Özet (TL;DR) @ 2019-02-01 08:02:24.122442: Antik Çağ'da İzmir'de yapılan ve 1500 yıl önce üzeri toprakla kapanan Smyrna Tiyatrosu kazılarında dönemin sanatçılarına hayranlığı gösteren "pişirilmiş topraktan yapılan heykelcikler" bulundu. Smyrna…


01.02.2019 - 09:12 01.02.2019 - 09:12

İzmir'de yapılan ve 1500 yıl once uzeri toprakla kapanan Smyrna Tiyatrosu kazı çalışmalarıyla gun yuzune çıkarken, donemin sosyal, kulturel ve siyasal yaşamına da ışık tutuyor. Yaklaşık 2400 yıllık Smyrna Antik Kenti'nde Kultur ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle Dokuz Eylul Üniversitesi (DEÜ) adına kazı çalışmaları yapan ekip, kentin Kadifekale yamacında kurulu tiyatrosunun bir kısmına ulaşırken, kazılar sırasına pişirilmiş topraktan yapılan insan heykelcikleri buldu.

Figurin adı verilen heykelciklerin, Antik Çağ'da tiyatroda oyunlar sergileyen donemin sevilen sanatçılarına benzetildiği, hayranlığın bir ifadesi olarak ve Smyrna Tiyatrosu'nda saklandığı belirlendi.

Modern çağdaki "Fun Club"Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı DEÜ Arkeoloji Bolumu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Akın Ersoy, İzmir'in 8 bin yıllık yerleşim tarihinin son halkasını Kemeraltı ve Kadifekale arasındaki yamaçların oluşturduğunu kaydetti. Yamaçlardaki yaklaşık 19 bin kişilik tiyatronun, milattan once 3. yuzyılda yapıldığını ve 700 yıl boyunca hizmet verdiğini kaydeden Ersoy, bu sure içinde yapının oyunlara, dini rituellere ev sahipliği yaptığını aktardı.

Ersoy, tiyatro kazılarına 2012 yılında başladıklarını ve ilk basamaklara ulaştıklarını ifade ederek, şehirler arasındaki rekabetin yapıların ihtişamına da yansıdığını, buyukluk bakımından Smyrna'daki tiyatronun Efes'teki tiyatro ile yarışan buyukluğe sahip olduğunu dile getirdi.

Tiyatronun yapısal ozelliklerinin ortaya çıkmasıyla donemin sosyal, kulturel ve politik yaşamının da aydınlandığını anlatan Ersoy, şoyle devam etti:

"Burası bir tiyatro, burada oyunlar oynanıyor. Arkeolojik kazılarda çok sayıda figurin parçası bulduk. Oyunlardaki aktorlerle ilişkili heykelcikler. Belli ki aktorlerin figurinleri yapılmış ve hayranları tarafından saklanıyor. Gunumuzde insanların futbolcuların, sanatçıların resimlerini saklaması gibi. Tiyatrolarda bu tur figurunlere rastlanabilir. O donemde fotoğrafın, gorselin olmadığını duşunursek insanlar sevdiklerine ait anıları saklamak istemişler. Örneğin, Smyrna Agorası'nın duvarları uzerinde gladyatorlerin resimlerinin yanı sıra isimleri de yer alıyor. Belli ki onları seven, tutan gruplar var. Bir hayran kulubu var diyebiliriz."

Akın Ersoy, buldukları sanatçı figurinlerini, diğer buluntular gibi muzelere teslim ettikleri bilgisini verdi.

Aziz Polikarp da dua etmiş Smyrna Tiyatrosu'nun sadece sanatsal etkinliklere değil toplumu ilgilendiren toplantılara, ayinlere de ev sahipliği yaptığını tarihsel kaynaklardan oğrendiklerini soyleyen Ersoy, İzmir'in, ilk Hıristiyan topluluklara ev sahipliği yapan kentlerden biri olduğunu kaydetti.

Ersoy, Batı Anadolu'da inşa edilen 7 buyuk St. Jean Kilisesi'nden birinin de İzmir'de olduğunu anımsatarak, bu topluluğun liderlerinden biri olan Aziz Polikarp'ın milattan sonra 2. yuzyılda bolgede yaşadığını ifade etti.

Aziz Polikarp'ın da Smyrna Tiyatrosu'nda dua ettiğini yine tarihsel kaynaklardan oğrendiklerini anlatan Ersoy, "Paganizm doneminde milattan sonra 2. yuzyılda Romalıların inandıkları tanrılar var. Kıtlık soz konusu olduğunda tanrılarına dua ediyorlar ancak kıtlık geçmiyor. Aziz Polikarp'tan da çozum bulmasını istiyorlar. O da burada duasını yapmak için Smyrna Tiyatrosu'na geliyor." diye konuştu.

Doç. Dr. Akın Ersoy, Aziz Polikarp'ın daha sonraki yıllarda oldurulduğunu sozlerine ekledi.

İşte kazılarda bulunan figurin parçalarından bazıları...