Emekli olunca acaba ne kadar aylık alırım? (Emekli maaşı nasıl hesaplanır?)

Özet (TL;DR) @ 2019-02-06T05:40:30.000Z: Emekli olunca acaba ne kadar aylık alırım? (Emekli maaşı nasıl hesaplanır?)

Emekli aylıkları hesaplanırken memur, kendi hesabına çalışan ve işçi kategorileri ayrı ayrı değerlendirilir. Çeşitli donemlerde yapılan reformlarla sadece emekli olma yaşı değil emekli aylığı hesaplama yontemleri de değiştiği için birkaç farklı hesap donemi de aylık hesabına etki yapar.

Emeklilik koşulları, çalışanların emekli olmak için kaç yıl çalışmak zorunda oldukları ve yaş şartının ardından en çok merak edilen konuların başında " emekli ayl ıkları" konusu geliyor. Tum ulkelerde olduğu gibi Turkiye'de de emekli olunca alacağımız aylık çalışırken kazandığımız maaşla aynı olmuyor. Yani emekli olduğumuzda hak ettiğimiz aylık azalıyor. Ancak emekli aylığının daha da azalmasını engellemek mumkun. Bu detaylara girmeden once emekli aylığı nasıl hesaplanıyor ona bakalım.

EMEKL İ MAAŞI NASIL HESAPLANIYOR?

Emekli aylıklarının hesaplanması yonteminde de "memur", "kendi hesabına çalışan" ve "işçi" ayrımı soz konusu. Bunun yanı sıra çeşitli donemlerde yapılan sosyal guvenlik reformları ile sadece emekli olma yaşı değil emekli aylığı hesaplama yontemleri de değiştiği için birkaç farklı hesap donemi var. Bu donemler "2000 yılı oncesi donem", "Ocak2000 ile Ekim2008 arası donem" ve "Ekim 2008 sonrası donem" olarak uçe ayrılıyor.

- 2000 yılından itibaren çok temel olarak emekli aylıklarının hesaplanmasındaki formul şu şekilde: Emekli aylığı: Ayl ık bağlama oranı X Ortalama aylık kazanç

Ortalama aylık kazanç, kişinin her yıla ait prime esas kazançlarının, kazancın ait olduğu yıldan emekli aylığı talep edilen tarihe kadar guncelleme katsayısı ile guncellenmesiyle bulunuyor. Bu şekilde bulunan ortalama aylık kazanç aylık bağlama oranı ile çarpılıyor ve ortaya emekli aylığı çıkıyor. Ocak 2000 ile Ekim 2008 arası donem için guncelleme katsayısında buyume hızının tamamı dikkate alınmakta iken Ekim 2008 sonrası donemde buyume hızının sadece yuzde otuzu guncelleme katsayısında dikkate alınıyor.

- 2000 yılından onceki çalışmalar için ise emekli ayl ık formulu şu şekilde: Memur maaş katsayısı X Gosterge X Aylık Bağlama Oranı

Duşukten prim odeyenler açısından gerek 1 Ocak 2000 tarihi oncesindeki aylık bağlama oranının yuksek belirlenmesi gerekse alt sınır aylık uygulamasının bulunması nedeniyle Ekim2008 donemi oncesine ait çalışmaların emekli aylığına etkisi yuksek oluyor. Yani 2000 oncesi çalışması çok olan kişinin az olana gore emekli aylığı yuksek oluyor. 2000 sonrası donemde ortalama aylık kazancın hesaplanmasında guncelleme katsayısı ve TÜFE ile gayri safi yurt içi hasıla gelişme hızının tamamı dikkate alınmakla birlikte bu donemin aylık bağlama oranı 2000 yılı oncesi doneme gore daha duşuk belirlendiği için aylık miktarı da duşuk oluyor.- 1 Ekim 2008 sonrasında aylık bağlama oranı eski donemlere gore daha da duşurulduğu ayrıca ortalama aylık kazanç hesaplanırken gayri safi yurt içi hasıla gelişme hızının tamamı değil yuzde 30'u dikkate alındığı için en duşuk emekli aylıkları bu donemde ortaya çıkıyor. Bunda Ekim 2008 donemi sonrası çalışmalar için eski alt sınır aylığının uygulanmamasının da ciddi payı var.Dolayısıyla Ekim2008 sonrası çalışmaların emekli aylığına etkisi daha az hatta duşukten prim odeyenler için negatif oluyor. Bunun sonucunda diğer donemlerdeki çalışmaları daha fazla olan kişilerin bir an once emekli olmaları onlara daha yuksek bir emekli aylığının bağlanmasını sağlayabiliyor.

