısa surede onemli atıflar aldı. Kanada'da bir gozlem evindeki araştırmacılarla kurulan bir ortaklık çerçevesinde yıldıza ilişkin yeni gozlem verileriyle daha ayrıntılı analizler yaparak yeni keşfettiğimiz tuhaf yıldız uzerine bir çalışma daha hazırlamaktayız."

"Başarılı çalışmalar, yeni teknolojilerle devam edecek"
Ankara Üniversitesi Rektoru Prof. Dr. Erkan İbiş ise keşfe ilişkin yaptığı değerlendirmede, astronomi bolumunun ve bununla entegre çalışan rasathanenin universitenin gurur duyduğu birimlerinden biri olduğunu ifade etti.

Uluslararası iş birliği ve çalışma yonunden oncu çalışmalar yapan bolumde her yıl onemli başarılara imza atıldığını dile getiren İbiş, "2 yıl once yeni bir gezegen keşfeden Astronomi ve Uzay Bilimleri Bolumu oğretim elemanlarımız, yakın zamanda da iki yıldızı uluslararası arenada keşif listelerine eklediler. Üniversitemizin Turkiye ve dunyada ses getiren, astronomi ve uzay ile ilgili başarılı çalışmalarına rasathanemizde sağladığımız yeni teknoloji ile artarak devam edeceğine inanıyorum." dedi.