Soçi'de gerçekleşen üçlü zirve sonrasında uçakta soruları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye'nin kuzeyinde kurulac...

Özet (TL;DR) @ 2019-02-16T07:24:53.000Z: Soçi'de gerçekleşen üçlü zirve sonrasında uçakta soruları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye'nin kuzeyinde kurulacak güvenli bölgenin kontrolünün Türkiye'de olması gerektiğini söyledi. Erdoğan,…

Uçakta bulunan Nermin Yurteri , Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarını aktardı.Zirveyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, şu ifadeleri kullandı: "Astana Sureci'nin dorduncu liderler zirvesini Soçi'de gerçekleştirdik. Bu ikinci turun ilk zirvesiydi. Birinci turun ilk zirvesini yine Soçi'de yapmıştık. Turkiye'de ikinci zirveyi yapacağız, Ankara mı, İstanbul mu belirleyip ulkelere duyuracağız. Üçlu zirveden once Sayın Ruhani ile hem daraltılmış heyetler arası goruşme yaptık, hem baş başa goruştuk. Ardından da aynı şekilde Sayın Putin ile goruştuk. Sayın Ruhani ile yaptığımız ikili goruşmede ticari ilişkiler ağırlıktaydı. Ekonomik ilişkileri, enerji ve bankacılık alanını ele aldık. ABD'nin yaptırımları ile ilgili bizlere bilgilendirmeleri oldu. Biz tabii yaptırımlara karşı İran halkının ozellikle insani yardımlar konusunda yanında olduğumuzu ve mağdur edilmeyeceklerini kendilerine ifade ettik. Sayın Ruhani ile Suriye guvenlik ve terorle mucadele konularını da muzakere etme fırsatını bulduk. Sayın Putin ile yaptığımız ikili goruşmede yine ekonomi, ticaret, enerji, ulaşım konularını ele aldık. Vizelerin kaldırılmasına yonelik goruşmemiz oldu. Yine Suriye ve Astana surecini ele aldık. Ayrıca savunma sanayi ve S-400'ler konusunu değerlendirdik.

" YAVAŞLATMA ÇABALARI İNKAR EDİLEMEZ"

Üçlu zirvede Suriye krizini ve devam eden siyasi sureci açık ve geniş şekilde ele aldık. Yapılan muzakereler sonunda 17 maddeden oluşan sonuç bildirgesini yayınladık. ABD'nin çekilme kararı bazı belirsizliklerin yaşandığı bir sureç olarak karşımızda duruyor. Bazı yavaşlatma çabaları da inkar edilemez, o da maalesef var. Bunları da dikkatle takip ediyoruz. Arkadaşlarımız ozellikle ABD'li mevkidaşları ile de goruşmelerini surduruyorlar. Gerek Dışişleri Bakanımız, gerek Savunma Bakanımız goruşmeleri devam ettiriyorlar. Hakan Atilla ve Halk Bankası ile ilgili goruşmeler de ilgili bakan arkadaşlarımız tarafından surduruluyor. Trump'ın Suriye'den çekilme kararı ve guvenli bolgenin bir an once kurulması talebi gerçekten samimi bir kararsa o takdirde bu karara ABD'deki kimi burokratların golge duşurememesi gerekir.

