Bilgisayar oyunlarına yönelik ilgi üzerinden yüz milyonlarca dolarlık bir sektör yaratan e-sporun popülaritesi giderek a...

Özet (TL;DR) @ 2019-02-09T07:15:42.000Z: Bilgisayar oyunlarına yönelik ilgi üzerinden yüz milyonlarca dolarlık bir sektör yaratan e-sporun popülaritesi giderek artıyor. Peki insan sağlığı üzerindeki etkileri ne? DW bu konuyu bilimsel…

DW'ye konuşan Werder Bremen e-futbolcusu Mohammed Harkousm, "Sağlığımız için neyin iyi, neyin kotu olduğuna dair bilime dayalı gerçeklere ihtiyacımız var" diyor.

B İLİMSEL VERİLERLE SAĞLIĞA ZARARI

E-sporun en endişe verici yanı, oyuncuların saatlerce bilgisayar başında oturmaları. Koln Spor Akademisi'nde e-spor performansı ve sağlık uzerine sekiz yılı aşkın sure çalışma yuruten oğretim gorevlisi Ingo Frobose, amator ya da profesyonel e-sporcuların haftada ortalama 24-25 saat oyun oynadığını belirtiyor.

"MoAuba" lakaplı oyuncu Harkousm, "Turnuvalarda gunde 12 saatten fazla koltukta kalıyorum. Hatta verilen aralarda bile onceki oyunlarımı analiz etmek ya da bir sonraki oyunu beklemek için oturuyor oluyorum" ifadesini kullanıyor.

Yapılan araştırmalar, iki hafta ust uste gunde altı saat oturmanın kotu kolesterol seviyelerini yukseltebileceğini ortaya koyuyor. Kasların dejenere olmaya başlaması, kalbe kan gitmesini onlerken kilo alma ve kalp hastalıkları riskini de artırıyor. 24 saat kalkmadan oturmak ise insulinin glikoz absorbe etme kabiliyetini yuzde 40'a kadar azaltıyor ve tip 2 diyabet riskini yukseltiyor.Hatta hareketsiz geçirilen surenin ardından yapılan egzersiz dahi fazla oturmanın yol açtığı zararı telafi etmiyor. Frobose'nin yuruttuğu çalışma da bu gozlemleri doğruluyor ve "oyuncuların aralarda hareket etmesi ve ekran başından bir sureliğine ayrılması gerektiğini" belirtiyor.

Alman bilim insanının yaptığı çalışma kapsamındaki anket, bazı oyuncuların haftada 100 saate kadar bilgisayar başından kalkmadığını gosteriyor. Frobose, "Aşırı oyun oynamak; oyun bağımlılığı ve tukenmişlik sendromu gibi ciddi zihinsel, psikolojik ve sosyal sorunlara neden olabilir. Ancak e-sporun olası psikolojik, sosyal ve zihinsel etkilerini kanıtlamak için daha fazla çalışma yapmamız gerekiyor" ifadesini kullanıyor.

AMAT ÖR OYUNCULAR DAHA BÜYÜK RİSK ALTINDA

Birçok profesyonel e-spor oyuncusu kariyerine MoAuba gibi başlıyor. MoAuba, "Altı yaşındayken eğlence için ağabeyimle birlikte oynayarak başladım. Okuldan sonra gunde 4-5 saat oynuyorduk. Okul tatile girdiğinde ise bu sure sekiz saati buluyordu" diyor.

Şu an profesyonel bir e-spor oyuncusu olan MoAuba, herhangi bir turnuvada yarışmadığı donemlerde gunde 3-4 saat oyun oynayarak antrenman yapıyor. Egzersiz yapmak, uyumak ya da arkadaşlarıyla vakit geçirmek için fazlasıyla zamanı oluyor.

Alman araştırmacı Frobose'ye gore, daha fazla risk altındakiler de MoAuba'dan ziyade amator e-sporcular. Amator oyuncular "daha fazla daha iyidir" duşuncesiyle, uyku duzenlerini bozacak kadar uzun saatler boyunca antrenman yapmaya yonelebiliyor. Üstelik e-sporun gorece yeni bir aktivite olmasından oturu, amator oyuncuların profesyonel bir şekilde antrenman yapabilmesini sağlayacak sarih bir kılavuz da yok.

