Özet (TL;DR) @ 2019-02-13T16:45:00.000Z: Varşova'nın evsahipliğinde, Pompeo ile Pence'in organizatörlüğünde, Netanyahu'nun şeref misafirliğindeki İran karşıtı konferansa AB Yüksek Temsilcisi ile Almanya ve Fransa Dışişleri Bakanları…


Varşova'nın evsahipliğinde, Pompeo ile Pence'in organizatorluğunde, Netanyahu'nun şeref misafirliğindeki İran karşıtı konferansa AB Yuksek Temsilcisi ile Almanya ve Fransa Dışişleri Bakanları katılmıyor. Konferansta Kushner'in 'Yuzyılın Anlaşması' da kutusundan çıkacak.

ABD, Soğuk Savaş doneminde Sovyet karşıtı operasyonlarının merkezi yaptığı Polonya'yı bu kez İran karşıtı zirve için kullanıyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la nukleer anlaşmadan çekilip Tahran'a en sert yaptırımları uygulaması sonrası bugun Varşova'da İran odaklı iki gunluk konferansa geçildi.

60 ÜLKELİ

Polonya Dışişleri Bakanı Jacek Czaputowicz'in yanısıra ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence'in evsahipliği rolunu ustlendiği konferansa 60 ulkeden aralarında dışişleri bakanlarının da bulunduğu yetkililer katılıyor.

(C) REUTERS / Jonathan Ernst

G ÜNDEME KILIF

Pompeo geçen ay 'İran karşıtı zirve toplayacağını' açıkladığında, Temmuz 2015 tarihli İran'la nukleer anlaşmayı bizzat muzakere etmiş olan AB Dış İlişkiler Yuksek Temsilcisi Federica Mogherini katılmayacağı restini çekmişti.

Anlaşmaya bağlı kalan AB ulkelerinin bir çoğundan da itirazlar yukselmişti.

Bunun uzerine ABD Dışişleri Bakanlığı, konferansın gundemini 'Ortadoğu'da barış ve guvenlik dolu bir geleceğin teşvik edilmesi ve daha guçlu bir guvenlik mimarisi için konsensus inşa edilmesi' diye değiştirdi.

' İSTEYEN GELİR, İSTEMEYEN GELMEZ'

Ama Mogherini'nin fikrini değiştiremedi. AB'nin ağır topları Almanya ve Fransa da dışişleri bakanları Heiko Maas ve Jean-Yves Le Drian'ı gondermeyip duşuk duzeyde katılım gosteriyor.

Cuma gunu Bruksel'e uçup Mogherini'nin ayağına gidecek olan Pompeo, konferansın açılışı oncesi Avrupa'nın onde gelen bakanlarının namevcut olmasını onemsiz gostermeye çalıştı:

"Bazı ulkelerin dışişleri bakanları geldi, bazısının gelmedi. Bu onların tercihi. Biz burada gerçekten ilerleme kaydedeceğimizi duşunuyoruz. Burada toplanacak onlarca ulke, daha iyi, daha istikrarlı bir Ortadoğu için ciddi şekilde çalışacak. Perşembe buradan ayrıldığımızda bunu başarmış olacağımızı umuyorum."

SONU Ç BİLDİRİSİNDE İRAN'A NE DENİLECEK?

Polonya Dışişleri Bakan Yardımcısı Bartosz Cichocki de zirvenin sonuç bildirisinde İran bolumu olacağına işaret etti.

NETANYAHU 'NUN EŞLİKÇİSİ ARAP BAKANLAR

Zirvenin anlamı ise İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'nun katılımında vucut buldu.

Sırf İran karşıtlığı olsun diye İsrail Başbakanı ile dışişleri bakanı duzeyinde buluşmakta beis gormeyen Arap ulkeleri şunlar: Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn, Kuveyt, Yemen'deki Suudi destekli siyasi heyet, Ürdun, Fas ve her zaman tarafsız arabulucu rolu oynayan Umman.

T ÜRKİYE'DEN BÜYÜKELÇİ

Mısır ve Tunus dışişleri bakan yardımcılarını gonderirken Turkiye buyukelçi duzeyinde temsil ediliyor. İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt'ın katılımı gundemdeydi.

MOSKOVA, BEYRUT VE RAMALLAH 'TAN RET

İran'ın çağrılmadığı konferansa davet edilen Rusya, Lubnan ve Filistin Yonetimi ret yanıtı verdi.

KUSHNER ANA HATLARI ÇİZECEK

Konferansın bir diğer odak noktası da Trump'ın Kudus'u İsrail'in başkenti olarak tanımasında onemli rol oynamış damadı ve başdanışmanı Jared Kushner'in Trump tarafından 'yuzyılın anlaşması' diye nitelenen İsrail-Filistin barışı planı.

Kushner, Varşova'daki konferansta 'yuzyılın anlaşmasını' ilk kez resmen tanıtacak, ancak ayrıntılarına girmesi beklenmiyor.

HAMANEY: ABD İLE MÜZAKERE AKLA ZARAR

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif'in 'İran karşıtı sirk' diye nitelediği konferansın açılışı oncesi dini lider Ayetullah Ali Hamaney de 7 sayfalık bir açıklama yayımladı.

(C) REUTERS /

Hamaney, "ABD yonetiminin tasavvurunda sorunların diplomatik yollardan çozumu diye bir şey olmadığından Washington ile muzakere maddi ve manevi zarardan başka bir şey getirmez" vurgusu yaptı.

Öncesinde Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani "Birisi bizimle ozel bir konu hakkında muzakere etmek istediği zaman, ulkemize ve uluslararası yasalara saygı gostermesi durumunda, onunla muzakere ederiz. Ancak dayatma ve baskıya kabul edecek değiliz" demişti.