G ÜVENLİ BÖLGE İÇİN İKİ KRİTİK UYARI

Bizim bu sureçte tespit ettiğimiz bazı kritik noktalar var. Bunlardan bir tanesi soylendiği gibi guvenli bolge. Bunu biliyorsunuz Sayın Obama doneminde biz hep dile getiriyorduk. Guvenli bolge Turkiye'nin kontrolunde olmalıdır. Olmazsa bu demektir ki, bizim Turkiye olarak guvenliğimiz her an yine tehdit altında olmaya devam edecektir. İkincisi ise guvenli bolgenin PYD-YPG için bir tur koruma kalkanı olmasına musaade edemeyiz. Bu konuda çok ama çok kararlıyız. Bunun bilinmesini istiyoruz. Burada tabii ozellikle Suriye Kurtlerinin guvenliği için de buna ihtiyaç var. Fakat bizi uzen şey şu; ikide bir karşımıza Kurtler-Turkler meselesinin getirilmesidir. İkide bir Kurtlerin hukukundan bahsediyorlar. Kurtlerin hukukunu bugune kadar YPG-PYD mi korudu? Neredeydi bu YPG-PYD? Bunların omru ne kadardır ? Ortaya çıktıkları donem ortada. Daha once bunlar neredeydi? Bizim Esed ile aramızdaki hukukun iyi olduğu donemlerde, Esed bunlara kimlik vermiyordu, kimlik. Biz kendisine diyorduk ki; 'Bunlar senin vatandaşın, ver kimliklerini'. Yani oradaki Kurtlerin hukukunu biz koruma mucadelesini verdik. Benim ulkemde de Kurtler var. Benim ulkemdeki Kurt vatandaşlarımıza karşı bizim en ufak olumsuzluğumuz soz konusu mu? Onların hukukunu, yaşam koşullarını en guzel şekilde koruyan biziz. Tavsiye ederim; son zamanlarda Diyarbakır, Şırnak, Hakkari, buralara gitmediyseniz, buralara gidin, nereden nereye geldi bu illerimiz gorun. Batı illerinden farkı var mı, yok mu gorun. Kaçak binalar ve gecekonduların yıkılıp kentsel donuşumun nasıl yapıldığını gorun. Burada Mehmet Özhaseki kardeşimin çok buyuk emeği var. Donemin Çevre ve Şehircilik Bakanı olarak oralardaki adımları atan, o şehirlerin yeniden imarını mumkun kılan oydu. Mehmet Bey'in bu başarısı onu Ankara Buyukşehir Belediye Başkanı Adayı olarak gostermemizde çok etkili oldu. Mehmet Bey'in goreve geldiği takdirde Ankara'nın kentsel donuşumunu başarıyla yapabileceğine inanıyorum. Aynı durum Nihat Bey için de geçerli. Onun da belediyecilik geçmişinin olması ve kaçak yapıların olduğu yerlerde kentsel donuşum yapmış olması o bolgeleri sıfırdan şehir haline getirdi. İzmir'in Karabağlarını ancak Nihat Bey gibi bir belediye başkanı çozer. İzmir'in su sorununu buyukşehir çozmemiştir, biz DSİ olarak çozmuşuzdur. Bunların vatandaşlarımıza çok iyi anlatılması lazım ki, bu tur yanlışlar devam etmesin.

" RUSYA OLUMLU BAKIYOR"

Guvenli bolge konusuna donersek, guvenli bolgenin PYD ve YPG için bir koruma kalkanı olmasına musaade etmeyeceğiz. Bunun altında yatan gerçek de budur. Biz guvenli bolgeyi Suriye'nin toprak butunluğu çerçevesinde de ele alıyoruz. Ruslar guvenli bolgeye olumlu bakıyor.

" İDLİB'DEKİ GÖZLEM NOKTALARIMIZ KRİTİK GÖREV YAPACAK"

İdlib mutabakatının korunması ve uygulanması konusunda hepimiz kararlıyız. Şu anda da Rusya'dan gelen heyet, bizim gonderdiğimiz heyetin yaptıkları ortak çalışmada İdlib'in çevresinde koruma çemberi oluşturulmuş vaziyette. Dış çemberde Rusya var, iç çemberde ise biz varız. Buradaki koruma gorevi ağırlıklı olarak Turkiye'de. Burada onemli olan durum var. İçeride adeta ılımlı muhalefet mi diyeceğiz, teror estiren orgutler mi diyeceğiz bu konudaki hassasiyet de onem arz ediyor. Bizleri de sıkıntıya sokar. Başta MİT Başkanlığımız yoğun bir çalışma içinde. Burada bunlara fırsat vermemenin gayreti içindeler. İdlib'deki askeri gozlem noktalarımız kritik gorev icra edecekler. Oradaki hassasiyetler başta Savunma Bakanlığımızca yurutuluyor.

ANAYASA KOM İTESİ

Diğer onemli başlık Anayasa Komitesi'nin oluşturulması. Bir kaç isim uzerinde muzakereler devam ediyor. Daha once 150 isim olarak açıklanmıştı. Bunlar arasında 6 isim onem arz ediyor. Bu 6 isim uzerinde mutabakatın sağlanması. Burada BM'den gorevlendirilmiş olan Sayın Pedersen de hassas davranıyor. Yeni isimler uzerinde çalışmaları Dışişleri Bakanlığı ve muhatapları yapacaklar.