D İJİTAL OYUNCULAR: EĞLENCE Mİ TEHDİT Mİ? (VIDEO)

KALP ATI ŞLARI 180'E ÇIKABİLİYORFrobose'nin araştırma ekibi, yaptıkları çalışma kapsamında bin 200 e-spor oyuncusunu fizyolojik açıdan analiz etti. Araştırmanın on sonuçları, e-spor oyuncularının aralıksız stres altında olduğunu ortaya koydu. Araştırma, e-sporun fiziksel yeterlilik gerektirmesinden oturu bir spor branşı olarak değerlendirilebileceğini de savundu.Başarılı olmak için son derece hızlı el ve goz hareketleriyle performans gostermeleri beklenen e-spor oyuncularının, dakikada 400 harekete kadar koordine ettikleri belirlendi. Kalp atışları dakikada 120 ile 180 arasında değişebiliyor. Bu sayı, bir otomobil yarışçısının stres seviyesine yakın bir duruma işaret ediyor. Frobose, e-spor oyuncularının stres hormonunun, UEFA Şampiyonlar Ligi finalinde penaltı atan bir futbolcunun salgıladığı seviyeye kadar yukseldiğini belirtiyor.Soz konusu stres buyuk oranda; yuksek konsantrasyon, hızlı koordinasyon ve oyunun gerektirdiği tepkilerden kaynaklanıyor. Bu nedenle sporcuların vucutlarını doğru ve ozellikle bu yuklemeyi kaldırabilecek şekilde çalıştırmaları gerekiyor.

E-SORUN BEYNE OLUMLU ETK İLERİ

E-sporun insan sağlığı uzerinde sadece olumsuz etkileri yok. Bilişsel norolog Daphne Bavelier tarafından yurutulen araştırma, bazı video oyunlarının beyin uzerinde olumlu etkileri olduğunu ortaya çıkardı.Araştırmaya gore, haftada beş ila 10 saat oyun oynamak; beyinde hafıza, dikkat, motor beceriler ve stratejik planlama yetenekleriyle ilgili bolumleri uyarıyor. Elektronik oyunlar aynı zamanda insanların, oğrenme ve odaklanmasına yardımcı olurken aynı anda birden fazla gorevi yerine getirebilme yeteneğini de geliştiriyor.Alman araştırmacı Frobose, sanal oyunların, futbol kulupleri için de buyuk bir potansiyel olduğu goruşunde. Frobose, "Bundesliga'daki birçok futbol kulubu, oyuncularını zihinsel ve taktiksel olarak maçlara hazırlamak için e-sporun olumlu etkilerinden faydalanabilir. Boylece futbolcuların gerçek oyunda daha hızlı tepki ve karar vermelerini sağlayabilirler" diyor.Frobose, e-spor oyuncularına gunde en az sekiz saat uyumalarını ve enerji verici besinler tuketmelerini tavsiye ediyor. E-sporcu MoAuba ise geleceğin yıldız adaylarına şoyle sesleniyor:"Daha iyi bir e-futbolcu olmak istiyorsanız, her gun antrenman yapmalısınız. Ama aynı zamanda hayatınızı bir dengeye de oturtmalısınız. Örneğin okulunuzu surdurmelisiniz. Ve tabii ki bu sporun getirdiği baskıyla baş edebilmek için kendinize gulup eğlenecek, rahatlayacak zaman da yaratmalısınız."

T ÜRKİYE'DE E-SPOR

E-spor, dunya genelinde olduğu gibi Turkiye'de de son yıllarda yaygınlaştı. Geçen yıl Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Mudurluğune bağlı olarak Turkiye E-Spor Federasyonu da kuruldu. Spor Genel Mudurluğunden lisans alarak profesyonelleşen oyuncu sayısı hızla artarken Beşiktaş, Galatasaray ve Fenerbahçe gibi koklu kulupler de e-spora yatırımda bulunuyor.