Özet (TL;DR) @ 2019-02-20T03:59:00.000Z: Bu yüzyılın sonunda küresel ısınmaya bağlı olarak, yazlar daha sıcak geçecek, şiddetli fırtınalar ve rüzgarsız geçen günlerin sayısında artış olacak. Ayrıca tüm bunlarla birlikte, bu durumların kuzey…


Yaşam

03:59 20.02.2019(Guncellendi 04:12 20.02.2019) URL'yi kısaltın

Bu yuzyılın sonunda kuresel ısınmaya bağlı olarak, yazlar daha sıcak geçecek, şiddetli fırtınalar ve ruzgarsız geçen gunlerin sayısında artış olacak. Ayrıca tum bunlarla birlikte, bu durumların kuzey yarım kurede bulunan yerleşim alanlarındaki yaşama olumsuz etkileri olacak.

PNAS dergisinde yayınlanan makaleye gore, kış aylarındaki aşırı sıcaklar, yaz aylarındaki aşırı soğuklar, sıcak hava dalgaları, haftalık şiddetli yağışlar, kuraklıklar gibi 'aşırı hava olayları' kuresel ısınmanın sonuçlarından bazılarını oluşturuyor. Örneğin, 2012'de Kırım'da meydana gelen sel ve 2010'da Rusya'da etkili olan yaz sıcağı bu tur olayların en çarpıcı ornekleri olarak kabul ediliyor.

Bu tur hava olaylarının sıklığı, kuresel ısınmanın ilerideki etkisiyle daha da artacak ve daha fazla alanı kapsayacak. Batı klimatologları tarafından yapılan hesaplamaların gosterdiğine gore, bu durum olum olaylarının birden artmasına neden olacak. Yaz aylarında fazladan artacak her bir derece, olen insan sayısını yuzde 5 oranında artıracak.

ABD'deki Massachusetts Teknoloji Enstitusu'nden Charles Gertler ve meslektaşı Paul Gorman, kuresel ısınma ve buna bağlı olarak dunyadaki atmosfer, hidrosfer ve toprak arasındaki enerji dongusundeki değişikliğin, yaz aylarında benzer olayların gorulme sıklığını nasıl etkileyeceğiyle ilgili ilk doğru tahmini hazırladı.

Uzmanlar, Lorenz dongusu olarak bilinen atmosferdeki enerjinin dolaşımı ve potansiyel ısı enerjisinin hava kutlelerinin kinetik enerjisine donuşturulmesiyle ilgili surecin nasıl işlediği konusunu inceledi. Bu bağlantı ilk kez 'kaos teorisi'nin sahibi ve 'kelebek etkisi' teriminin mucidi ABD'li meteorolog Edward Lorenz tarafından keşfedildi ve matematiksel olarak tanımlandı.

Charles Gertler ve Paul Gorman, iklim değişikliğinin dunya nufusu ve sanayi potansiyelinin yoğun olduğu ılıman enlemlerde benzer sureçleri nasıl etkilediğini incelemeye karar verdi. Uzmanlar, son 40 yılda orta enlemlerin atmosferinde depolanan ortalama potansiyel enerji seviyesinin, iklim uyduları ve yer izleme istasyonlarından elde edilen verileri kullanarak nasıl değiştiğini analiz etti. Sonuçta, depolanan miktarın hızlı bir şekilde duştuğu ve her on yılda yuzde 1.5 oranında azaldığı ortaya çıktı.

Bilim insanlarının yaptıkları hesaplamalara gore, bu eğilimler devam edecek ve ılıman enlemlerde ani siklon zayıflamasına, guneyden kuzeye ısı transferinde azalmaya, sağanak yağış ve fırtınalarda artışa neden olacak ve ayrıca ruzgarın hiç esmediği sıcak gunlerde buyuk artış gorulecek.