" 310 BİN SURİYELİ GERİ DÖNDÜ"

Bir diğer konu da multecilerin guvenliği ve gonullu şekilde geri donuşlerinin sağlanmasıdır. Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı bolgelerine şu ana kadar 310 bin kişi geri dondu. Birlikte hareket ettiklerimiz kendi yaptıklarından bahsediyorlar, 20 bin kişiden bahsediyorlar. 20 bin kişi ile 310 bin kişi kıyaslanmaz. Turkiye nasıl bir aşamaya geldi? Diğerleri nasıl bir aşamada? Bunların da bilinmesi lazım.

" 90 GÜN DEDİLER, NEREDEYSE 1 YIL OLDU"

Diğer onemli konu ise Munbiç yol haritası. Bunda gecikmeler var. Doksan gun dediler, neredeyse bir seneyi buldu. Hala yapacağız diyorlar. Fırat'ın Doğu'sunun teror orgutlerinden temizlenmesi gerekiyor.

" ASTANA CENEVRE'YE ALTERNATİF DEĞİL AMA..."

Son olarak, Astana sureci BM kararı çerçevesinde Cenevre surecini tamamlayıcı şekilde devam ediyor. Astana Surecini Cenevre Surecine alternatif olarak gormuyoruz ama Cenevre sureci de başarılı olamamıştır. Bunu da kabul etmemiz gerekiyor. Korfez ulkelerinin ve BM'nin yapamadığını biz Astana sureci ile gerçekleştiriyoruz. Bunun altını çizmek istedim. Bir sonraki zirveye Turkiye ev sahipliği yapacak. O zamana kadar bazı adımları atmamız gerekir. Hatta goruşmelerimizde 'Astana Sureci'ne Irak'ı ve Lubnan'ı dahil edebiliriz' dedim. Çunku her ikisinin de Suriye'ye sınırı var ve Suriye ile ilişkileri çok farklı duzeyde. Dışişleri Bakanlarımız karşılıklı olarak çalışırlar, mutabakatın sağlanması durumunda bu ulkelerin de Astana surecine gelmeleri halinde sureci daha etkili hale getirmiş olacağız."

SORULARI YANITLADI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, açıklamalarının ardından gazetecilerin sorularına yanıt verdi.

" İKİRCİKLİ TUTUMLA KARŞILAŞIRSAK GEREKEN ADIMI ATARIZ"

_ F ırat'ın Doğu'sunda oluşturulması ongorulen guvenli bolgeye ilişkin Rusya ve İran'ın ikircikli bir tutumu var mı? Turkiye'nin guvenlik kaygılarını ne kadar anlıyorlar ve ne kadar samimiler?_

Biz Astana surecindeki ortaklarımıza guveneceğiz, guvenmek durumundayız. Ancak biz ikircikli bir tutumlar karşılaşırsak elbette atılması gereken adımı atarız. Şu an itibariyle Suriye'nin kuzeyinde, kendi guneyimizde birçok adım attık ve netice aldık. Teror koridorunu ortadan kaldırmış vaziyetteyiz. Bundan sonra uzerinde durmamız gereken 1998 yılındaki Adana Mutabakatı'dır. Sayın Putin tekrar Adana Mutabakatı'nı onumuze getirdi. Bu konuda mutabakat ve sonrasında iki ulke arasında terorizmle mucadele konusunda imzalanan anlaşma konusunda, teroristlerle mucadelede onları gereken yere kovalama maddesi vardır.