ESK İ SSK'LILARIN EMEKLİ AYLIĞI NASIL HESAPLANIR?

SSK'lıların emekli aylığı hesaplamasında ise uç ayrı donem ve uç ayrı hesap var.- 2000 yılından onceki çalışmalar için gosterge sistemi esas alınıyor ve bu donemde aylık bağlama oranı yuksek. Bu donem içerisinde ne kadar çok prim odenmiş ise emekli aylığı o kadar yuksek oluyor.

- İkinci donem 2000 sonrası ile 2008 Ekim ayı oncesi donem. Bu donemde aylık hesabında gosterge sistemi yerine T ÜFE ve gelişme hızının birlikte dikkate alındığı guncelleme katsayısı sistemi uygulanıyor. Bu tarihler arasında aylık bağlama oranı duşuk olduğu için odenen primlerin etkisi biraz daha az.

- Üçuncu donem 1 Ekim 2008 sonrası donem. Bu donemde en duşuk aylık bağlama oranı ortaya çıkıyor. Çunku bu donemdeki hesaplamalarda guncelleme katsayısı hesaplanırken gayri safi yurt içi hasıla gelişme hızının yuzde 30'u dikkate alınıyor. Dolayısıyla uç donem içerisinde en duşuk aylık bağlama oranı bu donemde oluşuyor.

N İSPETEN DÜŞÜK MAAŞ

Eski SSK'lıların şimdiki adıyla 4/a 'lıların emekli aylıkları da bu şekilde uç donemdeki aylık bağlama oranları ve ortalama aylık kazançları uzerinden hesaplanıyor. Ancak aylık bağlama oranı hesaplanmasındaki farklılık dolayısıyla duşukten prim odeyenler açısından 2000 oncesi donemlerdeki çalışmaların karşılığı en yuksek, 2000 sonrası ile Ekim 2008 oncesi donemdeki çalışmaların karşılığı daha duşuk ve Eylul 2008 sonrası çalışmaların karşılığı en duşuk aylık bağlama oranı uzerinden hesaplanıyor ve emekli aylığını etkiliyor. Belirtmek lazım, yuksekten prim odeyenler açısından da 2000 ile 2008 donemleri arası en avantajlı donem, 2008 sonrası donem de 2000 oncesi doneme gore daha fazla emekli aylığı odenmesini sağlıyor. Bunun en buyuk nedeni 2000 yılından once yuksekten prim odeyenlere duşukten prim odeyenlere nispeten duşuk maaş bağlanması.Sosyal guvenlik reformu ile getirilen değişiklikler daha çok sistemin ekonomik dengesini gozettiği için emekli aylıkları eskiye nazaran duşuk olacak. Bu nedenle emeklilikte gelir desteği sunacak bireysel emeklilik gibi sistemlerin tercih edilmesinde fayda var. Bu şekilde emeklilikteki maaş duşmesi ile mucadele etmek için ek bir gelir yaratılmış olacaktır.

MEMURLARIN AYLIKLARI NASIL HESAPLANIYOR?

Memurlar emekli aylıkları en rahat hesaplanan grup. Memurun emekli aylığını memurun derecesi, kademesi, hizmet suresi ve ek gostergesi belirliyor. Memurların emekli aylığını en çok etkileyen husus ise ek gosterge. Bu da memurun gorevine ve unvanına gore belirleniyor.

