Özet (TL;DR) @ 2019-01-25T11:22:00.000Z: Birçok uzmanın depremle ilgili bilgileri güncellemediğini belirten Prof. Dr. Cenk Yaltırak'a göre, Osmangazi Köprüsü'nün olduğu bölgeden başlayıp İmralı Adası'nın kuzeyine uzanan fay hattındaki deprem…


Turkiye

11:22 25.01.2019(Guncellendi 11:28 25.01.2019) URL'yi kısaltın

Birçok uzmanın depremle ilgili bilgileri guncellemediğini belirten Prof. Dr. Cenk Yaltırak'a gore, Osmangazi Koprusu'nun olduğu bolgeden başlayıp İmralı Adası'nın kuzeyine uzanan fay hattındaki deprem olasılığı, tarihsel çerçeveye gore yuzde 90'ı geçmiş durumda.

Golcuk merkezli 17 Ağustos deprem felaketinin uzerinden neredeyse 20 yıl geçti. Buyuk felaketten bugune kadar en çok tartışılan konuların başında olası Marmara depreminin İstanbul'a etkileri geliyor.

(C) Flickr /

Marmara Denizi ve çevresini etkilemesi beklenen deprem konusunda 2000 yılından bu yana tarihsel depremler ve fay modelleme araştırmaları yuruten isimler arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakultesi Jeoloji Muhendisliği Bolumu'nden Prof. Dr. Cenk Yaltırak da bulunuyor.

Birçok uzmanın değişmesi gereken bilgileri guncellemediğini belirten Yaltırak'a gore, Osmangazi Koprusu'nun olduğu bolgeden İmralı Adası'nın kuzeyine uzanan fay hattının, 2019 ve sonrası için deprem olasılığı tarihsel çerçeveye gore yuzde 90'ı geçmiş durumda.

' FAY HATTI BUGÜN KIRILIRSA 7.6 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM OLACAK'

Milliyet'ten Mert İnan'ın haberine gore, bu fayın Adalar fay hattının 10 kilometre guneyinde olduğunu soyleyen Prof. Dr. Yaltırak, "110 kilometre uzunluğundaki fay hattı bugun kırılırsa 7.6 buyukluğunde deprem uretecek. Diğer enerji biriktiren segmentler ise 42, 74 ve 93 kilometre uzunluğundaki faylar. Bu faylar ise 7.2-7.4 buyukluğunde deprem uretecek. Her biri kırılma eşiğinde olan bu faylar genellikle son 1500 yılda doğudan batıya doğru kırılmışlar" dedi.

Prof. Dr. Yaltırak'ın uyarı ve tespitleri şoyle:

-- Depremin buyukluğunu belirleyen faktorler, bolgedeki son depremin tarihi, fayın yuzey alanının kilitli olan kesiminin alanı bir de biriken atımdır. Beklenen buyuk Marmara depremine yonelik ortaya farklı goruş ve tezler çıkmasının çeşitli nedenleri var. Birçok araştırıcı ilk yayımlandıkları makaledeki veri ve modeli sorgulamıyor. Bu nedenle ellerindeki verileri gozden geçirip çalışmalarını yenilemiyorlar. Anadolu, her yıl 19-20 milimetre, Marmara Denizi'nin altında batıya doğru goç ediyor. Bu goçun kilitlendiği yerde enerji boşalımı yani deprem olacak.

' YANLIŞTAKİ ISRARIN YANLIŞ OLDUĞU BİLİNMELİ'

- Tarihsel depremlere dayanarak buyukluk tahmini yapan, neredeyse herkesin yontem ve bulguları kendi modelleriyle çelişkiler içeriyor. Tek fay, tek fayın uç parçalı hali ve at kuyruğu orgusu gibi iç içe karmaşık bir fay sistemi olmak uzere uç ayrı model var. Medya uzerinden surekli yorum yapanlar, depremin hemen ardından fikirlerini uluslararası dergilerde yayınladıklarından, kendi ongorulerini evlatları gibi seviyorlar. Evlatlarının yanlış olma ihtimalini de kabullenmiyorlar. Her bilim çevresinde bu davranış biçimi gorulur. Bu davranış onların, yaptıklarının yanlış olduğunu gostermiyor. Ancak yanlıştaki ısrarın yanlış olduğu bilinmeli. 1999 depreminin uzerinden 20 yıl geçti. Değişmesi gereken bilgileri gormezden gelirseniz yonlu veriler uretir kamuyu ve idareyi yanıltırsınız.