" HER ŞEYE HAZIRIZ"

_ Orada bir kilometre s ınırlaması var mı?_

Yok. Öyle bir şey getirmek istiyorlar. Ancak anlaşmada zikredilen bir kilometre yok. Ancak orada uç yılda bir anlaşmanın tazelenmesi maddesi var. Üç yılda bir, taraflardan bir tanesi anlaşmayı uygulamak istemediğini soylerse anlaşma uygulamadan kalkıyor. Aksi takdirde devam ediyor. Baba Esed'den beri boyle bir durum yok, yani anlaşma devam ediyor. Beşşar Esed ile iyi ilişkilerimizin olduğu donemde bu konuyu da kendi aramızda konuşmuştuk. Kendisi buyuk bir rahatlıkla 'Artık bizim aramızda Adana mutabakatı mı var?' diyecek kadar bu işe olumlu yaklaşıyordu. Şimdi bizim ilgili kurumlarımız bu mutabakatın uzerinde çalışıyor. Terorle mucadelemizde bu mutabakatın ulkemizin lehine kullanılması için elimizden geleni yapacağız. Biz tedbirlerimizi de aldık. Şu anda her an her şeye hazırız.

Yani bu uygulanamazsa kendi tedbirlerimizi hayata ge çirecek kararlılığımız var mı?

Tedbirlerimizi aldık. Şu anda kara-hava her tarafta varız.

" DEVRALDIĞIMIZ MUTABAKAT ÜZERİNDE YÜRÜYORUZ"

_ Say ın Ruhani de 'Rejim ile ilişki kurmaya' atıfta bulundu, Putin daha once ifade etmişti. Biz Adana mutabakatından İran ve Rusya ile aynı şeyi mi algılıyoruz? Biz bu mutabakattan ne bekliyoruz?_

Bu mutabakatın ruhunda terorle mucadele var. Biz bunu anlıyoruz. Biz geçmişten devraldığımız Adana Mutabakatı uzerinden yuruyoruz.

" STRATEJİK ORTAKLARIMIZ ÜZERİNE DÜŞENİ YAPMALI"

_ NATO Zirvesi 'nde ABD Savunma Bakanı'nın guvenli bolge için "koalisyon guçlerinin gozlem noktası kurması" onerisinde bulundu. Bu PYD ve YPG 'ye koruma anlamına mı gelir?_

Savunma Bakanımız gereken cevabı verdi. Fırat'ın Doğusunda PYD'ye, YPG'ye koruma gucu tahsis edilmesi soz konusu bile olamaz. Biz 'stratejik ortaklarımız uzerine duşeni yapsın' diyoruz.

" SURİYE'NİN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNÜ SAVUNUYORUZ"

_ İ dlib konusunda İran Cumhurbaşkanı basın toplantısında "Burası tamamen temizlenmeli, yabancı guçler çıkmalı" dedi. Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?_

Biz Suriye'nin toprak butunluğune saygılıyız. Suriye'nin toprak butunluğunu savunuyoruz. Bizim meselemiz terorle mucadeledir. Suriye halkının barış içinde yaşamasıdır. Yabancı guçler vurgusu yapanların bunu tum ulkeler için soylemesi lazım. Burada birileri kalkıp da rejim bizi çağırdı, ama Turkiye'yi çağırmadı diyorsa, bu olmaz. Her şeyden once Adana Mutabakatı ortada. İkincisi Suriye halkı bize 'Ne olur gelin, bizi bu terorden, zulumden kurtarın' dedi. İşte Cerablus, El Bab ortada. Şu anda Munbiç'te 130'u aşkın aşiret var ve bizim bir an once gelmemizi istiyorlar.

İ RAN, TÜRKİYE'NİN VARLIĞINDAN RAHATSIZ MI?

_ İ ran, Turkiye'nin varlığından rahatsız gibi gorunuyor, ne dersiniz?_

Bize rahatsızlıklarını açık etmiyorlar da ifadelerinden tabii bunlar hissediliyor.

" ORTAK OPERASYON YAPMAYA ENGEL YOK"

_ Ü çlu zirvenin ardından yapılan açıklamada, İdlib'deki ihlallerin ortadan kaldırılması için yapılacak ortak adımlardan bahsediliyor. Bunların ayrıntıları nedir? Ortak operasyon iddiaları vardı._

Gelişmelere gore her an ortak operasyonlar da yapılabilir. Buna bir engel yok. Şu andaki tedbirlerimiz İdlib halkının huzuru, mutluluğu ve refahı için. İdlib halkının emniyeti bizim için asıldır.