Ekim 2008 'den once goreve başlayan memurların emekli aylığı hesaplamasında gosterge ve katsayı sistemi esas alınıyor. Bu hesaplamaya gore 25 yıl hizmet vermiş memurun aylık bağlama oranı yuzde 75. Yani ortalama aylık kazancın yuzde 75'i emekli aylığı olarak bağlanıyor. Ekim 2008 sonras ı ilk kez sigortalı olan memurlar 25 yıl çalışmaları karşılığı ancak ortalama aylık kazançlarının yuzde 50'sini yani yarısını emekli aylığı olarak alabiliyorlar. Dolayısıyla bu durum, eski memurların emekli aylıkları ile yeni memurların emekli aylıkları arasında ortalama yuzde 30'luk bir fark doğmasına neden oluyor.

BA Ğ-KUR'DA AYLIKLAR NASIL HESAPLANIYOR?

Bağ-Kur'luların emekli aylıklarının hesaplanmasında aynı SSK'lılar gibi uç donem çalışmaları ve bu çalışmaların karşılığında belirlenen aylık bağlama oranı soz konusu. Bu çerçevede Bağ Kur'lular da 2000 oncesi donemde yuksek gelir duzeyi uzerinden yani yuksek basamaktan prim odemişler ise emekli maaşları daha yuksek oluyor. 1 Ekim 2008 sonrasında ise Ba ğ Kur'luların da emekli aylıkları ne yazık ki daha duşuk hesaplanıyor. Bu nedenle emekli aylığının yuksek olmasını isteyen Bağ-Kur sigortalılarının prime esas kazançlarını yukseltmeleri, yuksekten prim odemeleri menfaatlerine olacak.

EMEKL İ AYLIĞI ÇALIŞTIKÇA DÜŞÜYOR MU?

Aylık bağlama oranı bakımından uç donemin soz konusu olduğunu ifade etmiştik. Birinci donem 31.12.1999 oncesi donem; bu donemde aylık bağlama oranı gostergeden aylık hesaplanacaklar için 25 yıl sigortalılık suresi uzerinden ele alınırsa yuzde 76 olarak belirlenmişti. Bu donemde 3600 gun uzerinden emekli olanların da aylık bağlama oranı yuzde 70'di.İkinci donem 1.1.2000 ve 30.09.2008 arası donem; Bu donemde aylık bağlama oranı 25 yıllık sigortalılar için yuzde 65'e geriledi. Üçuncu donem 1.10.2008 sonrası donem; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Yasasıyla 25 yıl sigortası olanların aylık bağlama oranı yuzde 50'ye duşuruldu.

İ ŞTE KRİTİK SORUYA YANIT

D uşmesi onlenebilir
hatta y ukseltilebilir

Emekli aylığını duşurmeyecek aksine yukseltecek en basit çozum prime esas kazan ç tutarının yuksek gosterilmesi. Yani SGK'ya yuksek ucret seviyesinden prim yatırmak. Dolayısıyla çalışanların sık sık kendi adlarına SGK'ya yatırılan primleri takip etmeleri gerekiyor. İşverenlerinin gerçek ucretleri uzerinden prim yatırıp yatırmadığını kontrol etmek sigortalı açısından çok onemli. Aksi takdirde emeklilik vakti geldiğinde hayal kırıklıkları yaşanabilir.

Emekli aylığını yukseltecek bir diğer yontem ise Ocak 2000 donemi oncesi askerlik, doğum ve yurt dışı borçlanmaları. Bu donem için borçlanma yapılırsa, bir de tavandan yani en yuksekten odeyerek borçlanılırsa emekli aylığını yukseltmek mumkun. Askerlik borçlanmasının emekli aylığına etkisi, prim odeme gun sayısı, askerlik yapılan donem ve gostergeye bağlı olarak değişiyor.

İLGİLİ HABER: NE ZAMAN VE HANGİ ŞARTLARDA EMEKLİ OLURSUNUZ? (SSK VE EMEKLİ SANDIĞI)

İLGİLİ HABER: MALUL VE ENGELLİ NASIL EMEKLİ OLUR?

VIDEO: PR İM GÜNÜ EKSİK OLANLAR NASIL EMEKLİ OLUR?

• Ekonomi
• emeklilik
• emeklilik yaş hesaplama
• emekli