Özet (TL;DR) @ 2019-01-29T22:58:00.000Z: Bugün dünya edebiyatına adını altın harflerle yazdırmış Rus tiyatro ve öykü yazarı Anton Pavloviç Çehov’un 159. doğum günü.


Goruş

22:58 29.01.2019(Guncellendi 23:08 29.01.2019) URL'yi kısaltın

Bugun dunya edebiyatına adını altın harflerle yazdırmış Rus tiyatro ve oyku yazarı Anton Pavloviç Çehov'un 159. doğum gunu.

Çehov, dunya edebiyatının klasiği haline gelen, 100'den fazla dile çevrilmiş 300'den fazla farklı eserin yazarıdır.

Bu buyuk ustanın eserlerinin Turkiye'deki populerliği hakkında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Turkiye-Rusya İşbirliği Araştırma ve Uygulama Merkezi (TURUSIA) Muduru Prof. Dr. Vedat Çalışkan şoyle anlatıyor.

T urkiye, Anton Pavloviç Çehov'un eserleriyle ne zaman tanıştı? Turkiye'de daha çok hangi eserleri biliniyor?

Anton Çehov, Turkiye'de edebiyat severlerin uzun zamandır çok iyi tanıdığı yazarlar arasında yerini almıştır. Beyaz Ruslar'ın Gelibolu (Çanakkale) gurbeti surecinde (1920-1921), Geliboluda iki tiyatro kurmuşlardı. Bu tiyatrolarda 80'den fazla oyun sergilediler. Oyunlar aradında Çehov'un oyunları da bulunuyordu.

Çehov'un oykuleri Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 1940'ların sonunda Turkçeye kazandırılmıştı. Elbette o donemde Rus edebiyatının onde gelen temsilcilerinin bir çok eseri birbiri ardına Turkçeye kazandırılmaktaydı. Fakat modern alfabenin kabulunden sonraki 20 yıl içinde bunların yapıldığını hatırlamak onemlidir. Çehov'un her yaşa hitap eden hikayeleri nedeniyle Turkiye'de okurlar, Çehov ile erken yaşlarda tanışabilmektedir.

Gunumuzde Milli Eğitim Bakanlığı'nın ortaoğretim oğrencilerine tavsiye için hazırladığı "100 temel eser listesi"nde Dostoyevski, Turgenyev ve Tolstoy gibi dunya edebiyatının dev yazarları arasında Çehov'un hikayeleri de yer almaktadır.

Çehov'un Turkiye'de çok iyi tanınmasının bir başka nedeni de, buyuk yazarın muhteşem oyunlarıdır. "Martı", "Üç Kız Kardeş", "Vanya Dayı" ve "Vişne Bahçesi" Turkiye'de tiyatroseverlerin yakından tanıdığı eserlerdir. Bu oyunlar çeşitli tiyatrolarda uzun yıllar boyunca tiyatroseverler ile buluşmuştur.

Siz Çehov'un ozellikle hangi eserlerini okumayı tavsiye ederdiniz?

Çehov'un o guçlu oykuleri arasında beğeni bakımından bir ayrım yapmak kuşkusuz çok guçtur. "Rothschild'in Kemanı", "Berber Dukkanında", "Mazlumun Ahı", "İsveç Kibriti", Yayın Balığı", "Kıdemli Bahçıvan" oykuleri ilk anda hatırlayabildiğim muhteşem oykulerdir. Bu arada eklemem gereken kişisel bir not aklıma geldi. 1991 yılı oğretmenlik mesleğimin ilk yılıydı. İstanbul'un Bağcılar ilçesinde bir ilkoğretim okulunda oğrencilerimle birlikte Çehov'un "Bir Evlilik Teklifi" adlı oyununu sahneye koymuştuk. Amatorce hazırladığımız ve halka açık sahnelenen bu oyunumuz çok beğenilmişti.

Sizce ozellikle hangi konularda Çehov'un eserlerinin guncelliği korunuyor?

(C) Sputnik / E.Kassin

Anton Çehov'un bir çok sozu gunumuzde aforizma olarak Turkiye'de sosyal medya paylaşımlarında sıkça karşımıza çıkmaktadır. Önyargıların onemli bir sorun olduğu dunyamızda Çehov'un "En tehlikeli insan tipi az anlayan, çok inanandır" sozu gunumuzde daha iyi anlaşılmaktadır. Çehov'un eğitimin onemine dikkat çeken tespitleri de her zaman çok etkileyicidir: "Öğretmenler için kimseye sağlanmayan olanakları yaratmak zorundayız. Bunu da bir an once yapmalıyız; çunku halk, her yonden yeterli bir eğitim gormezse, devlet, yeterince pişirilmemiş tuğlalardan orulmuş bir ev gibi çokuverir".

Gerçekten de Çehov, sozu ve kalemiyle, oykuleriyle yaşadığı zamanın çok otesine seslenebilen olumsuz bir yazardır.

Çehov, gundelik yaşamın ve toplumun içinden seçtiği sıradan gorunuşlu karakterlerin yaşamları uzerinden anlattığı oykulerle bizleri yoğun duşuncelerin içine bırakmayı ve derinden etkilemeyi başarır her defasında.

Turkçeye çevrilen eserleriyle sayısız insanın hayatına dokunan ve guzelleştiren Anton Çehov'a Turkiye'den "iyi ki doğdun" diyerek, buyuk ozanın doğum gununu en iyi dileklerimizle ve saygıyla anıyoruz.