" YEREL PARA BİRİMİ HER ZAMAN GÜNDEMİMİZDE"

_ Ge çen hafta Almanya, İngiltere ve Fransa, İran ile ticaret yapmak için ortak bir mekanizma kurdu. Acaba Turkiye'nin doğalgaz alımı ile ilgili muafiyet suresi bittiğinde uygulamak için boyle bir girişimi var mı? Yerel Para birimi ile ticareti hayata geçirebilecek mi?_

Yerel para birimi her zaman gundemimizde. Konuşuyoruz. Biz bu uçlu mekanizmaya katılabileceğimizi, onlar kabul etmez ise bunu ikili olarak yapabileceğimizi soyledik. Hatta bu da olmaz ise beşli bir mekanizmanın ayrıca oluşturulabileceğini soyledik. Şu anda bu sureci takip için ilgili bakan arkadaşlar çalışacaklar. Dışişleri, Hazine, Ticaret Bakanlarımız sureci takip ediyorlar. Neticeyi alacağımıza inanıyorum.

" S-400 KONUSUNDA GERİ ADIM SÖZ KONUSU DEĞİL"

_ S-400 'lerden vazgeçmeden Patriot alınamayacağı tezini nasıl değerlendirirsiniz?_

S-400 anlaşmasını Rusya ile yaptık, dolayısıyla geri adım atmamız soz konusu değil. Bu iş bitti. Patriotlar konusuna gelince… Biz Patriot alımına açığız. Ancak bu alımın ulkemizin çıkarlarına hizmet etmesi gerekir. Bunun için ortak uretim, kredi ve erken teslimat konuları onem arzediyor. ABD yonetimi erken teslimat konusuna olumlu yaklaşıyor olsa da ortak uretim ve kredi konularına bir şey diyemiyorlar. Biz Temmuz ayında S-400'un teslimatı ile ilgili verilmiş soz uzerinden çalışmalarımızı yurutuyoruz.

" BÜTÜN BÜYÜKŞEHİRLERE GİTME HEDEFİM VAR"

_ Cumhur ittifak ının genişletilmesi ve 20 ilin değerlendirilmesi soz konusu mu? Miting izlenimleriniz nasıl? HDP bazı illerde aday çıkarmayacak adı konmamış bir birliktelik mi var?_

Bunların hepsi AK Parti'nin onunu kesmeye yonelik adımlardır. Bizler uzerimize duşeni yapacağız, onlar da kendilerince kurnazlıklarını yapacaklar. Şu anda adaylarımız çalışıyorlar. Cumhur İttifakı olarak çalışmayı surdureceğiz. İnşallah halkımızın bize olan guveni ile çok onemli neticeler alacağımıza inanıyorum.

Kararlı bir şekilde devam edeceğiz. Ankara'nın bazı ilçelerini dolaştım, İstanbul'un da ilçelerini dolaşacağım. Butun buyukşehirleri tarama hedefim var. Merkez ilçe sıfatındaki illeri arkadaşlarımıza vereceğiz. Teşkilatımı iyi goruyorum. Çevreci kampanya yurutuyoruz. Kenevirden dokunmuş bez torba ve içinde keyif çayı var.

HDP 'NİN ADAY GÖSTERMEMESİ

_ HDP E ş Başkanı Sezai Temelli 'Doğuda kazanacağız, batıda da AK Parti'ye kaybettireceğiz' dedi. Aday da gostermiyorlar, nasıl yorumluyorsunuz?_

Kendi tabanına 'AK Parti'ye oy verme, MHP'ye oy verme, bunun dışında nereye verirsen ver' diyor. Nereye verecek? Ya zillet, illet ittifakının temsilcisi konumundaki CHP'ye verecek ya da adı iyi olan partiye verecek. Bunun dışında zaten Saadet Partisi'nin adı yok.

" BUNLAR DÖRTLÜ ÇETE"

_ Ad ıyaman da var…_

Allah'ın izniyle Adıyaman'ı alırız. Bunun dışında bu millet dağdan gelen talimatla seçime giren bir partiye oyunu vermeyecektir. Yoksa bu şehitlerin ahı yerde kalır. Bunlar dortlu çete. Dortlu çetede olanlar da belli. İnşallah 31 Mart akşamı milletimiz Cumhur ittifakını ve ulkemizi yeni bir zafere daha taşıyacak ve hak ettiği hizmeti alacağı bir yerel yonetim tablosu oluşturacak.