-- Marmara Denizi'nin oldukça karışık bir yapısı var. Üç derin çukur ve bunların arasında yer alan sırtlar mevcut. Çukurlar ile sırtların arasında 500-700 metre arası derinlik farkı var. Doğuda dar uçgen şekilli doğu Marmara çukuru, batı kısmında onun tabanından 700 metre yuksek doğu Marmara sırtı var. Sonra doğu Marmara sırtı batısında diğer çukurlara gore sığ olan Kumburgaz çukuru bulunuyor. Fayın Gazikoy'de karaya çıktığı yerde 900 metre yuksekliğinde Ganos dağı mevcut. Batı Marmara çukuru ile dağın en yuksek noktası arasında 2 kilometre fark var. Aynı durum Armutlu yarımadası için de geçerli. Marmara denizinin en derin yeri ile ana karadaki yukseltiler arasında 2 kilometrelik kontrast olabiliyor. Bu iki yapı da yanal atımlı sıkışmanın eseri. Veriler arttıkça gorduk ki, tek başına, dumduz çizdiğimiz fay aslında dumduz değil. Marmara'daki faylar at kuyruğu orgusu gibi yan yana ancak birbirinin uzantısı değil. Ama birbirleri ile ilişkililer. Bu sayede Marmara'nın karmaşık dip yapısı oluşuyor.

' ENERJİ BİRİKTİREN 4 FAY PARÇASI VAR'

-- Marmara denizi içinde 240 ile 500 yıl arası kırılmayan dort fay parçası bulunuyor. Bunlardan en riskli olanı ve kırılmasını ongorduğumuz fay hattı Osmangazi Koprusu'nun olduğu yerden başlayıp, İmralı Adası kuzeyine uzanan 110 kilometrelik hat. Diğer uzmanların belirttiği Çınarcık'tan başlayıp Adalar'ın guneyinden Buyukçekmece açıklarına uzanan fay hattı ile alakası olmayan bir hat. Benim yaptığım modelleme de fay diğer uzmanlarının belirttiği 'doğu Marmara çukuru' ortasından Adalar fayının 10 kilometre guneyinden geçiyor. 110 kilometre uzunluğa sahip bu fay kırıldığında 7.6 buyuklukte yıkıcı deprem uretecek.

DHA

- Fransız ve Turk deprem uzmanlarının genel kanaati, İzmit Korfezi'nden başlayıp Adalar'ın guneyinden İstanbul onlerine, ardından Tekirdağ açıklarından Saros'a uzanan fayın uç parçalı olduğu yonunde. Diğer goruşlere gore Adalar'ın guneyinden geçen hat kırıldığında 7.2 ile 7.4 buyukluğunde deprem uretecek. Orta ve batı Marmara'daki diğer iki fayın ise 7.2 buyuklukte deprem uretme kapasitesine sahip olduğunu belirtiyorlar. Yaptığım modellemeye gore İstanbul'da buyukluğu 7.2 ile 7.6 arasında değişen ve şu an enerji biriktiren dort ayrı fay parçası bulunuyor.

Bu faylardan biri kırıldıktan sonra bir sonrakinin hemen kırılması veya yuz yıl beklemesi gibi bir mutlak bilgi soz konusu değil. Marmara'da yakın sayacağımız bir zamanda buyukluğu 7.2 ile 7.6 arasında değişen dort deprem meydana gelebilir. Hatta faylar uçer beşer dakika arayla bile peş peşe kırılabilir. Yani arka arkaya dort buyuk deprem bile gerçekleşebilir veya aylar yıllar alabilir.