Özet (TL;DR) @ 2019-02-04T18:17:08.000Z: Taliban, eski Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai, muhalefet temsilcileri ve kabile reisleri gibi Afganistan'ın önde gelen şahsiyetlerinin Moskova'daki Afganistan görüşmelerine katılacağını ancak…


Taliban, eski Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai, muhalefet temsilcileri ve kabile reisleri gibi Afganistan'ın onde gelen şahsiyetlerinin Moskova'daki Afganistan goruşmelerine katılacağını ancak Kabil hukumeti yetkililerinin goruşmelerde yer almayacağını açıkladı.

Rusya'nın başkenti Moskova'da iki gun surecek olan goruşmeler salı gunu başlayacak. Goruşmeler, Afganistan'da 17 yıldır suren sasvaşı sona erdirmeyi hedefleyen yeni bir adım olarak goruluyor.

Barış sureci, geçen eylul ayında ABD'nin Zalmay Halilzad'ı 'barış elçisi' olarak atamasıyla hız kazanmıştı.

Halilzad, Afganistan'da kilit onem taşıyan tum tarafları diyalog için bir araya getirmeyi hedeflerken dahi Taliban'la ayrı goruşmeler yurutuyor.

Afganistan Devlet Başkanı Eşref Gani'nin ofisinden yapılan açıklamada, Moskova'daki goruşmeler eleştirilerek, toplantıya katılan Afgan siyasetçilerin 'guç kazanmak için' bunu yaptıkları ileri suruldu. Gani'nin başdanışmanı Fazıl Fazlı'nın goruşmelerle ilgili 'uzucu' diyerek bir tweet atması da dikkat çekti.

Taliban'ın Katar'daki siyasi burosunun sozcusu Suhayl Şahin de goruşmelere katılacaklarını doğruladı. Şahin'in açıklamasına gore, 10 kişilik Taliban delegasyonuna Muhammed Abbas Stanikzai başkanlık yapacak.

Taliban, ABD kuklası olmakla suçladığı Gani hukumetiyle goruşmelere katılmayı reddediyordu.

Moskova'daki toplantıya katılacak Afganlar tarafından bugun yapılan açıklamada, soz konusu goruşmeler 'Afganlar arasındaki diyaloglar için ik adım' şeklinde nitelendi.

Goruşmelere katılacak olan eski Cumhurbaşkanı Karzai dışında 38 delege daha, onceki hukumetlerde onemli mevkilerde gorev aldılar. Katılımcılar arasında geçtiğimiz ağustos ayına kadar mevcut Cumhurbaşkanı Gani'nin guvenlik danışmanı olan Hanif Atmar da var. Atmar, Gani ile goruş ayrılıkları nedeniyle istifa etmişti.

Atmar'ın Karzai ile birlikte Afganistan'da cumhurbaşkanlığına aday olması bekleniyor.

Katılımcılar listesinde daha sonra siyasete soyunan buyuk savaş ağaları ile Kabil yonetimiyle uzlaşan eski Taliban militanları da bulunuyor.

Karzai, toplantıyla ilgili attığı tweette, "Hepimiz için; sevgili ulkemizin erkekleri, kadınları ve çocukları için bir barış, birlik, egemenlik ve ilerleme mesajıyla Moskova'ya gidiyorum" ifadelerini kullandı.

Bununla birlikte Afganistan İcra Kurulu Başkanı Abdullah Abdullah, Afgan hukumetinin her tur barış goruşmelerinin merkezinde olması gerektiğini belirterek, Kabil'in Moskova goruşmelerinin başka bir şekilde yapılmasını tercih edeceğini açıkladı.

Barışın onundeki en buyuk engelin Taliban olduğunu soyleyen Abdullah, Moskova goruşmelerinin gerçek barış goruşmeleri için bir açılış olması halinde, ileri bir adım sayılacağını belirtti.

Taliban, Afganistan'da neredeyse her gun saldırı duzenliyor ve Afgan guvenlik kuvvetlerine ağır kayıplar verdiriyor.

Öyle gorunuyor ki Moskova toplantısı, Gani'ye uygulanan tecriti daha ileri bir noktaya taşıyacak. Gani, Halilzad'ın Taliban ile doğrudan goruşmelerinden ve ABD heyetinin bolge ulkeleriyle duzenli goruşme trafiğinden rahatsızlığını ifade etmişti.

Rusya hukumeti, Moskova toplantısının kendisi tarafından orgutlenmediğini ileri suruyor. Ancak Kabil'in bugun yaptığı açıklamada, toplantının arkasında Moskova merkezli Afgan Toplum Konseyi adlı bir diaspora orgutunun olduğu iddia edildi.

Toplantıya dair açıklamada, Halilzad'ın inisiyatifiyle başlayan ateşkesten 'Afganlar arası' goruşmelerin devam etmesine ve Afganistan'da 'guçlu ve merkezi, demokratik bir hukumeti' garanti edecek yollara kadar bir dizi onemli konunun tartışılacağı soylendi.

Taliban'ın yaptığı bir açıklamada ise, Moskova konferansının 'hukumet dışı Afgan siyasi gruplarla bir karşılıklı anlayışa ulaşmak için kanallar açmayı' hedeflediği ifade edildi. Açıklamada, Taliban'ın bu durumu, gelecekteki Afgan İslami hukumet sistemi için şeriat hukukuna dayanan kendi tavrını açıkça ortaya koymak uzere kullanacağı vurgulandı.

Washington'dan ise Moskova'da yapılacak toplantıyla ilgili henuz bir açıklama gelmedi.

11 Eylul saldırılarını takip eden ABD liderliğindeki Afganistan işgalinden beri Washington, Afganistan'da 1 trilyon dolardan fazla para harcadı. ABD Başkanı Trump daha once birçok defa bu ulkedeki birlikleri geri getirmek istediğini belirtmiş ve Halilzad'ın misyonunun onemine dikkat çekmişti.

Geçtiğimiz yılın sonlarında basına yansıyan haberlere gore, Trump Afganistan'daki sayısının 15 bini bulduğu tahmin edilen birliklerinin en azından yarısını bu yaz itibariyle geri çekmeyi hedefliyor.